Allie K. Miller, CEO Open Machine, từng làm ở IBM và AWS, nói rằng khoảng 90% nhân viên chỉ dùng AI như một “máy làm việc vặt”: tra cứu sơ sơ, tóm tắt văn bản, hoặc nhờ viết lại email cho bớt gay gắt một chút. Trong khi đó, AI ngày nay có khả năng suy luận, thích ứng và phối hợp ở mức cao hơn rất nhiều, nếu người dùng biết “nâng cấp” cách tương tác với nó.

Miller chia cách dùng AI thành bốn “chế độ”: microtasker, companion, delegate và teammate.

• Microtasker là mức thấp nhất, chỉ giải quyết đầu việc nhỏ lẻ.
• Companion là kiểu trợ lý đồng hành, gợi ý, phản biện, giúp mình suy nghĩ tốt hơn.
• Delegate là khi bạn bắt đầu giao hẳn một nhiệm vụ có thời lượng và độ phức tạp nhất định cho AI tự xử lý, giống như nhờ một cộng sự quản lý email, tổng hợp báo cáo, hay dựng một phiên bản đầu của tài liệu.
• Teammate là “level cuối”: AI hoạt động như một thành viên trong team, tham gia cuộc họp, trả lời câu hỏi, đề xuất hành động, nâng hiệu suất của cả hệ thống chứ không chỉ một người.

Một nghiên cứu của Cornerstone OnDemand cho thấy 80% nhân viên đã dùng AI ở nơi làm việc, nhưng chưa đến một nửa từng được đào tạo bài bản. Điều này tạo ra một “nền kinh tế AI trong bóng tối”: ai cũng tự dùng theo cách của mình, không định hướng, không quy trình chung, nên giá trị tạo ra rất chắp vá.

Với vấn đề này, Miller đề xuất khái niệm “Minimum Viable Autonomy”: thay vì viết prOmpt dài lê thê, hãy coi AI là phần mềm chạy theo mục tiêu, mình chỉ cần đưa mục tiêu, giới hạn và luật chơi, phần còn lại để AI tự tối ưu từ mục tiêu ngược trở lại. Đi kèm đó là “agent protocols”, tức là những quy tắc rõ ràng về những việc AI luôn được làm, những việc cần xin phép, và những việc tuyệt đối không được đụng vào. Theo Miller, ai vẫn xem AI chỉ là một công cụ, thay vì một “đồng đội”, sẽ rất dễ bị bỏ lại trong thập kỷ tới.