Vào năm 2026, Hoa Kỳ sở hữu nền kinh tế lớn nhất thế giới xét về GDP danh nghĩa, đạt khoảng 28,8 nghìn tỷ USD — vượt xa Trung Quốc (với mức 17,8 nghìn tỷ USD) một khoảng cách lên tới 11 nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, khi tính theo ngang giá sức mua (PPP), nền kinh tế Trung Quốc lại đứng đầu với quy mô khoảng 35 nghìn tỷ USD, so với mức 28,8 nghìn tỷ USD của Hoa Kỳ.

GDP danh nghĩa đo lường sản lượng kinh tế theo tỷ giá hối đoái thị trường hiện hành. Theo thước đo này, Hoa Kỳ rõ ràng đang dẫn trước — nền kinh tế trị giá 28,8 nghìn tỷ USD của nước này lớn hơn khoảng 62% so với nền kinh tế trị giá 17,8 nghìn tỷ USD của Trung Quốc. GDP tính theo ngang giá sức mua (PPP) có sự điều chỉnh dựa trên sự khác biệt về mức giá nội địa — ví dụ, chi phí cắt tóc ở Thượng Hải thấp hơn nhiều so với ở San Francisco, mặc dù cả hai nơi đều cung cấp cùng một loại dịch vụ. PPP cố gắng phản ánh khối lượng thực tế của hàng hóa và dịch vụ mà một nền kinh tế tạo ra, thay vì chỉ tính giá trị quy đổi sang USD theo tỷ giá hối đoái. Xét theo thước đo đã điều chỉnh theo PPP này, Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ vào khoảng năm 2014 và hiện có quy mô lớn hơn khoảng 22%.

Vậy thước đo nào là "đúng"? Cả hai đều đúng. GDP danh nghĩa là yếu tố quan trọng đối với thương mại quốc tế, dự trữ ngoại hối và tầm ảnh hưởng tài chính toàn cầu. Trong khi đó, GDP theo PPP lại phản ánh mức sống của người dân và năng lực kinh tế thực tế của một quốc gia. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và hầu hết các tổ chức quốc tế đều công bố số liệu theo cả hai phương pháp này.
GDP bình quân đầu người — Khoảng cách giàu nghèo rất lớn. Điểm đáng chú ý nhất khi so sánh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc không nằm ở tổng GDP, mà là ở GDP bình quân đầu người. Một người Mỹ trung bình tạo ra sản lượng kinh tế trị giá 84.500 USD mỗi năm, trong khi con số này ở một công dân Trung Quốc trung bình là 12.600 USD. Đây là khoảng cách chênh lệch gấp 6,7 lần về giá trị danh nghĩa; và ngay cả sau khi điều chỉnh theo PPP, mức độ giàu có bình quân đầu người của người Mỹ vẫn cao gấp 3,4 lần.

Khoảng cách này phản ánh một thực tế mà quy mô dân số khổng lồ của Trung Quốc thường che lấp khi nhìn vào các con số tổng GDP: Hoa Kỳ là một quốc gia giàu có, trong khi Trung Quốc vẫn được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm quốc gia có "thu nhập trung bình cao". Các thành phố ven biển của Trung Quốc như Thượng Hải, Bắc Kinh và Thâm Quyến có mức sống ngang ngửa với Hoa Kỳ, nhưng các khu vực nông thôn rộng lớn trong nội địa lại kéo mức trung bình chung xuống thấp đáng kể.

Nền kinh tế Trung Quốc dự kiến ​​tăng trưởng khoảng 4,6% vào năm 2026, so với mức 2,1% của Hoa Kỳ. Khoảng cách về tốc độ tăng trưởng này nhỏ hơn nhiều so với mức chênh lệch 8–10% (Trung Quốc) và 2–3% (Hoa Kỳ) của những năm 2000 – giai đoạn mà nền kinh tế Trung Quốc tăng gấp đôi quy mô chỉ sau mỗi 7–8 năm. Sự giảm tốc của Trung Quốc mang tính cơ cấu, xuất phát từ các yếu tố như dân số già hóa, sự suy giảm của lĩnh vực bất động sản, tốc độ tăng năng suất chậm lại và những căng thẳng thương mại dai dẳng với Hoa Kỳ cùng Liên minh Châu Âu (EU). Với quỹ đạo hiện tại cho năm 2026 – Trung Quốc tăng trưởng 4,6% và Hoa Kỳ tăng trưởng 2,1% – GDP danh nghĩa của Trung Quốc sẽ bắt kịp Hoa Kỳ vào khoảng năm 2040; mốc thời gian này muộn hơn nhiều so với các dự báo phổ biến cách đây một thập kỷ (vốn cho rằng điều đó sẽ diễn ra trong giai đoạn 2028–2030). Một số chuyên gia dự báo hiện cho rằng Trung Quốc có thể sẽ không bao giờ vượt qua Hoa Kỳ về GDP danh nghĩa, đặc biệt là nếu đồng nhân dân tệ mất giá...

Trích lược DataTeam https://www.statspanda.com/blog/usa-vs-china-gdp-2026