Trời nóng không chỉ khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, khó chịu mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản. Theo một nghiên cứu mới, số lượng trẻ sơ sinh ra đời có xu hướng giảm sau những ngày nắng nóng, đặc biệt là khi nhiệt độ vượt quá 25°C.

Nghiên cứu này được thực hiện bởi Risto Conte Keivabu và các cộng sự tại Viện Nghiên cứu Dân số Max Planck, Đức. Họ đã phân tích dữ liệu về tỉ lệ sinh tổng (total fertility rate - TFR) ở Tây Ban Nha trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2018. TFR là số con trung bình mà một phụ nữ sẽ sinh trong suốt cuộc đời, dựa trên tỉ lệ sinh hiện tại. Điều đặc biệt là khi nhiệt độ trong ngày ở Tây Ban Nha nằm trong khoảng 25°C - 30°C, tỉ lệ sinh giảm khoảng 0,3% cho mỗi ngày nóng. Điều này có nghĩa là, cứ mỗi ngày có nhiệt độ cao, số trẻ sơ sinh ra đời sau đó khoảng 9 tháng sẽ ít hơn khoảng 85 em bé. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng 30°C, mức giảm còn mạnh hơn, lên tới 0,8%.

Tây Ban Nha không phải là quốc gia duy nhất ghi nhận hiện tượng này. Ở Mỹ, dữ liệu thu thập trong 70 năm qua cho thấy nhiệt độ vượt 27°C khiến tỉ lệ sinh giảm khoảng 0,4%, tương đương với 1.150 trẻ sơ sinh ít hơn. Tình trạng tương tự cũng được ghi nhận tại nhiều quốc gia khác như Hàn Quốc, Brazil và khu vực châu Phi cận Sahara. Điều này cho thấy sự ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ sinh là một xu hướng toàn cầu, không phân biệt vùng địa lý hay điều kiện phát triển kinh tế.

Vì sao nhiệt độ cao lại làm giảm tỉ lệ sinh? Một giả thuyết đơn giản là khi nhiệt độ quá nóng, con người có xu hướng tránh các hoạt động thể chất, trong đó có cả việc thụ thai. Khi thời tiết nắng nóng, cơ thể mệt mỏi và thiếu hứng thú “vui vẻ”, dẫn đến việc thụ thai có thể bị hoãn lại. Điều này được thể hiện qua việc tỉ lệ sinh có sự phục hồi nhẹ trong những tháng sau đó, cho thấy có thể một số cặp vợ chồng chỉ hoãn lại kế hoạch sinh con chứ không từ bỏ hoàn toàn.

Tuy nhiên, tác động của nhiệt độ cao không chỉ dừng lại ở tâm lý. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, nhiệt độ quá cao có thể ảnh hưởng đến sinh lý, đặc biệt là ở nam giới. Cụ thể, chất lượng và số lượng tinh trùng bị giảm sau những ngày chịu ảnh hưởng của nhiệt độ cao. Nghiên cứu trên động vật đã chứng minh rằng khi tiếp xúc với nhiệt độ cao, số lượng tinh trùng giảm và chất lượng tinh trùng cũng suy giảm đáng kể. Một nghiên cứu khác cũng cho thấy tình trạng tương tự ở người, khi nhiệt độ nóng làm giảm chất lượng và khả năng di chuyển của tinh trùng từ 2 đến 8 tuần sau đó.

Mặc dù tác động của nhiệt độ cao đến tỉ lệ sinh hiện nay là không quá lớn, nhưng với sự gia tăng của biến đổi khí hậu, những mùa hè nóng kéo dài có thể làm tác động này trở nên nghiêm trọng hơn. Năm 2023 đã ghi nhận là năm nóng nhất lịch sử, nhưng nhiều chuyên gia dự báo rằng năm 2024 thậm chí còn có thể phá vỡ kỷ lục này. Điều này có nghĩa là, các quốc gia trên thế giới sẽ phải đối mặt với những mùa hè khắc nghiệt hơn, đồng nghĩa với việc tỉ lệ sinh có thể sẽ tiếp tục bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, việc sử dụng các biện pháp làm mát như máy lạnh có thể làm giảm bớt phần nào tác động của nhiệt độ cao đến tỉ lệ sinh. Một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy từ những năm 1970, khi máy lạnh trở nên phổ biến, tác động của nhiệt độ lên tỉ lệ sinh bắt đầu giảm dần. Điều này cho thấy rằng, trong tương lai, việc tăng cường sử dụng các công nghệ làm mát và bảo vệ môi trường sống có thể giúp giảm thiểu phần nào những ảnh hưởng tiêu cực của nhiệt độ cao lên khả năng sinh sản.