Thử nghiệm chế độ Độ trễ thấp (Low Latency Profile) ẩn của Windows 11
Nếu bạn đã xem bất kỳ video lan truyền nào giới thiệu MacBook Neo mới, có lẽ bạn đã nhận thấy macOS hoạt động nhanh hơn nhiều so với Windows 11. Khi người dùng Mac nhấp vào một ứng dụng, ứng dụng đó mở ngay lập tức. Khi người dùng Windows 11 nhấp vào menu Start, thường có một độ giật nhỏ, nhưng vô cùng khó chịu, trước khi giao diện người dùng hiển thị.
Microsoft muốn thay đổi điều này bằng cách sử dụng những gì PC của bạn đã có sẵn…CPU.
Người theo dõi Microsoft Zac Bowden và phantomofearth đã nhận thấy rằng công ty hiện đang thử nghiệm một bản nâng cấp hiệu năng lớn cho Windows 11 có tên là “Low Latency Profile”. Tính năng chạy ngầm này được thiết kế để loại bỏ độ trễ giao diện người dùng bằng cách tự động tối đa hóa tần số CPU của bạn trong thời gian ngắn (từ 1 đến 3 giây) bất cứ khi nào bạn bắt đầu một tác vụ ưu tiên cao, chẳng hạn như mở một ứng dụng hoặc nhấp vào một menu hệ thống như menu Start, hoặc nhấp chuột phải để xem menu ngữ cảnh.
Tính năng này có thể giúp tăng tốc độ khởi chạy ứng dụng trong hộp thư đến như Edge và Outlook lên đến 40%, và tốc độ phản hồi của menu Start và menu ngữ cảnh nhanh hơn đến 70%. Nó cũng được cho là cải thiện tốc độ khởi chạy của hầu hết các ứng dụng bên thứ ba phổ biến.
Hiện tại, người dùng sẽ không thể điều khiển tính năng này, và vì mức tăng đột biến CPU rất ngắn, nên tác động đến thời lượng pin và nhiệt độ CPU được cho là rất nhỏ. Lưu ý rằng tính năng này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu trong Chương trình Windows Insider và có thể thay đổi.
Mặc dù Low Latency Profile nghe có vẻ như một phương pháp thô sơ, nhưng thực chất nó là một bổ sung rất tinh vi cho trình lập lịch của hệ điều hành. Tôi đã quyết định tự mình thử nghiệm tính năng này để xem nó có hoạt động hay không, và kết quả khá khả quan.
Mặc dù Microsoft chưa chính thức công bố tính năng này, nhưng mã nguồn đã có trong các bản dựng Windows Insider mới nhất. Nó không hoạt động mọi lúc và vẫn còn chỗ để cải thiện. Để kiểm tra tính năng Độ trễ thấp (Low Latency Profile), tôi đã thiết lập một môi trường bị hạn chế một cách có chủ đích. Tôi sử dụng một máy ảo (VM) chạy trên bộ xử lý Intel i5-13420H thế hệ thứ 13, chỉ giới hạn ở hai lõi và 4GB RAM. Tôi muốn xem liệu tính năng này có thể cải thiện trải nghiệm chậm chạp, yếu kém trên máy tính cấu hình thấp hay không.
Đầu tiên, tôi đã thử nghiệm máy ảo mà không bật tính năng này. Đúng như dự đoán, việc mở menu Start, File Explorer, Edge và Outlook đều diễn ra chậm chạp. Mặc dù tôi nhận thấy một số đột biến nhỏ về mức sử dụng CPU khi nhấp vào các ứng dụng này, nhưng bộ xử lý vẫn chưa hề hoạt động ở tốc độ xung nhịp tối đa. Hệ điều hành mất khá nhiều thời gian để khởi chạy phần mềm.
Sau đó, tôi đã bật tính năng này và khởi động lại máy tính. Sự khác biệt rất rõ rệt. Khi tôi nhấp vào menu Bắt đầu, nó mở ngay lập tức. Đây là lần đầu tiên menu Bắt đầu hiển thị nhanh như vậy trên máy ảo của tôi. Nó gần như phản hồi nhanh như máy tính chính của tôi.
Sau đó, tôi theo dõi Trình quản lý tác vụ trong khi mở các ứng dụng được sử dụng nhiều trong hộp thư đến. Khi tôi khởi chạy Microsoft Edge, CPU tăng vọt lên 96%, cửa sổ trình duyệt mở ngay lập tức và giảm xuống 17% (và thấp hơn) trong vòng ba giây.
Tôi thấy hành vi tương tự với Outlook, trong đó CPU đạt 97% trong một khoảng thời gian ngắn trước khi trở lại mức 3%. Ngay cả ứng dụng Copilot của Microsoft cũng thể hiện sự tăng đột biến 96% khi khởi chạy, dẫn đến thời gian tải nhanh hơn nhiều.
Tôi đã khởi động máy ảo phụ chạy bản Release Preview tiêu chuẩn (không bật tính năng này) để so sánh chúng cạnh nhau. Máy ảo tiêu chuẩn luôn có độ trễ đáng chú ý mà tôi đã dự đoán trước. Máy ảo thử nghiệm với cấu hình độ trễ thấp được bật cho cảm giác phản hồi nhanh hơn vì hệ điều hành không phải chờ CPU tăng tốc từ từ đến tốc độ cần thiết. Lưu ý rằng việc mở và đóng cùng một ứng dụng nhiều lần sẽ cho kết quả khác nhau. Ngoài ra, vì tính năng này đang trong giai đoạn thử nghiệm, việc tự mình thử nghiệm có thể không cho kết quả giống như của tôi.
