Câu chuyện về bắp rang bơ ăn liền bằng lò vi ba, hẳn anh chị em cũng chưa biết!
25/12/2025 08:29
Câu chuyện về bắp rang bơ ăn liền bằng lò vi ba
Bắp rang bơ, một món ăn vặt quen thuộc mà anh em luôn luôn thấy bán ở trong rạp chiếu phim và trước cửa trường học. Cách đây khoảng 22-23 năm khi đi siêu thị BigC ở Tô Hiến Thành (Q10 cũ), mình lần đầu tiên biết được có loại bắp rang bơ ăn liền nổ bằng lò vi ba, mua về nhà để dành khi nào ăn là có, bữa trước viết bài Thời hạn bảo hộ bằng sáng chế, chợt nhớ lại câu chuyện về bắp rang bơ này, nay chia sẻ thêm với anh em.Câu chuyện bắt đầu vào năm 1945 khi Percy L. Spencer, kĩ sư của hãng radar quân sự Raytheon đang thí nghiệm công nghệ phát sóng vi ba (microwave) thì thấy thanh kẹo socola trong túi của ông bị tan chảy. Ông bèn thử đặt hạt bắp ở gần nguồn phát sóng và thấy hạt bắp nổ thành bắp rang.
Ngày 29/3/1947, ông nộp đơn đăng ký bằng sáng chế số US738172A về công nghệ làm nổ hạt bắp bằng sóng vi ba. Ngày 30/8/1949 hồ sơ được phê duyệt và được công bố, hết hạn bảo hộ bằng sáng chế ngày 30/8/1966.
Ngày 29/3/1947, ông nộp đơn đăng ký bằng sáng chế số US738172A về công nghệ làm nổ hạt bắp bằng sóng vi ba. Ngày 30/8/1949 hồ sơ được phê duyệt và được công bố, hết hạn bảo hộ bằng sáng chế ngày 30/8/1966.
(Tóm tắt nội dung của bằng sáng chế US738172A - Ngũ cốc chế biến sẵn và phương pháp chế biến: một trái bắp được lột vỏ sẵn, có thể bảo quản nhiều tháng thậm chí 1 năm, trái bắp đựng trong túi giấy chịu nhiệt và làm nổ hạt bắp bằng sóng vi ba). Anh em có thể đọc chi tiết nội dung của bằng sáng chế ở đây.
Nhưng thời đó chưa có lò vi ba nhỏ gọn dành cho hộ gia đình nên phát minh của ông Spencer dần đi vào quên lãng, mãi hơn 30 năm sau tới năm 1980 thì mới bùng nổ trở lại khi lò vi ba được thương mại hóa, đầu những năm 1980 gần ⅔ hộ gia đình ở Mỹ đã có lò vi ba.
Nhưng thời đó chưa có lò vi ba nhỏ gọn dành cho hộ gia đình nên phát minh của ông Spencer dần đi vào quên lãng, mãi hơn 30 năm sau tới năm 1980 thì mới bùng nổ trở lại khi lò vi ba được thương mại hóa, đầu những năm 1980 gần ⅔ hộ gia đình ở Mỹ đã có lò vi ba.
Nắm được tâm lý đó, hãng thực phẩm General Mills ở Mỹ phát minh ra loại bắp rang bơ ăn liền đựng trong túi giấy, làm nổ hạt bắp bằng cách bỏ nguyên bịch vô lò vi ba, họ đăng ký bằng sáng chế US4267420 năm 1981 về loại túi giấy đặc biệt có lớp nhôm để hấp thụ sóng vi ba. Sản phẩm bắp rang bơ ăn liền Pop Secret của General Mills được tung ra thị trường Mỹ năm 1983 và ngay trong năm đó giúp họ kiếm được 53 triệu đôla.
Nhận thấy tiềm năng này, thêm nhiều hãng sản xuất đồ ăn vặt ở Mỹ cũng tham gia thị phần này, như Pillsbury, Nabisco Brands, American Pop Corn, Beatrice… trong năm 1986, doanh số bắp rang bơ ăn liền của 5 hãng lớn ở Mỹ đạt 250 triệu đôla. Bằng sáng chế về công nghệ dùng sóng vi ba làm bắp rang của kĩ sư Spencer đã hết hạn năm 1966 nên các hãng khác được tự do sáng tạo dựa trên công nghệ này mà không sợ bị kiện tụng.
Mặc dù Pillsbury đưa ra thị trường bắp rang bơ ăn liền sớm hơn General Mills, năm 1982 so với 1983, nhưng loại bắp của Pillsbury là hạt bắp đông lạnh, trong khi đó Pop Secret của General Mills đựng trong túi giấy, có sẵn bơ và gia vị, sẵn sàng để ăn liền, giúp họ nhanh chóng giành thị phần thống lĩnh, lên tới 26% toàn ngành vào năm 1987.
Giữa thập niên 1980, người Mỹ tiêu thụ tới hơn 305 triệu kg bắp rang bơ ăn liền bằng lò vi ba, tức là trung bình mỗi người ăn 1.3kg/năm. Sự tiện lợi, dễ mua và dễ dàng trữ sẵn ở nhà khiến cho dân Mỹ rất chịu chi cho món đồ ăn vặt này, giá cả của loại bắp rang bơ ăn liền thời đó rất mắc, lên tới 2 đôla/bịch, gấp 3 lần giá bắp rang bơ làm bằng máy bán tại siêu thị.
Năm 2001, bằng sáng chế 4,267,420 của General Mills hết hạn, từ đó trở đi công nghệ túi giấy đựng bắp rang bơ ăn liền bằng lò vi ba hết độc quyền, rất nhiều hãng khác tận dụng và bán ra nhiều loại bắp rang bơ ăn liền nhiều mùi vị hơn, giá rẻ hơn, chấm dứt thế độc quyền nhiều năm của các ông lớn như General Mills. Ở VN, anh em dễ dàng mua được loại bắp này nhập Mỹ với giá chỉ khoảng 50k cho block 3 bịch.
Tin xem thêm
nội dung mới
