Các tượng đài Hi-Fi truyền thống đang đồng loạt rơi vào khủng hoảng: Doanh thu cắm đầu, CEO thay ghế liên tục, và thương hiệu thì sang tay đổi chủ như thay áo. Trong khi các ông lớn còn đang loay hoay bấu víu vào ánh hào quang quá khứ, thì một thế hệ đồ âm thanh mới (thường được anh em gọi vui là Chi-Fi hoặc Audio thực dụng) đang lặng lẽ nuốt trọn thị trường. Sự rung chuyển này không phải là ngẫu nhiên, mà là một sự dịch chuyển mang tính thời đại.
Hãy nhìn vào Bang & Olufsen (B&O) và Devialet. Một bên là ông hoàng lifestyle Đan Mạch, bên kia là gã khổng lồ hi-tech của Pháp. Nhưng cả hai đều đang kẹt trong một kịch bản tồi tệ:- Đầu năm 2026, B&O sa thải CEO Kristian Teär vì doanh thu tụt dốc. Đáng nói, đây y hệt kịch bản của 18 năm trước khi cựu CEO Torben Sorensen cũng phải cuốn gói ra đi.
- Với Devialet, sau khi đốt sạch tiền đầu tư và báo lỗ 15 triệu Euro, giới chóp bu đồng loạt từ chức vào năm 2023. Để gồng lỗ, hãng phải cắn răng đi bán công nghệ cho Huawei và hãng xe điện BYD. Tiền thì có, nhưng cái mác âm thanh xa xỉ bị giới mộ điệu đánh giá là đã phần nào mất chất.
Khi việc đổi tướng không cứu vãn được tình hình, bán mình là con đường sống duy nhất. Vụ thâu tóm Sound United (công ty mẹ của B&W, Denon, Marantz...) là một cú lừa thế kỷ. Tập đoàn y tế Masimo bỏ ra 1 tỷ USD mua lại với tham vọng bành trướng, nhưng mảng âm thanh tiêu dùng lại đốt tiền quá kinh khủng khiến cổ phiếu Masimo bốc hơi 40%. Kết cục? Masimo vừa phải bán tháo cục nợ này cho Harman (thuộc Samsung) với giá chỉ 350 triệu USD – chấp nhận bay màu 65% vốn đầu tư. - Bowers & Wilkins (B&W) đã qua tay tới 4 đời chủ chỉ trong vỏn vẹn chục năm.
- Ngay cả huyền thoại amply mặt kính xanh McIntosh cũng vừa rơi vào tay Bose. Những dàn amply giá từ chục ngàn đến cả trăm ngàn đô đang đối mặt với sự thật phũ phàng: Tệp khách hàng chơi đồ Âu rủng rỉnh tiền bạc đang ngày một già đi và thu hẹp lại.
Nguyên nhân cốt lõi khiến các hãng lớn hụt hơi chính là công nghệ. Ngày nay, những thiết bị giải mã, amply hay streamer từ các pháp sư Trung Hoa như Topping, SMSL hay đồ tầm trung của Mỹ như Schiit, Benchmark đã đạt đến hiệu năng đo đạc cực khủng chỉ với vài trăm đô la.
Thông số nhiễu hay độ méo hài (THD) của đồ giá rẻ giờ đây đã tĩnh đến mức vượt qua giới hạn thính lực của con người. Khi chất âm không còn sự chênh lệch một trời một vực như trước, đồ Hi-End khó có thể lấy lý do âm thanh cao cấp để biện minh cho cái giá trên trời. Thay vào đó, họ phải bấu víu vào vỏ nhôm CNC xịn xò, thiết kế công nghiệp và câu chuyện thương hiệu.
Thế hệ người chơi audio mới rất tỉnh táo. Họ tin vào thông số kỹ thuật, chuộng P/P (hiệu năng/giá thành) để có thứ âm thanh đủ hay, thay vì sẵn sàng vung tiền tỷ cho những cải thiện vô hình mang tính tự kỷ ám thị.
Trong khi đồ bình dân ngày càng hay, đồ Hi-End lại đua nhau ngáo giá. Các hãng tự vẽ ra phân khúc Summit-Fi với những cặp loa chục tỷ đồng hay hệ thống giá bằng cả căn biệt thự.
Linn là một ví dụ đau lòng. Để giữ biên lợi nhuận, hãng này tăng giá sản phẩm một cách tàn bạo. Chiếc Streamer đầu bảng Klimax DSM/3 tăng một mạch lên ngưỡng gần 50.000 USD. Việc vắt cổ chày ra nước này đang đẩy lùi chính những fan hâm mộ trung thành nhất của họ.
Đồ High-End sẽ không chết, nhưng cái thời kỳ hái ra tiền nhờ sự mù mờ về công nghệ đã chấm dứt. Sân chơi giờ đây thuộc về những thương hiệu thực dụng, hiểu rõ tâm lý của tệp khách hàng mới – những người mua âm thanh bằng cả đôi tai lẫn lý trí. Các ông lớn truyền thống không bị giết chết bởi ai cả, họ chỉ đơn giản là đang chết chìm trong chính cái sân chơi cũ kỹ mà mình tạo ra.
