Giữa lúc Nvidia đang gặp nhiều khó khăn trong việc bán chip tăng tốc xử lý trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc, có lẽ người ta sẽ tự hỏi liệu công ty này còn nên cố gắng để tìm cách tồn tại ở thị trường này nữa hay không.

Câu trả lời là: Nvidia thực sự không thể từ bỏ thị trường này được.

Trong báo cáo kinh doanh quý đầu tiên năm 2025 vừa được công bố, Nvidia đã gửi một thông điệp khá rõ ràng đến chính quyền Trump về những nguy hiểm của việc ngăn chặn các công ty chip Mỹ khỏi thị trường AI của Trung Quốc. “Trung Quốc vẫn sẽ ........, kể cả khi họ có hoặc không có chip của Mỹ”, Jensen Huang, CEO của Nvidia, nói trong cuộc gọi hội nghị của công ty. Ông Huang nhấn mạnh rằng một nửa số nhà phát triển AI trên thế giới hiện đang ở Trung Quốc và việc ngăn cản các công ty Mỹ cạnh tranh ở đó có thể cuối cùng khiến nước Mỹ mất vị trí dẫn đầu trong ngành công nghiệp AI toàn cầu.

"Cuối cùng, nền tảng nào thu hút được các nhà phát triển AI sẽ chiến thắng," ông Huang nói thêm. "Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nên củng cố các nền tảng của Mỹ, thay vì đẩy một nửa thế giới tài năng trong ngành AI đến với các đối thủ cạnh tranh."

Nvidia cũng có những lý do bảo vệ lợi ích tài chính để đưa ra lập luận đó. Quyết định của chính phủ Mỹ vào tháng 4, ngăn chặn công ty bán chip H20 cho thị trường Trung Quốc đã khiến Nvidia thâm hụt khoảng 2.5 tỷ USD doanh thu trong quý kết thúc vào tháng 4 và sẽ tiếp tục gây thiệt hại thêm 8 tỷ USD trong giai đoạn quý hiện tại (kết thúc vào tháng 7 tới). Dự báo này đến từ việc chip H20 được thiết kế đặc biệt cho thị trường Trung Quốc để tuân thủ các hạn chế xuất khẩu trước đây, nên nó khó có thể bán ở bất kỳ nơi nào khác.

Nhu cầu về chip AI của Nvidia vẫn đang tăng mạnh trên toàn thế giới, vì vậy việc mất doanh số tại Trung Quốc hiện tại chưa gây ảnh hưởng lớn. Tuy nhiên, giá trị vốn hóa thị trường của Nvidia hiện đạt khoảng 3.3 nghìn tỷ USD, gấp ba lần so với công ty sản xuất chip lớn thứ hai, Broadcom. Đạt được điều này chính là do các nhà đầu tư tin rằng công ty vẫn còn nhiều tiềm năng tăng trưởng đáng kể trong tương lai. Các nhà phân tích phố Wall dự kiến doanh thu hàng năm của Nvidia sẽ vượt mốc 200 tỷ USD vào năm nay, và đạt 300 tỷ USD vào năm 2028, theo ước tính từ FactSet.

Điều này rất khó có thể xảy ra nếu không có thị trường Trung Quốc. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang thúc đẩy phát triển AI với sự nhiệt huyết và tập trung cao độ. Các quỹ đầu tư do chính phủ Trung Quốc tài trợ đã đổ 184 tỷ USD vào các công ty khởi nghiệp về AI giữa năm 2000 và 2023, theo một báo cáo của Morgan Stanley hồi tháng trước. Nvidia ước tính tổng thị trường tiềm năng ở Trung Quốc cho bộ tăng tốc AI, các chip chính được sử dụng trong điện toán trí tuệ nhân tạo, là khoảng 50 tỷ USD.

"Trung Quốc chiếm một phần tư toàn bộ thị trường. Đó là một con số rất lớn," nhà phân tích của UBS, Tim Arcuri, nói trong một cuộc phỏng vấn. Ông cho biết Nvidia sẽ có "lợi thế thống trị" trên thị trường đó nếu được phép kinh doanh và cạnh tranh ở đó.

Các nhà phân tích phố Wall vẫn lạc quan về việc Nvidia sẽ có cơ hội tái nhập thị trường AI của Trung Quốc. “Chúng tôi vẫn tin rằng sẽ có ít nhất sự phục hồi nào đó trong cơ hội kinh doanh của Nvidia tại Trung Quốc,” Joe Moore, đến từ Morgan Stanley, viết sau báo cáo tài chính mới nhất của Nvidia.

Tuy nhiên, để thay đổi điều này vào thời điểm hiện tại, chính quyền Trump cần phải có những động thái lùi bước hoặc sửa đổi nghiêm túc các quy tắc hiện hành hạn chế khả năng điện toán của chip được bán cho Trung Quốc. Và điều đó dường như khó xảy ra, ít nhất là dựa trên những diễn biến gần đây. Ví dụ, vào hôm 30/5 vừa qua, tổng thống Trump đã cáo buộc Trung Quốc vi phạm thỏa thuận thương mại với Mỹ, đe dọa làm gia tăng căng thẳng.

Nhà phân tích Arcuri của UBS cho rằng các sửa đổi cho phép bán chip mạnh mẽ hơn vẫn có thể phù hợp với mục tiêu của chính quyền, vì các hạn chế về thiết bị sản xuất chip tiên tiến vẫn hạn chế khả năng thực tế của Trung Quốc trong việc sản xuất bộ xử lý tiên tiến nhất. "Nếu những hạn chế về thiết bị chip đó không thay đổi, sẽ có một giới hạn tự nhiên đối với những gì Trung Quốc có thể làm," ông Arcuri nói.

Sự vắng mặt của Nvidia khỏi thị trường AI của Trung Quốc đang tạo lợi thế cho các đối thủ cạnh tranh tại địa phương như Huawei. Morgan Stanley ước tính rằng hiện tại Trung Quốc có thể cung cấp khoảng 34% nhu cầu chip AI của mình bằng các nhà cung cấp nội địa, và tỷ lệ "tự chủ" này dự kiến sẽ đạt 82% vào năm 2027. Và ngay cả khi Nvidia quay trở lại thị trường, công ty vẫn phải đối mặt với tham vọng của chính phủ Trung Quốc, là có công nghệ do nước nhà đóng vai trò trung tâm trong tất cả các ngành công nghiệp then chốt.

Nvidia hiện được coi là cái tên đi trước mọi đối thủ cạnh tranh nhiều năm, nếu xét về tốc độ phát triển và hiệu năng sản phẩm chip họ tạo ra. Và hệ sinh thái chip đang phát triển của công ty, bao gồm các hệ thống hoàn chỉnh và công cụ phần mềm cho các nhà phát triển AI, vẫn sẽ là một yếu tố thu hút lớn đối với các công ty Trung Quốc muốn duy trì khả năng cạnh tranh trong ngành AI toàn cầu. Nvidia cần phải quay trở lại Trung Quốc. Nhưng con đường dẫn đến đó đi thẳng qua Nhà Trắng.