Nikon Nikkor Z 50mm và 85mm f/1.2 S: "Mở được khẩu thì cứ mở đi, đáng lắm anh em à"
10/02/2026 23:18
Nikon Nikkor Z 50mm và 85mm f/1.2 S: "Mở được khẩu thì cứ mở đi, đáng lắm"
Có một vấn đề khi chúng ta bàn tới bộ ba ống kính prime khẩu độ f/1.2, Nikkor S của nhà Nikon.
Nikon luôn định vị họ ở phân khúc dễ tiếp cận cho mọi người, sau khi đã chậm chân trong cuộc đua máy ảnh không gương lật nhiều năm về trước. Cái này không phải lời của chính mình đâu nhé, mà là lời của giám đốc Takashi Aihara, phụ trách mảng trải nghiệm người dùng nhiếp ảnh nói đâu đó quãng năm ngoái, khi ZR ra mắt.
Cái này đang được khẳng định rồi. Càng lúc càng thấy nhiều anh chị em làm nhiếp ảnh, cả quay lẫn chụp chuyển từ a7 III sang Z6 II hay thậm chí là Z6 III để làm nghề, vì chi phí tương đối dễ chịu. Vấn đề nằm ở chỗ đó đó. Trong tư tưởng của nhiều người dùng, Nikon phải rẻ và dễ tiếp cận hơn Sony và Canon.
Nikon luôn định vị họ ở phân khúc dễ tiếp cận cho mọi người, sau khi đã chậm chân trong cuộc đua máy ảnh không gương lật nhiều năm về trước. Cái này không phải lời của chính mình đâu nhé, mà là lời của giám đốc Takashi Aihara, phụ trách mảng trải nghiệm người dùng nhiếp ảnh nói đâu đó quãng năm ngoái, khi ZR ra mắt.
Cái này đang được khẳng định rồi. Càng lúc càng thấy nhiều anh chị em làm nhiếp ảnh, cả quay lẫn chụp chuyển từ a7 III sang Z6 II hay thậm chí là Z6 III để làm nghề, vì chi phí tương đối dễ chịu. Vấn đề nằm ở chỗ đó đó. Trong tư tưởng của nhiều người dùng, Nikon phải rẻ và dễ tiếp cận hơn Sony và Canon.
Nhưng đương nhiên cùng lúc, sau khi đã bàn tới những chiếc ống thực sự rất rẻ so với chất lượng hình ảnh mà chúng mang lại, như 50mm f/1.8 S hay 24-70mm f/4 S, Nikon vẫn còn những lựa chọn ở phân khúc cao cấp. Họ không chỉ có một mà có tới 2 “bộ ba nguyên tử.”
Thứ nhất là ba ống zoom khẩu độ f/2.8 phục vụ hiệu quả tới 90% nhu cầu làm việc: 14-24, 24-70 và 70-200mm. Và thứ hai, hai trong số đó là nhân vật chính của bài này, chính là bộ ba ống kính prime khẩu độ f/1.2. Những món đồ chơi đó không phải ai cũng sẵn sàng hoặc đủ điều kiện sở hữu. Thành ra quan điểm “đồ Nikon giá rẻ” không phải lúc nào cũng đúng.
Câu hỏi kế tiếp, sao không làm nốt 35mm f/1.2 S cho đủ “bộ ba nguyên tử”? Có hai lý do. Lý do số 1 là… hết tiền. Lý do số 2 là mình thực sự không quen tiêu cự 35mm. Ngày xưa thì 35mm là một lựa chọn gần với góc nhìn đôi mắt con người, giờ thì bắt đầu có 40 và 43mm. Thành ra 35mm nó phù hợp với nhiều thể loại nhiếp ảnh, đặc biệt hơn cả trong số đó là nhiếp ảnh báo chí, với yêu cầu khắc họa đúng khoảnh khắc như cái cách đôi mắt của người phóng viên nhìn thấy. Rồi ống 35mm thời đó cũng gọn gàng nhẹ nhàng, dễ mang theo khi ra đường hoặc đi lấy tin nữa.
