Cái đầu tiên mình thích đương nhiên là hình ảnh. Cả hiệu ứng đồ hoạ 3D với kỹ xảo để mô tả cuộc du hành trong không gian của Ryland Grace cũng như con tàu Hail Mary được trình diễn theo cách mỹ mãn nhất có thể đối với đôi mắt của người xem. Mà không phải lúc nào hình ảnh cũng được dựng từ phần mềm máy tính.

Nghe nói các nhà làm phim đổ tiền dựng lại cả khoang lái của tàu Hail Mary chứ không phải quay trên nền phông xanh. Cả thật và ảo đều được kết hợp lại với nhau, từ phong cách quen thuộc với vô vàn những panel sáng đèn trong con tàu vũ trụ của con người, cho tới thiết kế tàu của “người ngoài hành tinh”. (Sách mô tả tàu của Rocky hơi khác, nhưng mình không phàn nàn).

Cái này phải quay ngược lại sách. Một trong những tài năng của Weir không chỉ là tạo ra một câu chuyện cực kỳ lôi cuốn, mà cách ông xây dựng thế giới vừa gần gũi dựa trên những kiến thức khoa học chúng ta đã biết và thân thuộc, kết hợp những thứ viễn tưởng dựa trên chính những kiến thức ấy cũng là thứ lôi cuốn người đọc.

Phim cũng làm được điều đó ở một khía cạnh nào đó. Chúng ta được thấy “uỷ ban” thực hiện nhiệm vụ Hail Mary, mô tả thứ thế giới quan có phần cực kỳ tích cực, đặt niềm tin vào khả năng hợp tác của con người từ khắp nơi trên thế giới của Weir, thứ đã được thể hiện rõ ràng trong The Martian.

Cái mà phim cũng làm được, là chuyến tàu lượn cảm xúc mà phim tạo ra. Hãy tạm làm một điều có phần khiên cưỡng, là so sánh cách Project Hail Mary triển khai cốt truyện, những nội dung khoa học viễn tưởng, và cái hài hước theo kiểu “dry humor”, xin phép không dịch là “khô khan”, mà Weir, sau đó là những biên kịch đưa vào các nhân vật trong phim. Rồi đem so sánh những khía cạnh ấy với The Martian năm 2015.

The Martian hài và vui ở khía cạnh như thế này. Dòng thời gian của phim là đồng nhất và tuyến tính, chỉ đảo qua đảo lại những cảnh phim, những nỗ lực của Mark Watney sống sót trên Sao Hoả, và những nỗ lực của con người trên Trái Đất cố gắng đưa Watney về nhà. Giữa những sự kịch tính cũng như những kiến thức thiên văn khó nuốt, là cái cách mà đạo diễn Ridley Scott tôn trọng cách Andy Weir lồng ghép những khoảnh khắc rất con người, đôi khi có thể khiến khán giả đọc sách hay xem phim bật cười.

Project Hail Mary cũng làm được điều đó, chỉ có điều là hai vị đạo diễn của chúng ta ngả hơi nhiều vào phần hài hước, từ đó khiến những bước ngoặt của phim trở nên bớt cảm xúc cũng như tạo ra tác động mạnh hơn tới người xem. Có thể nhận ra phim làm rất tốt một việc, đấy là thể hiện được tình bạn giữa Grace và Rocky. Mỗi tội, để khiến người xem đôi khi bật cười vì những khoảnh khắc không hề khiên cưỡng, thì tổng thể cảm giác đầu óc của một vị giáo sư và một vị kỹ sư ở hành tinh của họ trở nên hơi… ngố. Bộ phim khi ấy trở thành một cuộc phiêu lưu của hai người bạn vừa làm quen, tiện thể tìm cách cứu hành tinh của họ.

Nhân tiện, thiết kế của Rocky không có gì để chê luôn.

Đấy, thành ra, những chi tiết hài hước, dù không quá đà, nhưng vô tình khiến cho những nút thắt và những bước ngoặt của phim không có được tác động đủ mạnh tới cảm xúc người xem. Gần như toàn bộ mạch phim đều có cái sự tưng tửng nhất định, thành ra khi có một lựa chọn cực kỳ khó khăn được thể hiện trên màn hình, phim dễ đẩy người xem tới chỗ suy nghĩ rằng “ờ rồi cũng giải quyết được thôi”, chứ không khiến họ nhấp nhổm trên ghế vì căng thẳng.

Nhưng với người chưa đọc truyện, đấy không phải vấn đề. Trong suốt quãng thời gian hai tiếng rưỡi đồng hồ của phim, cách kể truyện phi tuyến tính nhảy qua nhảy lại giữa hiện tại và quá khứ, cũng như bản thân câu chuyện của Grace cũng đủ để khiến người xem tập trung rồi.

Và cũng có những thứ tuyệt vời mà phim tạo ra bất ngờ cho những người đã đọc truyện. Nó là những thay đổi mà mình nghĩ là xứng đáng. Thậm chí nó còn khiến bộ phim trở nên hấp dẫn hơn, tạo ra được cảm giác đủ đầy và hoàn chỉnh hơn về mặt cảm xúc cho người xem nữa cơ. Đó là thứ mình thích nhất với phim.

Nhưng cùng lúc, mình cũng kỳ vọng có những đoạn khô khan, thậm chí “máu lạnh” hơn cơ. Ví dụ rất dễ thấy, là nhân vật cựu giám đốc ESA, Eva Stratt, người đứng đầu dự án Hail Mary.

Trong phim, đồng ý là Stratt làm một việc duy nhất, đó là nghĩ cho đại cục, cho sự sinh tồn của loài người, bất chấp việc bà phải làm những điều sai trái gì trên phương diện luật pháp. Nhưng cùng lúc, bà cũng được mô tả là một người dễ gần với nhân vật chính.

Trong truyện thì không đâu. Và mình thực sự đã kỳ vọng Stratt được mô tả theo cách “máu lạnh”, không từ thủ đoạn nào, thậm chí thừa nhận “sẵn sàng ra toà sau khi xong việc” như nguyên tác của Weir cơ. Làm được điều đó, nhân vật này sẽ đủ khả năng trở thành đối trọng tuyệt vời để cân bằng sự hài hước của những cảnh quay có Grace và Rocky, cũng như mô tả được tầm nghiêm trọng của thảm hoạ loài người đang phải đối mặt.

Thành ra, phim xem vẫn hay, vẫn cần ra rạp là 1, và vẫn cần đặt vé IMAX để thưởng thức toàn bộ vẻ đẹp của tác phẩm này. Ánh sáng, màu sắc, hay tổng thể mọi thứ hiệu ứng hình ảnh là thứ xứng đáng để anh em đầu tư.

Nhưng cùng lúc, cảm giác Project Hail Mary là một bộ phim phiêu lưu hài. Đấy không phải điều xấu, nhất là khi anh em muốn một tác phẩm vừa giải trí tốt, vừa không bị “tắt não.”