Cách Trái Đất gần 400 ngàn km, làm sao phi hành đoàn Artemis II có thể gởi dữ liệu về?

07/04/2026 08:12
TinhTe/Frozen Cat - Cách Trái Đất gần 400 ngàn km, làm sao phi hành đoàn Artemis II có thể gởi dữ liệu về?

Khi Neil Armstrong đi những bước đầu tiên trên Mặt Trăng năm 1969 thì những tấm hình đen trắng truyền về Trái Đất đã thành một biểu tượng. Còn với sứ mệnh Artemis II mới đây thì thời của những hình ảnh mờ nhạt ấy đã kết thúc mà thay vào đó là một công nghệ liên lạc hiện đại hơn nhiều. NASA đã tích hợp vô tàu Orion một hệ thống laser để truyền về video độ phân giải 4K có tên là Orion Artemis II Optical Communications System (kêu tắt là O2O).

O2O là thành quả hợp tác giữa Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard của NASA và Phòng thí nghiệm Lincoln thuộc Viện Công nghệ Massachusetts. Trong đó bộ phận quan trọng nhất của O2O là thiết bị đầu cuối mang tên MAScOT (Modular Advanced Space-borne Optical Terminal) nhìn tựa một món vũ khí laser. Họ gắn nó trên vỏ ngoài của Module Dịch vụ do Châu Âu chế tạo.

MAScOT có giá xoay và trên đó gắn một kính quang học gọn nhẹ đường kính 10 cm. Hệ thống laser yêu cầu độ chính xác rất cao để giữ liên lạc, cho nên bộ giá xoay này cần quay được 360 độ và điều chỉnh góc lên xuống linh hoạt để "khóa" mục tiêu, giữ cho chùm tia luôn hướng vào trạm mặt đất khi tàu Orion đang lao nhanh tới hàng ngàn km/giờ. Các chuyên gia ví việc này giống như ta lấy một cây bút laser chiếu vô một đồng xu ở cách đó 15 km.





So với sóng vô tuyến thì ánh sáng laser có tần số cao hơn hàng ngàn lần, nên nó cho phép gói ghém nhiều dữ liệu hơn vào mỗi giây truyền tải. Với băng thông cực cao, hệ thống O2O có thể truyền dữ liệu xuống Trái Đất với tốc độ lên tới 260 megabit/giây (32,5 MB/giây), giúp truyền tải video 4K độ nét cao về nhà từ khoảng cách hơn 380 ngàn km.

O2O còn là một "modem vũ trụ" hai chiều, nó cho phép phi hành đoàn nhận quy trình vận hành, kế hoạch bay và hình ảnh từ trung tâm điều khiển với tốc độ khoảng 20 Mbps (2,5 M/giây). Thậm chí họ có thể dùng kết nối này để gọi video về cho gia đình để giảm bớt cảm giác cô lập. Anh em hãy tưởng tượng gánh nặng tâm lý khổng lồ sẽ có khi đang ở trong không gian sâu, bị “giam" trong một chiếc hộp 9 mét khối và không ai can thiệp nổi nếu chẳng may gặp chuyện. Vì vậy O2O không chỉ là thiết bị công nghệ mà còn mang ý nghĩa tinh thần rất lớn.


Nhưng các chùm tia laser có điểm hạn chế là dễ bị mây và bụi bặm tại Trái Đất cản trở. Vì vậy NASA đã lập các trạm thu mặt đất tại những chỗ có bầu trời rất trong như Las Cruces (bang New Mexico) và Table Mountain (California). Các trạm này có kính thiên văn chuyên dụng để "bắt lấy" chùm tia laser cực mảnh phát ra từ tàu Orion. Có điều O2O không phải duy nhất, NASA cũng phòng xa khi vẫn trang bị cho Orion hệ thống liên lạc bằng sóng vô tuyến thông qua mạng lưới Deep Space Network (DSN) để làm ‘phao cứu sinh’.

Dù là hệ thống nào đi nữa thì khi tàu bay ngang khu vực đằng sau Mặt Trăng, sẽ có khoảng 41 phút mất tín hiệu hoàn toàn. Lúc đó cả tia laser lẫn sóng vô tuyến đều "bó tay" vì không thể đi xuyên qua khối đá dày cộp của Mặt Trăng.


Tin xem thêm

Công ty tư nhân Effissimo vượt qua Sony và trở thành cổ đông lớn nhất của Tamron.

Chuyên mục UH Vip
24/06/2026 10:46

MXH mygo - Công ty tư nhân Effissimo vượt qua Sony và trở thành cổ đông lớn nhất của Tamron.

Các đợt sa thải lớn trong lĩnh vực công nghệ năm 2026 viện dẫn lý do là AI

Chuyên mục UH Vip
23/06/2026 10:12

MXH mygo - Danh sách đang được cập nhật: các đợt sa thải lớn trong lĩnh vực công nghệ năm 2026 mà nhà tuyển dụng viện dẫn lý do là trí tuệ nhân tạo (AI).

Apple đã phê duyệt sản xuất tấm nền OLED cho iPhone màn hình gập

Chuyên mục UH Vip
23/06/2026 09:58

MXH mygo - Samsung Display đã nhận được sự chấp thuận của Apple để bắt đầu sản xuất mô-đun tấm nền OLED cho chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên của Apple.

Apple sẽ ra mắt loạt sản phẩm mới từ nay tới hết năm 2027

Chuyên mục UH Vip
22/06/2026 11:19

MXH mygo - Hội nghị các nhà phát triển WWDC thường niên của Apple đã kết thúc, nhưng vẫn còn rất nhiều điều đáng mong chờ trong năm tới và xa hơn nữa.

iPhone gập - tiếp tục có những luồng tin đồn khác nhau về sự tồn tại

Chuyên mục UH Vip
22/06/2026 10:54

MXH mygo - Nguồn tin rò rỉ cho rằng tin đồn về việc iPhone màn hình gập bị trì hoãn là "sai sự thật".

Lenovo ra mắt ThinkPad 16 inch mới với RAM LPCAMM2 64 GB và màn hình OLED 1.500 nit.

Chuyên mục UH Vip
21/06/2026 11:24

MXH mygo - Lenovo chính thức giới thiệu ThinkPad 16 inch hoàn toàn mới với RAM LPCAMM2 64 GB và màn hình OLED 1.500 nit.

iOS 27 thực sự có làm tăng tốc độ cho các thiết bị cũ?

Chuyên mục UH Vip
21/06/2026 11:06

MXH mygo - Những cải tiến về tốc độ của iOS 27 sẽ không có tác động riêng lẻ, nhưng sẽ có tác động tổng thể.

Điều cần biết về iPad Mini OLED mới

Chuyên mục UH Vip
20/06/2026 12:16

MXH mygo - iPad Mini OLED: Ngày ra mắt, giá cả và những điều cần mong đợi

Asus ra mắt sieu phẩm ROG Strix Scar 18

Chuyên mục UH Vip
20/06/2026 11:16

MXH mygo - Asus ra mắt laptop chơi game mới trên toàn cầu với màn hình Mini LED 1.600 nit và GPU 175 W.