Mình đã dựng dàn PC với bo mạch chủ Z890, đợi Core Ultra 9 290K Plus, tin Intel thêm lần nữa
01/02/2026 07:51
Dựng dàn PC với bo mạch chủ Z890, đợi Core Ultra 9 290K Plus, tin Intel thêm lần nữa
Mấy tháng đầu năm 2026, mình quyết định đổi từ Core i9-13900K sang… Core Ultra 5 245K. Nghe thì giống một màn “xuống đời” chip xử lý, mà đúng thật là như vậy. Nhưng mình có vài lý do để làm điều này.
Cái thùng máy của mình, anh em nhìn hình, dễ nhận thấy một điều, đó là về mặt bản chất, không có nhiều thứ mới, cùng lắm thì chỉ có CPU, bo mạch chủ và tản nhiệt, đổi từ AIO sang tản khí cho phù hợp với nhiệt mà Core Ultra 5 245K tỏa ra mà thôi.
Còn lại thì thùng TUF Gaming GT502, RAM, SSD, rồi cả hệ thống quạt tản nhiệt để hút khí tươi vào bên trong thùng máy, làm mát cho linh kiện bên trong thì giữ nguyên từ những món đã có sẵn.
Thành ra anh em thấy quạt cọc cạch, món thì trắng món thì đen, là vì lý do đó.
Cái thùng máy của mình, anh em nhìn hình, dễ nhận thấy một điều, đó là về mặt bản chất, không có nhiều thứ mới, cùng lắm thì chỉ có CPU, bo mạch chủ và tản nhiệt, đổi từ AIO sang tản khí cho phù hợp với nhiệt mà Core Ultra 5 245K tỏa ra mà thôi.
Còn lại thì thùng TUF Gaming GT502, RAM, SSD, rồi cả hệ thống quạt tản nhiệt để hút khí tươi vào bên trong thùng máy, làm mát cho linh kiện bên trong thì giữ nguyên từ những món đã có sẵn.
Thành ra anh em thấy quạt cọc cạch, món thì trắng món thì đen, là vì lý do đó.
Có lẽ nên nói nhiều hơn về vấn đề tại sao vẫn còn tin tưởng Arrow Lake, thế hệ chip xử lý máy tính để bàn của Intel. Core i9-13900K ra mắt năm 2022. Rồi kế đến, Raptor Lake Refresh với Core i9-14900K ra mắt vào năm 2023. Xét riêng thế hệ chip xử lý này, phải thừa nhận việc cố gắng đẩy xung nhịp lên tới 6GHz, đẩy thêm điện vào chip để tăng hiệu năng xử lý, mục đích của Intel đã đạt được, đủ tạo ra khác biệt về hiệu năng đa nhân so với thế hệ chip trước.
Nhưng đổi lại, là một scandal suýt chút nữa phá hỏng hoàn toàn danh tiếng của Intel trên thị trường chip xử lý máy bàn. Việc nhồi quá nhiều điện khiến die silicon của Raptor Lake và Raptor Lake Refresh hư hỏng tới mức, Intel phải cứu vãn danh tiếng bằng một chương trình đổi trả, rồi kế đến là những cập nhật cho BIOS của bo mạch chủ.
Rồi đến cuối năm 2024, Arrow Lake ra mắt. Đến khúc này thì vấn đề của mọi bài đánh giá chi tiết hiệu năng xử lý của CPU x86 trên nền tảng Windows hiện ra. Không phải ai cũng cần một hệ thống Windows để xử lý các tác vụ công việc, tập trung hiệu năng đơn nhân và đa nhân. Thành ra để đo đạc sức mạnh, chúng ta, người xem tin tức công nghệ, về cơ bản chỉ có một lựa chọn duy nhất là xem kết quả hiệu năng thông qua những công cụ benchmark phái sinh.
Rồi kế đến là hiệu năng chơi game ở độ phân giải 1080p, thứ mô tả Arrow Lake giống như một bước thụt lùi về hiệu năng chơi game. Core Ultra 9 285K thậm chí còn không bằng AMD Ryzen 7 9800X3D ít nhân xử lý hơn, hay thậm chí còn thua cả Core i9-14900K thế hệ trước.
Cái này đã từng có một bài viết giải thích khá kỹ rồi. Việc chỉnh sửa toàn bộ kết cấu kiến trúc đã cướp đi của các kỹ sư Intel cơ hội tạo ra một I/O Tile chuẩn mực và vận hành đúng tốc độ cũng như độ trễ, dành riêng cho các Compute Tile loại bỏ siêu phân luồng. Oái oăm là ở chỗ đó. Đáng lý ra, loại bỏ Hyper Threading, hiệu năng chơi game sẽ tăng lên nhờ việc giảm mức độ phức tạp.
Nhưng việc ứng dụng nguyên xi cụm SoC và I/O từ thế hệ Meteor Lake, nhưng bỏ ra một die độc lập, kết nối qua EMIB đã phản tác dụng.
Tại sao lại nói vậy? Meteor Lake và Meteor Lake Refresh vẫn là kiến trúc nguyên khối, hay anh em thích thì có thể dùng cụm từ monolithic cũng được. Còn trong khi đó Arrow Lake sở hữu thiết kế chẳng khác gì những cục Lego ghép lại với nhau, cần bao nhiêu nhân thì ghép bấy nhiêu Compute Tile lại, rồi kết nối với I/O die và iGPU die.
Hệ quả, chúng ta có một hệ thống desktop tận dụng được tới mức tối đa sức mạnh của RAM CUDIMM tốc độ cao. Nhưng với một hệ thống sở hữu những thanh RAM DDR5 thông thường, tốc độ từ 6000 tới 7200 MT/s, độ trễ đủ khiến tốc độ khung hình bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đó là ở khía cạnh gaming.
