Thời tiết miền Bắc đang bước vào giai đoạn rét đậm, rét hại kéo dài, nhiệt độ nhiều nơi xuống rất thấp, kèm theo mưa phùn và gió lạnh. Tại các cơ sở y tế, số ca liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (liệt mặt) có xu hướng gia tăng rõ rệt, khiến nhiều người lo lắng khi đột ngột bị méo miệng, khó nhắm mắt hoặc lệch mặt chỉ sau một đêm ngủ dậy.

Bệnh liệt dây thần kinh số 7 là gì?

Dây thần kinh số 7 có vai trò chi phối các cơ vận động vùng mặt như cười, nói, nhăn trán, nhắm mắt. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng liệt nửa mặt, biểu hiện rõ nhất là méo miệng, mắt không nhắm kín, nói khó, ăn uống rơi vãi.

Liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên thường khởi phát đột ngột, tiến triển nhanh trong vòng 24–48 giờ, khiến nhiều người nhầm lẫn với tai biến mạch máu não và rơi vào tâm lý hoang mang.

Vì sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ liệt mặt?

Theo các bác sĩ chuyên khoa thần kinh, nhiễm lạnh đột ngột là yếu tố thuận lợi hàng đầu gây liệt dây thần kinh số 7 trong mùa đông. Khi vùng mặt, đầu và cổ tiếp xúc trực tiếp với gió lạnh, các mạch máu nuôi dưỡng dây thần kinh co lại, làm giảm lưu lượng máu, gây phù nề và chèn ép dây thần kinh trong ống xương hẹp.

Bên cạnh đó, thời tiết lạnh còn làm suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho virus tiềm ẩn trong cơ thể tái hoạt động, góp phần gây tổn thương dây thần kinh mặt.

Những người dễ mắc liệt dây thần kinh số 7 trong mùa rét

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn khi thời tiết lạnh kéo dài như:

• Người thường xuyên tắm khuya, tắm nước lạnh, để quạt hoặc gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt.
• Người thức khuya, căng thẳng, làm việc quá sức, khiến hệ miễn dịch suy yếu.
• Người có bệnh nền như tiểu đường, huyết áp cao, viêm tai – mũi – họng mạn tính.
• Người cao tuổi và trẻ nhỏ, do khả năng thích nghi với thời tiết kém.

Dấu hiệu nhận biết sớm liệt dây thần kinh số 7

Liệt dây thần kinh số 7 thường có những dấu hiệu rất đặc trưng:

• Méo miệng, lệch mặt rõ rệt khi cười hoặc nói.
• Mắt bên liệt không nhắm kín, dễ chảy nước mắt, khô rát.
• Mất nếp nhăn trán, nhân trung lệch.
• Đau vùng sau tai hoặc cảm giác tê bì nửa mặt.
• Khó phát âm, ăn uống khó khăn.

Khi xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần đi khám sớm, không nên chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà.

Điều trị sớm giúp phục hồi tốt

Theo chuyên gia, liệt dây thần kinh số 7 có tiên lượng khá tốt nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Phác đồ điều trị thường kết hợp thuốc giảm viêm, tăng dẫn truyền thần kinh, cùng các biện pháp vật lý trị liệu, xoa bóp, châm cứu và tập vận động cơ mặt.

Ngược lại, nếu điều trị muộn hoặc không đúng cách, người bệnh có nguy cơ gặp biến chứng như co cứng cơ mặt, khô loét giác mạc, liệt mặt kéo dài gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng tâm lý.

Cách phòng ngừa liệt dây thần kinh số 7 trong những ngày rét đậm

Để hạn chế nguy cơ liệt dây thần kinh số 7 trong mùa đông, bác sĩ khuyến cáo:

• Giữ ấm vùng đầu, cổ, mặt khi ra ngoài, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm.
• Tránh tắm khuya, không tắm nước lạnh đột ngột.
• Hạn chế ngồi trước quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt.
• Duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ dưỡng chất.

Khi có biểu hiện méo miệng, khó nhắm mắt, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa sớm để được chẩn đoán chính xác.