Tôi không thể kích hoạt tính năng tăng tốc cho ứng dụng Cài đặt hoặc các ứng dụng khác, nhưng tin tốt là tính năng này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu và các điều chỉnh đang được thực hiện đối với tần suất và thời gian tăng tốc.
Việc đẩy CPU lên mức tối đa để kích hoạt Chế độ Độ trễ thấp (Low Latency Profile) có rủi ro đến mức nào?
Cũng như mọi việc Microsoft làm gần đây, khi tin tức này được công bố, nhiều người dùng trên mạng xã hội đã chỉ trích Microsoft, cho rằng đây là một giải pháp lười biếng. Một người dùng ví von việc này như “đạp ga hết cỡ khi vừa ra khỏi nhà”, trong khi người khác cáo buộc Microsoft sử dụng “hệ điều hành NOS thay vì loại bỏ những thứ không cần thiết”.
Tất nhiên, Microsoft nên tối ưu hóa mã nguồn Windows 11 cồng kềnh thay vì ép xung CPU một cách mạnh mẽ để giải quyết độ trễ.
Tuy nhiên, lời chỉ trích này hiểu sai về cách thức tương tác giữa các hệ điều hành hiện đại và bộ lập lịch CPU. Chế độ Độ trễ thấp không phải là sự thay thế cho việc tối ưu hóa. Nó là một sự điều chỉnh kiến trúc cần thiết.
Khi bạn khởi chạy một ứng dụng, bạn đang yêu cầu hệ điều hành phải phân bổ bộ nhớ, tải các framework và hiển thị giao diện người dùng ban đầu. Theo truyền thống, bộ lập lịch Windows sẽ từ từ tăng tốc độ xung nhịp CPU khi nhu cầu tăng lên. Sự tăng tốc dần dần này chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng giật hình nhẹ. Khi CPU đạt đến tần số tối đa, ứng dụng đã tải xong và năng lượng dư thừa bị lãng phí (đây rõ ràng là một sự đơn giản hóa).
Cơ chế hoạt động của Low Latency Profile như thế nào?
Low Latency Profile giới thiệu một khái niệm tương tự như “Race to Halt” (hoặc “Race to Sleep”). Bằng cách ngay lập tức tăng tần số CPU lên mức tối đa trong 1 đến 3 giây, bộ xử lý hoàn thành việc khởi chạy ứng dụng trong một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều, cho phép CPU trở lại trạng thái nhàn rỗi tiết kiệm năng lượng nhanh hơn. Vì thời gian tăng đột biến rất ngắn, Microsoft kỳ vọng tác động đến thời lượng pin và nhiệt độ sẽ ở mức tối thiểu.
Điều thú vị là, mọi hệ điều hành hiện đại khác đều sử dụng phiên bản riêng của tính năng này.
Android sử dụng Dynamic Performance Frameworks (ADPF) để cho phép các ứng dụng đòi hỏi hiệu năng cao tự động truyền đạt nhu cầu về năng lượng và nhiệt độ trực tiếp đến phần cứng và các tối ưu hóa trình biên dịch AutoFDO ở cấp độ nhân để sắp xếp lại mã và làm cho việc thực thi hiệu quả hơn.
Hệ điều hành macOS của Apple sử dụng các lớp Chất lượng Dịch vụ (QoS) chuyên sâu để ngay lập tức gán các tương tác giao diện người dùng do người dùng khởi tạo cho các lõi silicon hiệu năng cao nhất hiện có.
Windows hiện cuối cùng cũng đang áp dụng các mô hình phản hồi ưu tiên thiết bị di động tương tự như những gì làm cho iPad và MacBook hoạt động nhanh chóng.
Tôi cảm thấy điều quan trọng nhất cần rút ra từ thông tin rò rỉ này là Microsoft không chỉ dựa vào Hồ sơ Độ trễ Thấp để khắc phục các vấn đề của Windows 11.
Kỹ thuật quản lý năng lượng mới của Microsoft là một phần của sáng kiến nội bộ “Windows K2”, trong đó Microsoft cam kết cải thiện khả năng phản hồi tổng thể của hệ điều hành. Như chúng tôi đã ghi nhận chi tiết trong tháng qua, Microsoft đang tích cực thay thế mã nguồn cũ từ thời Windows 95 bằng WinUI 3 gốc, viết lại hộp thoại Run cổ điển để tải chỉ trong 94ms và cung cấp các bản sửa lỗi nền tảng sâu rộng cho File Explorer.
Hồ sơ Độ trễ Thấp được thiết kế để hoạt động cùng với các tối ưu hóa kiến trúc này. Khi bạn kết hợp mã gốc nhẹ, được tối ưu hóa sâu với một bộ lập lịch cung cấp ngay lập tức sức mạnh CPU tối đa khi nhấp chuột, bạn sẽ nhận được hiệu ứng cộng hưởng.
Dựa trên thử nghiệm của tôi với máy ảo lõi kép có cấu hình rất hạn chế, kết quả là không thể phủ nhận. Tính năng này sẽ là một bước đột phá tuyệt đối cho các máy tính xách tay giá rẻ và máy tính Windows 11 cấu hình thấp. Các máy tính để bàn mạnh mẽ có thể không nhận thấy sự khác biệt lớn, nhưng đối với hàng triệu người dùng đang sử dụng phần cứng cấp thấp, Windows 11 cuối cùng cũng sẽ trở nên nhanh hơn.
Giống như MacBook Neo đã thiết lập một chuẩn mực hiệu năng mới trong phân khúc máy tính giá rẻ, Microsoft đang đi đúng hướng để làm cho Windows 11 nhanh và hiệu quả như những người tiền nhiệm của nó.
Tin xem thêm
nội dung mới
