Giếng bậc thang cổ đại trở thành giải pháp cho “cơn khát” ở Ấn Độ
28/02/2026 17:21
Giếng bậc thang cổ đại trở thành giải pháp cho “cơn khát” ở Ấn Độ
Giữa lúc Ấn Độ đang đối mặt với cuộc khủng hoảng khan hiếm nước nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây, những chiếc giếng bậc thang cổ xưa bất ngờ lại trở thành một phần của giải pháp. Tại khu phố Bansilalpet, thuộc thành phố Hyderabad, người dân đã vỡ oà khi nhìn thấy những giọt nước sạch đầu tiên xuất hiện trong giếng sau gần nửa thế kỷ bị bỏ hoang.
Trải qua 18 tháng, 3000 tấn rác đã được dọn sạch khỏi giếng cổ có từ TK 17. Không dừng lại ở việc làm sạch, những bức tường đá cổ cũng được phục dựng, khu vực xung quanh giếng được cải tạo lại khang trang hơn. Kết quả là sau 4 thập kỷ, giếng Basilalpet đã quay trở lại là nguồn cung cấp nước sạch cho cộng đồng.
Trải qua 18 tháng, 3000 tấn rác đã được dọn sạch khỏi giếng cổ có từ TK 17. Không dừng lại ở việc làm sạch, những bức tường đá cổ cũng được phục dựng, khu vực xung quanh giếng được cải tạo lại khang trang hơn. Kết quả là sau 4 thập kỷ, giếng Basilalpet đã quay trở lại là nguồn cung cấp nước sạch cho cộng đồng.
Từ lâu, Ấn Độ đã nổi tiếng với những cái giếng bậc thang, đây còn được xem là kỳ quan kiến trúc thời cổ đại của thế giới. Phần lớn, các công trình này được xây dựng từ TK 11 đến 18, đặc biệt phổ biến ở các vùng như Rajasthan và Gujarat.
Giếng được thiết kế để tận dụng độ dốc tự nhiên của địa hình, cho phép nước mưa có thể thấm dần xuống lòng đất và được lưu giữ lại trong nguồn nước ngầm.
Hầu hết các giếng bậc thang ở Ấn Độ đều được trang trí, chạm trổ công phu, có các hốc nghỉ mát và gian nhà để người dân có thể bơi lội, tắm, thực hiện nghi lễ tôn giáo hay nghỉ ngơi. Bởi vì nhiệt độ không khí dưới đáy giếng thì lại rất dễ chịu, mát hơn trên mặt đất khoảng 5-6 độ C, nên giếng bậc thang thường được chọn là điểm gặp mặt phổ biến trong xã hội ngày xưa.
Tuy nhiên, dưới thời thuộc địa Anh, nhiều giếng bị bỏ hoang, bị xem là mất vệ sinh và rất ít nơi còn được dùng. Sang đến cuối TK 20, dưới sự ảnh hưởng của quá trình đô thị hoá và thói quen xả rác đã khiến nhiều giếng xuống cấp nghiêm trọng. Theo thống kê, hiện vẫn còn khoảng 3000 giếng bậc thang được ghi nhận trên khắp Ấn Độ. Nhưng phần lớn các giếng nổi tiếng đã trở thành điểm tham quan du lịch, nhiều cái thì ngập trong rác và không còn cung cấp nước nữa.
Trong số hàng nghìn cái giếng xuống cấp đó, thì chỉ một số ít được khôi phục lại để cung cấp nước. Và giếng Bansilalpet là giếng đầu tiên ở Telangana thành công trong việc hồi sinh, thậm chí là nước ở đây đã có thể uống được.
Người đứng đằng sau sự thành công này là kiến trúc sư Kalpana Ramesh, người đã phục hồi 25 giếng bậc thang trên khắp bang với sự hỗ trợ của chính quyền. Trong suốt 15 năm qua, Ramesh đã tự thu gom nước mưa tại nhà riêng và dùng cho các hoạt động sinh hoạt, giảm sự phụ thuộc vào các xe bồn bán nước như nhiều hộ gia đình khác.
Mặc dù hiện tại, chỉ có giếng Bansilalpet là có thể cung cấp nước uống, nhưng Ramesh đang tìm kiếm nguồn tài trợ để lắp thêm hệ thống lọc cho tất cả 25 cái giếng còn lại. Bởi bà cho rằng nếu nước từ các giếng đều có thể uống được, người dân sẽ có thêm động lực để bảo vệ và duy trì những công trình này.
Trên thực tế, Ấn Độ có hơn 1,4 tỷ dân, chiếm gần 18% dân số thế giới, nhưng chỉ sở hữu khoảng 4% nguồn nước ngọt trên toàn cầu. Điều này đã dẫn đến việc hơn 600 triệu người phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch nghiêm trọng. Theo các cơ quan quản lý ở Ấn Độ, nhiều bang ở nước này đang gần tiến tới “day zero” - thời điểm mà nguồn nước cạn kiệt hoàn toàn. Khi đó, những dịch bệnh như kiết lị, tiêu chảy, thương hàn,… sẽ có nguy cơ bùng phát rất cao.
Bên cạnh việc khôi phục những giếng cổ, chính quyền Ấn Độ đang triển khai nhiều dự án khác để ngăn ngừa viễn cảnh day zero xảy ra. Chẳng hạn như phục hồi sông Musi, nạo vét hồ chứa, đồng thời áp dụng mức phạt cao đối với các hành vi lãng phí nước sạch.
Rubi Lee - TinhTe
Tin xem thêm
nội dung mới
