Khi nhắc đến những thiên tài đặt nền móng cho khoa học hiện đại, Archimedes luôn là cái tên được nhắc đến đầu tiên. Ông sống vào khoảng năm 250 TCN ở thành Syracuse (Hy Lạp cổ đại), và những nghiên cứu của ông về hình học, vật lý và kỹ thuật đã ảnh hưởng sâu rộng đến tận ngày nay. Tuy nhiên, phần lớn các tác phẩm của ông đã thất lạc qua hàng ngàn năm, chỉ còn lại vài bản chép tay hiếm hoi, trong đó nổi tiếng nhất là bản thảo có tên Archimedes Palimpsest.

Bản thảo này được sao chép vào thế kỷ 10, nhưng đến thời Trung cổ, nó bị xóa đi một phần để dùng lại làm sách cầu nguyện. Và bằng các công nghệ quét hiện đại, các nhà nghiên cứu có thể đọc được những dòng chữ ẩn bên dưới, hé lộ tư duy toán học thiên tài của Archimedes. Tuy nhiên, có một số trang đã biến mất từ đầu thế kỷ 20, sau khi được chụp ảnh lưu trữ vào năm 1906.

Mới đây, các nhà khoa học Pháp tại CNRS đã tìm thấy trang 123 bị mất của bản thảo này tại Bảo tàng Mỹ thuật Blois. Mặt trước của trang có nội dung rõ ràng thuộc tác phẩm Về hình cầu và hình trụ, nơi Archimedes nghiên cứu mối quan hệ giữa thể tích của quả cầu và hình trụ bao quanh nó. Mặt sau lại bị che phủ bởi hình vẽ dát vàng của nhà tiên tri Daniel trong Kinh Thánh. Hiện nhóm nghiên cứu đang dùng các kỹ thuật chụp X-quang để “nhìn xuyên” qua lớp hình vẽ, hy vọng khôi phục thêm những dòng chữ của Archimedes.

TinhTe - Nhật Minh