Còn trong khi đó, với những người làm việc trên hệ thống của Windows, cần cả hiệu năng đơn nhân lẫn đa nhân, Arrow Lake là một cú lột xác đáng nể. Tiếc thay, cứ 20, thậm chí 30 người mua máy tính Windows về, may ra có một, hoặc hai người thuần túy sử dụng máy tinh để phục vụ công việc, chẳng hạn như dựng 3D, đồ họa máy tính, dựng clip hay chỉnh hình.
Còn lại phần đông trong số chúng ta đều kỳ vọng rằng, một CPU sẽ phục vụ hoàn hảo mọi nhu cầu từ gaming cho tới tác vụ đa nhân, tỷ lệ đâu đó 70-30, dựa trên quan sát của mình.
Vậy là Arrow Lake trở thành một món hời đúng nghĩa đen cho anh em ráp cấu hình máy tính về để làm việc. Con chip này mình mua đâu đó có 5 triệu Đồng, thậm chí còn rẻ hơn cả Ryzen 5 9600X, giá chừng 7.5 triệu Đồng.
Nhưng cả ba khía cạnh: Hiệu năng xử lý khi làm việc với Lightroom và Davinci Resolve, tiêu thụ điện năng và nhiệt độ khi vận hành đều thực sự đáng nể.
Chẳng cần undervolt hay điều chỉnh thông số gì trong BIOS, lắp con chip này vào Asus TUF Gaming Z890 Pro Wifi, cho chạy ở profile Performance, thời điểm chip idle, nó ngốn có 28W điện ở ngưỡng 0.625 V, nhiệt độ khi ấy chỉ là 34 độ C trong phòng máy lạnh 25 độ C. Nếu xét riêng mảng Compute Tile, tức là 6 nhân P 8 nhân E, ngần ấy nhân ngốn đúng 18W điện. Rồi khi vận hành ở công suất tối đa, toàn bộ chip xử lý ngốn chừng hơn 155W điện, nhưng nhiệt độ chip không vượt qua ngưỡng 80 độ C.
Thực sự là một trải nghiệm khác biệt vô cùng đối với cá nhân mình, sau cái thời kỳ dùng 13900K và 14900K cứ phải nhìn xem chip có ngốn quá 1.4V điện hay không:
Rõ ràng sẽ có người nghĩ rằng máy bàn thì cần gì lo về vấn đề tiêu thụ điện năng? Nhưng điện nhồi vào nhiều, đẩy xung lên cao thì nhiệt cũng cao hơn. Anh em không lo tốn điện nhưng vẫn sẽ lo chip nóng mà đúng không? Đấy là lúc cuộc cách mạng (thành công một nửa) của Intel với Arrow Lake phát huy tác dụng đối với trường hợp của mình.
Chỉ cần một cái tản nhiệt vài trăm nghìn Đồng, cụ thể là Cooler Master V4 Alpha 3DHP, là quá đủ để làm mát cho con chip xử lý này rồi. Còn lại thì mình dùng dàn quạt để hút khí mát từ bên ngoài vào từ nóc và đáy thùng để đẩy gió cho tản nhiệt CPU, cũng như hai quạt hút của RTX 5080 Founders Edition. Đương nhiên vẫn có một quạt thổi mặt sau thùng máy, cái này mình xài lại đồ cũ.
Tuy nhiên cũng có vài vấn đề với setup trang bị Core Ultra 245K, hay sắp tới là Core Ultra 9 290K Plus. Và một vài vấn đề trong số đó khiến mình không thể khuyến cáo anh em làm giống mình được:
- Mình lắp tạm 245K vì đợi tới tháng 3 năm nay sẽ có Arrow Lake Refresh, với Core Ultra 9 290K Plus, vừa hứa hẹn giải quyết vài vấn đề về độ trễ của chip xử lý Arrow Lake, đặc biệt là độ trễ giữa L3 và RAM.
- RAM CUDIMM thực sự không rẻ, và không có nó thì lợi thế của Arrow Lake sẽ không được tận dụng tới mức tối đa. Mà RAM nói chung giờ đều không rẻ thì đúng hơn.
- Cuối năm nay sẽ có Nova Lake, thứ định hình thành công của Intel 18A nói chung và mảng chip xử lý máy bàn của họ nói riêng. Vấn đề là muốn lên Nova Lake, sẽ cần mua bo mạch chủ mới.
- Chip Arrow Lake không ai mua nên rẻ, nhưng bo mạch chủ thì vẫn đắt. Anh em cân nhắc chuyện này. Dù bo mạch chủ Z890 đắt ngang X870E cho Ryzen 9000 Series, nhưng sau Arrow Lake Refresh, anh em sẽ mắc kẹt không nâng cấp thêm được nữa.
- Chơi game thể thao điện tử thì cứ chip X3D vẫn cứ là hợp lý nhất, mình đang từ 500 FPS trong Valorant với 13900K, về đâu đó có 350-400 FPS với Core Ultra 5 245K. Còn gaming nói chung thì đằng nào cũng khóa 120 FPS và để RTX 5080 làm việc, quay clip review cho anh em xem, sẽ đỡ khựng giật do lệch tốc độ khung hình.
- Nói ngắn gọn, đây là thử nghiệm của mình phục vụ công việc thuần túy. Anh em còn tin tưởng Intel, có lẽ nên đợi Nova Lake vào cuối năm nay.
Tin xem thêm
nội dung mới
