Cách đây không lâu, những nhân vật hàng đầu trong lĩnh vực AI, bao gồm Sam Altman và Dario Amodei, từng dự đoán rằng các hệ thống AI sẽ thay thế con người, dẫn đến những thay đổi sâu rộng trong các tổ chức và ngành nghề. Tuy nhiên, dù AI đã tạo ra những tác động nhất định, các giả thuyết ban đầu của họ vẫn chưa thực sự chứng minh được tính xác thực. Có thể nói, những người mới tốt nghiệp hoặc mới bắt đầu sự nghiệp là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ ​​AI. Dù vậy, nhiều công ty hiện vẫn đang gặp khó khăn trong việc thu lại lợi nhuận từ các khoản đầu tư vào AI; hơn nữa, các hệ thống này vẫn chưa thể vận hành hoàn toàn độc lập mà không cần đến con người – đây có lẽ là lý do tại sao thị trường việc làm chưa chứng kiến ​​những tác động tiêu cực quá nghiêm trọng. Các nhà tuyển dụng khẳng định rằng những kỹ năng đặc thù của con người – như khả năng lãnh đạo, tư duy sáng tạo và xây dựng các mối quan hệ – vẫn đóng vai trò thiết yếu đối với bất kỳ tổ chức nào trong kỷ nguyên AI. Dẫu vậy, một số ý kiến ​​cho rằng vẫn không loại trừ khả năng xảy ra tình trạng cắt giảm việc làm hàng loạt do AI trong tương lai.

Vào tháng 5 năm 2025, CEO Dario Amodei của Anthropic đã đưa ra cảnh báo rằng AI có thể xóa sổ một nửa số vị trí công việc văn phòng cấp thấp, đồng thời đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên mức 10–20% trong vòng 1–5 năm tới. Đầu năm 2026, Mustafa Suleyman, CEO của Microsoft AI, cho biết hầu hết các công việc thực hiện “khi ngồi trước máy tính” sẽ được tự động hóa hoàn toàn trong vòng 12–18 tháng. Sam Altman, CEO của OpenAI – người đã đưa AI trở nên phổ biến rộng rãi với sự ra mắt của ChatGPT vào năm 2022 – cũng đã cảnh báo về nguy cơ mất việc làm hàng loạt từ tận năm 2015. Hiện tại, hầu hết các nhà lãnh đạo này đều đã rút lại những tuyên bố trước đây của mình. Altman thừa nhận ông đã “hoàn toàn sai lầm” về tác động kinh tế của AI; trong khi đó, Suleyman và Amodei cũng thay đổi quan điểm, cho rằng AI sẽ hỗ trợ thay vì thay thế lực lượng lao động văn phòng. Dù thế nào đi nữa, chúng ta vẫn chưa thấy AI hoàn toàn chiếm lĩnh môi trường làm việc. Không thể phủ nhận rằng AI đã góp phần thay đổi và mở rộng các vai trò cũng như ngành nghề; tuy nhiên, dữ liệu hiện tại cho thấy chúng ta vẫn chưa rơi vào kịch bản "ngày tận thế" từng được dự báo trước đây.

Theo số liệu từ công ty tư vấn Challenger, Grey & Christmas, đã có 112.713 trường hợp cắt giảm việc làm liên quan đến AI được công bố vào tháng 7 năm 2026. Con số này tăng lên 116.275 vào tháng 8. Dẫu vậy, tháng 8 cũng ghi nhận số lượng sa thải liên quan đến AI ở mức thấp nhất theo tháng kể từ tháng 12 năm 2025. Xét tổng thể, tính đến tháng 8, tổng số vụ sa thải đã giảm 41% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, các kế hoạch tuyển dụng lại tăng 37%. Nhìn từ góc độ này, lập luận cho rằng AI sẽ tạo ra nhiều việc làm hơn dường như đã trở nên thuyết phục hơn...

Trích lược Nicole Mousicos https://tech.co/news/why-arent-we-seeing-mass-ai-layoffs