Câu chuyện về Last Spike - chiếc đinh cuối cùng nối liền 2 bờ đại dương của Canada
11/11/2025 08:07
Câu chuyện về Last Spike - chiếc đinh cuối cùng nối liền 2 bờ đại dương của Canada
Cách đây 140 năm trước, khi chiếc đinh cuối cùng được đóng xuống, một cột mốc mới đã hình thành, đó là ngày mà tuyến đường sắt xuyên lục địa Canadian Pacific Railway (CPR), một trong những công trình kỹ thuật vĩ đại nhất TK 19 chính thức hoàn thành.
Câu chuyện bắt đầu vào năm 1871, khi British Columbia được mời gọi gia nhập vào Liên bang Canada với tư cách là một tỉnh của Canada, họ hứa rằng trong vòng 10 năm, chính phủ Canada sẽ xây dựng một tuyến đường sắt nối liền bờ Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Vào thời điếm đó, lời hứa này gần như là bất khả thi, vì tuyến đường sắt được đề xuất dài hơn 1.600 km so với tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên của Mỹ. Điều đó cũng có nghĩa là chính phủ Canada phải chi trả một khoản chi phí khổng lồ cho một khu vực chỉ có 3,5 triệu dân. Tuy nhiên, British Columbia đã đồng ý và quá trình xây dựng bắt đầu vào năm 1881.
Hàng nghìn kỹ sư và công nhân đã phải phá vỡ lớp đá granit rắn chắc của vùng Canadian shield, vượt qua dãy núi Rocky hiểm trở để đào hầm xuyên núi và xây dựng những cây cầu khổng lồ bắc qua sông sâu và vực thẳm.
Câu chuyện bắt đầu vào năm 1871, khi British Columbia được mời gọi gia nhập vào Liên bang Canada với tư cách là một tỉnh của Canada, họ hứa rằng trong vòng 10 năm, chính phủ Canada sẽ xây dựng một tuyến đường sắt nối liền bờ Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Vào thời điếm đó, lời hứa này gần như là bất khả thi, vì tuyến đường sắt được đề xuất dài hơn 1.600 km so với tuyến đường sắt xuyên lục địa đầu tiên của Mỹ. Điều đó cũng có nghĩa là chính phủ Canada phải chi trả một khoản chi phí khổng lồ cho một khu vực chỉ có 3,5 triệu dân. Tuy nhiên, British Columbia đã đồng ý và quá trình xây dựng bắt đầu vào năm 1881.
Hàng nghìn kỹ sư và công nhân đã phải phá vỡ lớp đá granit rắn chắc của vùng Canadian shield, vượt qua dãy núi Rocky hiểm trở để đào hầm xuyên núi và xây dựng những cây cầu khổng lồ bắc qua sông sâu và vực thẳm.
Sau 5 năm gian khổ, tuyến đường sắt xuyên lục địa Canadian Pacific Railway cũng được hoàn thành. Dù chỉ có đủ kinh phí để tổ chức một lễ kỷ niệm giản dị, không có phóng viên hay chính trị gia nào tham dự, nhưng buổi lễ vẫn mang ý nghĩa vô cùng to lớn.
Sáng sớm ngày 7/11/1885, các đội công nhân tham gia vào dự án cùng một số nhân viên cấp cao của CPR đã tụ tập tại Eagle Pass thuộc dãy núi Monashee, phía tây Revelstoke, British Columbia. Đúng 9:22 phút, Giám đốc CPR - Donald Smith đã thực hiện cú đóng đinh. Tuy nhiên chiếc đinh đã bị gãy, đến chiếc thứ 2 mới thành công. Công nhân reo hò và tiếng còi tàu vang lên. Chuyến tàu đầu tiên đã chở mọi người từ bờ biển này sang bờ biển khác.
Thật ra, sự kiện chuẩn bị đến 4 chiếc đinh Last Spikes. Hầu tước Lansdowne, chính trị gia và toàn quyền của Anh tại Canada từ năm 1883-1888 đã lên kế hoạch tham dự dịp đặc biệt này. Tuy nhiên, ông bất ngờ bị gọi về Ottawa để giải quyết công việc nên không thể có mặt. Chiếc đinh để giành cho ông cũng là chiếc đặc biệt nhất, được làm bằng bạc. Sau đó, Hầu tước Lansdowne đã cho gắn chiếc đinh bạc lên một bệ đá granite và tặng lại cho William Cornelius Van Horne - Tổng giám đốc CPR. Đến năm 2012, con cháu của Van Horne đã tặng lại kỷ vật này cho Bảo tàng Lịch sử Canada.
Giám đốc Donald Smith cũng giữ lại chiếc đinh mà ông đã làm cong như một vật lưu niệm và được lưu truyền trong gia đình ông. Năm 1985, cháu chắt của ông đã tặng nó lại cho CPR, sau đó lại được chuyển sang cho Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Canada.
Còn chiếc đinh mà Donald Smith thực sự đóng xuống trong buổi lễ, chiếc đinh thành công đó đã bị nhổ lên ngay sau đó để tránh những kẻ xấu đem về làm kỷ vật. Sau này, chiếc đinh đó được đặt trong văn phòng của Chủ tịch công ty CPR ở Montreal, nhưng bị thất lạc vào thập niên 1940.
Trong khi đó, chiếc đinh thứ 4 mà sự kiện chuẩn bị được đóng vào chỗ thay thế cho chiếc đinh thứ 3 và vẫn được giữ nguyên tại vị trí đó cho đến ngày nay. Nói cho dễ hiểu là chiếc đinh thứ 2 mà Smith đóng thành công được nhổ lên, sau đó người ta đóng chiếc thứ 4 này vào.
QUẢNG CÁO
Những bức ảnh về sự kiện hôm đó đã trở thành khoảnh khắc lịch sử. Người chụp là Alexander Ross, một nhiếp ảnh gia đến từ Calgary, người đã vô tình có mặt ngày hôm đó và được mọi người nhờ chụp thay cho Cornelius Soule, nhiếp ảnh gia chính bị kẹt đường và không đến kịp.
Bức ảnh “Last Spike” đã ghi lại nhiều nhân vật quan trọng như: Donald Smith, giám đốc CPR, người đóng chiếc đinh cuối cùng. William Van Horne, tổng giám đốc CPR và Sandford Fleming, kỹ sư có bộ râu trắng và đội mũ chóp cao, ông là người đã đề xuất ra hệ thống múi giờ toàn cầu. Những tấm ảnh của Ross nhanh chóng trở thành huyền thoại ở Canada. Công ty CPR đã in và lan truyền, phổ biến chứng rộng rãi khắp cả nước. Đến mức mà nhà sử học R.G MacBeth còn đề nghị rằng mỗi lớp học ở Canada nên treo 1 bức ảnh “Last Spike”, vì khoảnh khắc “ra đời của 1 quốc gia”.
Trước đó, để đi từ miền đông sang miền tây, người dân phải vòng qua Mỹ mất cả tháng trời bằng thuyền. Nhưng sau sự kiện chiếc đinh cuối cùng, Canada đã không còn phụ thuốc vào giao thông của Anh hay Mỹ nữa.
Mặc dù William Van Horne từng chia sẻ rằng đường sắt này được xây vì mục đích mang lại lợi nhuận. Nhưng đối với người dân Canada, tuyến đường này đã kết nối 2 bờ Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, Canada chính thức được nối liền từ đông sang tây, thúc đẩy thương mại và gắn kết các cộng đồng xa xôi.
Tin xem thêm
nội dung mới
