Bài kiểm tra DISC cho thấy mỗi mô hình trí tuệ nhân tạo có khuynh hướng tính cách khác nhau, ChatGPT hay Copilot thì quyết liệt, mạnh mẽ, Gemini thì lại hiền lành.

Trong quá trình sử dụng các công cụ AI như ChatGPT hay Gemini, anh em có thấy cách giao tiếp của mỗi chatbot khá khác nhau không? ChatGPT thì tự tin, rõ ràng và đôi khi “chém gió” hơi quá, còn Gemini thì nhẹ nhàng, dè dặt, còn gần đây có Grok của anh Musk thì nhây, thích pha trò và “lầy” như một thằng bạn thân lâu năm. Bài kiểm tra khuynh hướng tính cách D.I.S.C, vốn thường được áp dụng cho con người, đã được thử nghiệm lên các mô hình trí tuệ nhân tạo này và kết quả cho thấy chúng phần nào đó có “tính cách” như người thật.

Cho anh em nào chưa biết thì DISC là mô hình phân loại khuynh hướng tính cách được phát triển bởi nhà tâm lý học William Marston từ những năm 1920, chia hành vi con người thành 4 nhóm chính: Dominance (Thống trị), Influence (Ảnh hưởng), Steadiness (Ổn định) và Conscientiousness (Tận tâm). Mô hình này được sử dụng khá rộng rãi trong môi trường doanh nghiệp để hiểu rõ phong cách làm việc, cải thiện hợp tác và giảm xung đột trong đội nhóm.

Mô hình DISC là mô hình nổi tiếng đánh giá khuynh hướng tính cách con người

Ví dụ với một người có khuynh hướng tính cách thuộc nhóm D, người đó sẽ có xu hướng thích nói thẳng, nói thật, đồng thời có xu hướng quản lý, thúc giục người khác. Còn với những người khuynh hướng nhóm I, họ lại có xu hướng thích giao tiếp, khá cởi mở trong công việc. Thì việc hiểu rõ mỗi xu hướng như vậy sẽ giúp mỗi cá nhân biết cách giao tiếp với người đối diện để hợp tác dễ dàng hơn, giảm xung đột nhanh hơn. Điều đặc biệt là một cá thể không phải chỉ thuộc về một nhóm khuynh hướng tính cách mà có thể thuộc 2 đến 3 nhóm.

Với bài kiểm tra khuynh hướng tính cách này, Online DISC Profile đã thực hiện đánh giá các mô hình AI phổ biến hiện tại như ChatGPT, Gemini, Grok, Copilot. Kết quả cho thấy ChatGPT và Copilot thuộc nhóm DI (Dominance – Influence): mạnh mẽ, quyết đoán. Những “cá tính” này thường thể hiện sự chủ động, và có xu hướng hướng tập trung vào kết quả. Tuy nhiên, kiểu khuynh hướng DI cũng có thể trở nên áp đặt, hoặc cố gắng kiểm soát quá mức khi bị “đẩy đến giới hạn”, qua đó có thể thao túng tâm lý người dùng.. Ngược lại, Gemini của Google và DeepSeek của Trung Quốc lại có xu hướng nghiêng về nhóm Steadiness (S), Conscientiousness (C) và Influence (I). Những AI này thường thể hiện sự ổn định, đáng tin cậy, biết lắng nghe và tạo cảm giác hỗ trợ, nhưng cũng có khuynh hướng tránh xung đột và không phản biện nhiều.

ChatGPT - Copilot và Gemini có khuynh hướng tính cách khác nhau

Grok – chatbot AI của Elon Musk – tuy không nằm trong nghiên cứu DISC ban đầu, nhưng nếu nhìn theo góc độ tính cách, nó chắc chắn là một “người nổi bật trong lớp”. Grok được thiết kế với phong cách hài hước và dí dỏm, thường dùng ngôn ngữ vui vẻ, ít trang trọng. Nó không ngại đụng đến các chủ đề “nhạy cảm” hay “khó đỡ” mà các AI khác thường né tránh. Ngoài ra, Grok còn có khả năng cá nhân hóa nội dung dựa trên thói quen và sở thích người dùng. Đồng thời, nó tích hợp thông tin thời gian thực từ mạng xã hội. Nó thậm chí còn có nhiều chế độ trò chuyện khác nhau, bao gồm cả các chế độ NSFW dành cho người trưởng thành. Dù có người chê Grok quá châm biếm, nhưng không thể phủ nhận, nó có một phong cách riêng, khác biệt hoàn toàn so với ChatGPT hay Gemini

Kết quả này mở ra một góc nhìn thú vị: dù là mô hình trí tuệ nhân tạo thì các mô hình ngôn ngữ lớn vẫn có những đặc điểm hành vi có thể phân tích và gắn kết với tính cách, điều mà trước đây chỉ được áp dụng cho con người. Điều này càng quan trọng khi việc sử dụng các mô hình này ngày càng phổ biến tại văn phòng làm việc với các tác vụ viết email, lên ý tưởng, tìm hiểu thông tin hay thậm chí phối hợp trong các dự án. Một chatbot như Gemini với tính cách ổn định được sử dụng nhiều sẽ tác động đến phong cách làm việc, tâm lý ra quyết định và cách tương tác trong nhóm. Hay một Grok “vui tính” lại có thể tạo không khí thoải mái trong team, phá vỡ những rào cản khó khăn làm việc ban đầu. Còn ChatGPT thì nó có thể hỗ trợ đưa ra quyết định rất nhanh chóng, rõ ràng.

Còn Grok AI thì lầy lội

Một số công ty công nghệ như Lattice còn tuỳ chỉnh chat bot theo khuynh hướng DISC của riêng mình để có được phản hồi phù hợp. Họ có thể hỏi tôi có khuynh hướng nhóm C, tỉ mỉ, phân tích, làm việc với kiểu người nhóm D đầy quyết đoán, vậy tôi nên phản hồi như thế nào để không gây căng thẳng. Thông tin như vậy cũng sẽ giúp chatbot đưa ra gợi ý với cách giao tiếp phù hợp. Với góc nhìn này, rõ ràng AI cũng đã trở thành một thành viên trong môi trường doanh nghiệp, với tính cách riêng và có thể có một trách nhiệm rõ ràng.

Hiện tại, dữ liệu DISC của các khách hàng lớn như OpenAI, Anthropic hay E3 chưa được khai thác triệt để. Tuy nhiên trong tương lai gần, các nền tảng như Lattice có thể sẽ sử dụng nó để cung cấp gợi ý phản hồi phù hợp cho quản lý, hoặc cá nhân hóa lộ trình phát triển dựa trên tính cách người dùng – dù họ là con người hay AI.

Đứng ở góc nhìn cá nhân với thói quen sử dụng D.I.S.C như một công cụ hỗ trợ làm việc, giao tiếp trong quá trình quản lý dự án thì mình thấy D.I.S.C về cơ bản đã hữu ích trong việc giao tiếp và với việc tích hợp AI với cá tính phù hợp, với khả năng gợi ý các phản hồi phù hợp với hoàn cảnh, điều này sẽ tạo ra một bước tiến lớn cho môi trường làm việc.