Nếu anh em sử dụng đồng hồ thông minh hoặc thiết bị theo dõi sức khỏe, chắc hẳn đã từng thấy chỉ số Resting Heart Rate (RHR). Vậy esting Heart Rate - RHR là gì và có ý nghĩa thế nào đối với sức khỏe của chúng ta?

Nhịp tim nghỉ ngơi (Resting Heart Rate - RHR) là số lần tim anh em đập trong một phút khi đang ở trạng thái nghỉ ngơi. Khác với huyết áp (đo lực lưu thông máu), RHR sẽ cung cấp góc nhìn nhìn trực tiếp về hiệu quả hoạt động của tim và sức khỏe tổng thể. Chỉ số này bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như tuổi tác, căng thẳng, hormone, thuốc, hoạt động thể chất và mức độ thể lực. Theo dõi RHR có thể giúp phát hiện các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Tại Sao Resting Heart Rate - RHR quan trọng và bao nhiêu là bình thường?

Đối với hầu hết người trưởng thành, RHR bình thường dao động từ 60 đến 100 nhịp mỗi phút (bpm), theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA). Bên cạnh đó, những vận động viên hoặc người hoạt động thể chất cao thường có RHR thấp hơn, đôi khi chỉ 40 bpm. Ví dụ, vận động viên bơi lội Olympic Michael Phelps từng có nhịp tim nghỉ ngơi chỉ 38 bpm trong thời kỳ đỉnh cao của sự nghiệp.

Nhịp tim nghỉ ngơi bình thường rơi vào khoảng 60 - 100 bmp

Resting Heart Rate - RHR thấp cho thấy sức khoẻ tim mạch tốt hơn khi nó thể hiện một trái tim khoẻ mạnh và hiệu quả, không cần đập quá nhiều để lưu thông máu. Ngoài ra, nó cũng phản ánh mức độ tập luyện cao, nguyên nhân là vì khi tập luyện thường xuyên, anh em sẽ cải thiện chức năng tim mạch và giảm RHR theo thời gian. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những người có RHR thấp thường có tuổi thọ cao hơn. Ngược lại, nhịp tim nghỉ ngơi cao có thể cho thấy tim phải làm việc nhiều hơn mức cần thiết để bơm máu. Điều này phản ánh những vấn đề về cân nặng, huyết áp tăng, thể lực kém hay nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng.

Tuy nhiên, nhịp tim nghỉ ngơi thấp không có nghĩa là tốt, nó sẽ tuỳ thuộc vào tình huống. Mình từng đi khám sức khoẻ định kì thì bác sĩ rất ngạc nhiên khi nhìn vào nhịp tim nghỉ ngơi của mình vì nó rơi vào khoảng 48 đến 51 nhịp thôi, thậm chí có những lúc nó rơi về mức gần 40 nhịp. Theo bác sĩ chia sẻ thì nhịp tim này thấp hơn mức bình thường rất nhiều. Với trường hợp thể thao thường xuyên như mình hay làm với chạy bộ, đá banh thì không vấn đề gì. Tuy nhiên, trong một số trường hợp khác, khi nhịp tim nghỉ ngơi quá thấp có thể là dấu hiệu của việc tim không đủ khả năng bơm máu, dẫn đến việc phải kiểm tra và có biện pháp lắp đặt thiết tạo nhịp tim.

Cách Đo Nhịp Tim Nghỉ Ngơi

Các đồng hồ thông minh, vòng đeo tay thường có tính năng đo RHR, tuy nhiên anh em có thể tự đo để biết tình trạng của mình

Anh em trên thực tế không cần các thiết bị công nghệ cao như đồng hồ thông minh để đo nhịp tim. Có một bước khá hay anh em có thể làm để thực hiện việc này:

• Dùng ngón trỏ và ngón giữa để tìm mạch ở cổ tay, cổ, mặt trong khuỷu tay hoặc trên mu bàn chân.
• Đếm số nhịp đập trong 60 giây (hoặc đếm trong 30 giây rồi nhân đôi).
• Tốt nhất, anh em nên kiểm tra vào buổi sáng sau khi thức dậy nhưng trước khi ra khỏi giường.

Vậy nếu nhịp tim nghỉ ngơi quá thấp hoặc quá cao thì sao?

Triệu chứng nhịp tim nghỉ ngơi cao còn được gọi là Tachycardia, là khi Resting Heart Rate - RHR có giá trị trên 100 bmp. Nguyên nhân xảy ra của việc này có thể là do mất nước, tiêu thụ quá nhiều caffeine, hút thuốc, lo lắng hoặc các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Khi có nhịp tim nghỉ ngơi cao, anh em có thể gặp phải những triệu chứng như mệt mỏi, buồn nôn, đổ mồ hôi, chóng mặt. Khi đó, anh em nên tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ nếu tình trạng này kéo dài hoặc diễn ra thường xuyên.

Nhịp tim nghỉ ngơi quá thấp hoặc quá cao cho thấy có những vấn đề sức khoẻ nhất định

Ngược lại, nhịp tim nghỉ ngơi thấp được gọi là Bradycardia, khi RHR có giá trị thấp hơn 60 bmp. Nguyên nhân xảy ra của việc này có thể là do việc ngưng thở khi ngủ (sleep apnea), mất cân bằng điện giải hoặc giảm tự nhiên trong giấc ngủ sâu. Khi triệu chứng này quá nghiêm trọng hoặc kéo dài, anh em nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đưa ra biện pháp phù hợp, từ việc theo dõi đến việc cấy máy tạo nhịp tim như mình có chia sẻ ở trên.

Cách cải thiện nhịp tim nghỉ ngơi

Để cải thiện nhịp tim khi nghỉ ngơi, có một số giải pháp anh em có thể cân nhắc. Đầu tiên là việc tập luyện thể dục thường xuyên. Các hoạt động như chạy bộ, bơi lội hoặc đạp xe giúp tăng cường sức khỏe tim mạch và giảm RHR theo thời gian. Với cá nhân mình thì 1 tuần với khoảng 30km và 1 buổi đá banh là các hoạt động tập luyện mình cần để đảm bảo sức khoẻ, và cũng chính những hoạt động này giúp nhịp tim nghỉ ngơi của mình giảm dần theo thời gian.

Ngoài ra, anh em có thể cân nhắc việc thực hành thiền định để giúp quản lý nỗi lo âu, căng thẳng, đồng thời làm giảm nhịp tim cả trong ngắn hạn (khi căng thẳng) lẫn dài hạn bằng cách thúc đẩy sự thư giãn. Bên cạnh dó, anh em nên duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm việc tránh hút thuốc và tiêu thụ quá nhiều caffeine.

Kết Luận

Nhịp tim nghỉ ngơi là một chỉ số quan trọng về sức khỏe tim mạch và mức độ thể lực tổng thể của bạn. Mặc dù nó thay đổi tùy theo từng cá nhân do các yếu tố như tuổi tác và mức độ hoạt động, việc theo dõi thường xuyên có thể cung cấp thông tin hữu ích về tình trạng sức khỏe của bạn. Nếu bạn nhận thấy sự thay đổi kéo dài trong RHR—dù quá cao hay quá thấp—hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được đánh giá thêm.