Còn bản thân mình, nhu cầu công việc hay chụp chơi, luôn thấy 50 và 85mm phù hợp hơn. Cơ bản hầu hết thời gian là chụp người, và chụp đồ. Đồ công nghệ thì nhỏ xíu, zoom được tới đâu thì zoom thôi. Nhưng cũng có lúc không gian hẹp, không đủ chỗ phục vụ cho cái khoảng cách lấy nét tối thiểu của 85mm. Thành ra cần cả 50 và 85mm.
Rồi, thì tại sao lại là f/1.2 S thay vì f/1.8 S?
Sau khoảng thời gian khá dài dùng hai cái ống này phục vụ cả công việc lẫn thú vui, mình nhận ra một điều. Mấy cái ống thuộc dàn Nikkor S f/1.2 ngàm Z đều là những lựa chọn xuất sắc, trong giới hạn của hệ sinh thái ngàm Z thôi nhé.
Canon thì một mình một cõi với ngàm RF. Họ cũng có 50mm f/1.2 L USM, và 85mm f/1.2 L USM, nhưng chưa có 35mm f/1.2. Sony thì cùng lắm chỉ có 85mm f/1.4 và 50mm f/1.2 GM. Bỗng nhiên lựa chọn của Nikon là độc nhất. Nhưng vấn đề lại nằm ở khúc này. Khoảng cách từ thấu kính tới cảm biến của ngàm Z chỉ là 16mm, không mang ống Nikkor Z sang dùng với bất kỳ hệ sinh thái máy ảnh số không gương lật nào khác được, chỉ có lấy ống hãng khác lắp cho body máy Z thôi.
Thế thì cảm giác chụp ống Nikkor S khẩu độ f/1.2 S như thế nào?
Thứ nhất là nó nặng. Anh em nhìn kích thước trên tay mình chắc cũng nhận ra ngay vấn đề. Ống 50mm thì nặng hơn 1kg. Tương tự như thế là 85mm nặng 1.16 kg. Kết hợp với body nặng như Z8 và Z9 thì cả hệ thống nó nặng gần 3 cân. Còn kết hợp với Z6 III hay Z7 thì trọng tâm bị dồn về phía trước, cũng không hợp lý lắm về mặt công năng và công thái học.
Anh em còn nhớ Zeiss với những ống kính Otus thời DSLR, cho ngàm EF của Canon và ngàm F của Nikon không? Với ba ống kính prime f/1.2, Nikon áp dụng chiến thuật y chang không khác chút gì. Cứ thấu kính kích thước lớn để giải quyết hai vấn đề: Quang sai và khẩu độ tối đa, thế là xong.
Hệ quả thì như đã nói ở trên rồi. Một là ống nặng. Mà ống nặng do dùng kính kích thước lớn, thì giá ống đắt, chẳng khác gì Zeiss Otus hết. Giờ mua cũ, Nikkor S 50mm f/1.2 S có giá chừng 30 triệu Đồng. 85mm f/1.2 S thì đắt hơn nhiều, gần 5 chục.
Mà nếu nói câu chuyện mua cũ, thì với 30 triệu Đồng, cân đối thêm vài triệu nữa, anh em sẽ có đủ ba cái ống kính tha hồ đi làm kiếm tiền: 24-70mm f/4 S, 50mm f/1.8 S và 85mm f/1.8 S rồi. Thành ra, ống Nikon, nếu đã rẻ thì rẻ khỏi phải bàn, xét tới chất lượng quang học chúng đem lại. Nhưng nếu mà đã đụng vào hàng high end của Nikkor S, thì chi phí cũng chẳng thua gì các hãng khác của Nhật.
Nhưng. Cái nhưng này to này.
Mở khẩu lên f/1.2, hai chiếc ống kính này đáng giá từng xu.
Lợi thế đầu tiên của f/1.2 là gì? Rất đơn giản, là cái khả năng tách bạch chủ thể của tấm hình chân dung, cô lập một cách hoàn toàn chủ thể khỏi không gian xung quanh. Bỗng nhiên, từ khía cạnh thuần túy kỹ thuật, mở khẩu để làm hẹp vùng lấy nét, các nhiếp ảnh gia hoàn toàn có thể thêm cảm xúc cho tấm hình, cô lập chính cảm xúc của người mẫu khỏi mọi thứ xung quanh, hệt như cách họ tận dụng tốc độ màn trập thấp, hay những cách chọn góc độ khác nhau.
Đương nhiên những thủ thuật trên đây thì f/1.8 trong tay những người có kinh nghiệm dư sức làm được. Nhưng đôi khi cũng có những thứ chỉ có bộ ba ống kính f/1.2 mới làm được.
Rồi cũng là lúc mở khẩu, cho dù là f/2.8 chụp xe cộ máy móc, hay f/1.8 tới f/1.2 để chụp chân dung, bokeh là thứ không thể chê vào đâu được.
Nếu như với chiếc ống 50mm, chí ít khi chụp những bức chân dung ở khẩu độ lớn, vẫn sẽ còn không gian xung quanh để định hình những thông tin về không gian khi mọi người nhìn vào một tấm hình, thì với phiên bản 85mm, mọi thứ sẽ mờ mịt đúng nghĩa đen.
Quan trọng ở đây là, bokeh vừa mờ mịt, vừa mịn màng và mềm mại, không hề lộn xộn một chút nào cả. Đương nhiên là bokeh lộn xộn hay không cũng phụ thuộc nhiều vào không gian khi anh em bấm máy nữa. Nhưng nếu nói riêng cái cách hai chiếc ống kính mình có thể hiện vùng lấy nét, cách mọi thứ mờ dần phía trước và phía sau chủ thể được lấy nét trên hai chiếc ống f/1.2 S của Nikon lúc nào cũng rất đã mắt, và rất dịu mắt.
Kết hợp với cái bokeh mịn màng ấy đương nhiên là mọi lợi thế về độ nét và giảm thiểu quang sai của những ống kính S-line của Nikon. Cái này chỉ cần anh em sở hữu 50mm f/1.8 S là đã được trải nghiệm, không cần lên tới f/1.2 đâu. Không bao giờ có tình trạng ám tím hay méo hình.
Rồi cũng nhờ f/1.2, đôi khi hoàn toàn có thể bù sáng để chụp những tấm hình trong điều kiện trời tối. Nhưng đương nhiên chủ yếu thì với tiêu cự 50 và 85mm, bủ sáng không phải thứ quan trọng bằng việc tạo ra vùng nét mỏng dính.
Cái quan trọng kế tiếp, là độ tương phản hình ảnh ngay cả ở khẩu độ f/1.2. Cái này là thứ gần đây có một thử nghiệm thất bại. Đấy chính là Laowa 200mm f/2. Cứ tưởng chúng ta sẽ có một ống kính hoàn hảo để chụp indoor, thể thao trong nhà chẳng hạn. Nhưng ở f/2, tương phản và độ nét của hình ảnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Rốt cuộc lại phải khép về f/2.8.
Nhưng ống Nikon thì không bị như vậy. Cách thể hiện màu sắc của hai ống kính mình dùng, ngay cả dưới trời nắng to, thông qua những thấu kính phi cầu cũng như lớp phủ ARNEO, vẫn giúp tạo ra những file hình RAW rực rỡ về màu sắc, chứ không nhợt nhạt một chút nào cả.
Vậy còn tối viền? Có chứ, làm gì có chuyện không có. Nhưng thứ nhất, body máy Nikon có cơ chế giảm thiểu tình trạng tối viền. Và thứ hai, vài người chụp chân dung thực sự thích cái tối viền ấy vì nó, kết hợp với khả năng tách bạch chủ thể khỏi nền, lại một lần nữa nhấn mạnh chính chi tiết chủ thể lên.
Phải thừa nhận, ngần ấy thấu kính trong hai chiếc ống mà mình có, 17 thấu kính chia thành 15 nhóm với 50mm f/1.2 S, và 15 thấu kính chia thành 10 nhóm đối với chiếc ống 85mm luôn luôn phát huy tác dụng, đổi lại là hậu quả mỏi cổ tay vô cùng.
Thôi thì chí ít, chất lượng hoàn thiện của hai chiếc ống kính vẫn hoàn hảo ở giới hạn những ống kính S-line của Nikon. Chúng vẫn có thể kháng thời tiết, và vẫn là những món đồ với thiết kế phù hợp với những người kiếm tiền nhờ nhiếp ảnh.
Sở hữu hai ống kính như thế này, dễ nhận ra một điều. Không giống như bộ ba ống kính zoom khẩu độ f/2.8 được rất nhiều người yêu mến và lựa chọn, với ba ống kính f/1.2, Nikon làm mọi thứ để tạo ra thứ hình ảnh hoàn hảo nhất có thể. Trọng lượng, chi phí và mọi thứ khác gần như bị cho thành thứ yếu.
Nói không đâu xa, mô tơ lấy nét của cả hai ống kính này thực sự không phải thứ nhanh nhất trên hệ sinh thái ống kính ngàm Z của Nikon. Thậm chí anh em sẽ còn nghe thấy những âm thanh ro ro của mô tơ STM khi vận hành lấy nét, mà tốc độ lấy nét cũng chậm nếu so sánh với những lựa chọn ống kính khác. 85mm cũng không khác biệt nhiều. Có lẽ tại kính nặng?
Cái khó chịu thứ hai mà anh em nào mua ống kính này về cũng nhận ra ngay lập tức, là mặc định, vòng xoay lập trình được trên ống kính Nikkor S luôn được chỉnh về tính năng điều khiển khẩu độ. Vấn đề lại nằm ở chỗ, cái vòng này không có nấc như vòng chỉnh khẩu độ truyền thống, và vì ống nặng nên tì tay dễ vặn nhầm. Việc đầu tiên cần làm khi làm việc với hai cái ống kính này là tắt chế độ chỉnh khẩu độ trên ống đi, chỉ điều chỉnh khẩu bằng bánh xe phía trước grip của body máy thôi.
Còn cái màn hình OLED hiển thị khẩu độ hay khoảng cách lấy nét trên 50mm f/1.2 S thì mình xin phép không đề cập, vì mắt lúc nào cũng dán vào màn hình và EVF, có bao giờ nhìn vào màn hình OLED trên ống đâu. Cái đó thực sự chỉ để làm cảnh, và không tạo ra được lợi ích rõ rệt nào cả.
Suy cho cùng, hai chiếc ống f/1.2 S của Nikon làm ra, mà mình được sử dụng phục vụ công việc cũng như chụp vui vẻ hoàn toàn không hoàn hảo. Nhưng nếu chỉ xét trên khía cạnh chất lượng hình ảnh, chúng là những món đồ chơi xuất sắc nhất tính đến thời điểm hiện tại của Nikon. Khẩu độ tối đa ấy tạo ra sự tự do trong sáng tạo vô cùng. Không phải lúc nào quay hay chụp cũng sẽ mở hết cỡ lên f/1.2, nhưng nếu cần, lựa chọn đó luôn hiện diện.
Có cái nào xuất sắc hơn không? Có chứ, Plena 135mm f/1.8. Không phải tự nhiên nó được coi là một trong số những ống kính chụp chân dung xuất sắc nhất tính đến thời điểm hiện tại. Cái cách thể hiện bokeh tròn trịa hơn, tách bạch chủ thể ấn tượng hơn, chưa chắc đã tốt hơn nhưng chắc chắn là ấn tượng hơn, là thứ Plena nằm ở tầm đẳng cấp khác nếu đem so sánh với 85mm f/1.2 S. Khác biệt, nhưng không quá xa đâu.
Rồi câu hỏi cuối cùng, nếu là 50mm, thì chọn 1.8 S, 1.4 hay 1.2 S? Giờ 30 triệu anh em sẽ có một trong những ống kính khẩu độ lớn, tiêu cự 50mm tốt nhất. Còn 1.4 và 1.8 S thì lại sàn sàn giá nhau. Nhưng lời khuyên của mình là hãy ở lại với 1.8 S thay vì ham cái khẩu độ tối đa f/1.4.
Cả 35mm lẫn 50mm f/1.4 mình từng được dùng, chẳng mấy khi mình chụp hay quay ở khẩu f/1.4. Lượng ánh sáng lọt vào cảm biến nhiều hơn, và khoảng nét mỏng hơn, tách biệt chủ thể tốt hơn không đủ để bù đắp cho những giới hạn về độ nét của hình ảnh cũng như độ tương phản của hình ảnh.
Mà một khi đã khép về f/1.8 hay f/2, thì Nikkor 50 f/1.8 S lại là lựa chọn hoàn hảo cho mọi nhu cầu, kể cả chất lượng hình ảnh, kích thước, trọng lượng, chất lượng hoàn thiện, cho tới cả mức giá.
Tin xem thêm
nội dung mới
