Trong những ngày đầu tháng 3, cùng với việc áp dụng quy trình kiểm định khí thải theo phần mềm và tiêu chuẩn mới, nhiều chủ xe bắt đầu phản ánh sự lo ngại về yêu cầu đạp thốc hết chân ga trong lúc đo khí thải. Không ít người cho rằng thao tác này gây áp lực lớn cho động cơ, tiềm ẩn rủi ro hỏng hóc, đặc biệt với xe đã sử dụng trên 10 năm.

Tuy nhiên, theo các trung tâm đăng kiểm, đây là bước bắt buộc để ghi nhận chính xác khả năng phát thải của động cơ ở trạng thái làm việc tối đa.

Đạp hết ga là quy trình bắt buộc để kiểm tra khí thải

Ghi nhận của PV VietNamNet tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2903S (đường Lê Quang Đạo, phường Từ Liêm) vào sáng 3/3 cho thấy lượng xe đến kiểm định khá đông, nhưng không xảy ra tình trạng ùn ứ. Các xe lần lượt được đưa vào 2 dây chuyền kiểm định theo đúng trình tự.

Tại đây, đăng kiểm viên tiến hành kiểm tra các hạng mục phanh, lốp xe, thước lái, gầm xe, hệ thống đèn chiếu sáng, còi,... và đặc biệt là kiểm tra khí thải theo quy định mới. Trung bình mỗi xe mất khoảng 20-25 phút cho toàn bộ quy trình kiểm tra. Tuy nhiên, khâu chờ dán tem đăng kiểm còn lâu khiến nhiều tài xế phải mất hơn 1 giờ cho toàn bộ công việc đăng kiểm.

Còn tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2927D (đường Phạm Văn Đồng, phường Nghĩa Đô), lượng xe đến cơ sở này trong buổi sáng không nhiều, ước tính khoảng 50-60 chiếc. Việc hoàn tất các khâu kiểm định, cấp tem được thực hiện nhanh chóng.

Nhân viên tại trung tâm này cho biết, từ ngày hôm qua (2/3), kiểm định viên phải làm việc trên phần mềm mới do Cục Đăng kiểm hướng dẫn đối với hạng mục kiểm tra khí thải. Điều này khiến thời gian hoàn thành đối với mỗi phương tiện, nhất là xe máy dầu kéo dài hơn khoảng 5 phút so với trước đây, do mất nhiều thao tác đo kiểm.

Theo quy trình này, sau khi nhập biển số xe, hệ thống tự động đưa lên thông tin về chủng loại xe, năm sản xuất, loại động cơ và các thông số kỹ thuật liên quan để đối chiếu tiêu chuẩn khí thải.

Trước khi đo, đăng kiểm viên gắn cảm biến đo vòng tua máy trực tiếp lên động cơ để theo dõi chính xác tốc độ quay, đồng thời lắp đầu dò khí thải vào ống xả nhằm ghi nhận nồng độ khí CO, HC hoặc độ khói N đối với xe diesel.

Đặc biệt, với xe sử dụng máy dầu diesel, phần mềm yêu cầu đăng kiểm viên "đạp thốc ga" đến vòng tua nhất định, được hiển thị bằng màu xanh trên màn hình (khoảng 3.500-5.500 vòng/phút tuỳ loại xe). Một xe cần 3 lần tăng ga, mỗi lần giữ cố định ở "khoảng xanh" khoảng 1 giây để cảm biến ghi nhận đủ dữ liệu và kết quả khí thải ghi nhận là trung bình của 3 lần đo kiểm trên.

Nhân viên của Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 2927D cũng cho biết thêm, theo hướng dẫn mới từ Cục Đăng kiểm, với các dòng xe đời mới có hạn chế tốc độ động cơ khi chạy không tải theo thiết kế của nhà sản xuất thì động cơ phải đạt được đến tốc độ hạn chế theo công bố của nhà sản xuất.

Vì sao cần phải đạp hết ga trong quá trình đăng kiểm?

Trước đó, trên nhiều trang mạng xã hội xuất hiện những ý kiến trái chiều liên quan đến động tác đạp hết ga với vòng tua máy rất lớn có thể gây hư hại cho động cơ khi đưa xe đi đăng kiểm, đặc biệt là xe sử dụng động cơ diesel đời cũ.

Có ý kiến đặt vấn đề rằng trong điều kiện vận hành bình thường, rất hiếm khi xe đạt tới mức 5.000 vòng/phút khi không tải, nên việc tăng ga đột ngột là chưa phù hợp với thực tế sử dụng xe hiện nay của đông đảo người Việt.

Lý giải điều này, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, với xe động cơ diesel, điểm mới là áp dụng nghiêm ngặt phương pháp “gia tốc tự do” theo chu trình 4 bước.

Đăng kiểm viên đạp hết chân ga trong thời gian dưới 1 giây để đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất, thay vì đo ở trạng thái tĩnh như trước.

Việc áp dụng đồng loạt quy định mới nhằm siết chặt kiểm soát phát thải, bảo đảm kết quả kiểm định phản ánh đúng mức ô nhiễm của phương tiện khi tham gia giao thông. 

Theo ông An, phương tiện vẫn được kiểm tra đầy đủ theo đúng quy trình kỹ thuật, việc thay đổi chủ yếu nằm ở phương pháp đo để đánh giá chính xác hơn khí thải trong điều kiện tăng tốc. Bước đo này giúp phát hiện trường hợp phương tiện đạt chuẩn ở vòng tua thấp nhưng vượt ngưỡng khi tăng tốc thực tế.

Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm cho biết thêm, việc triển khai quy trình kiểm định khí thải mới được thực hiện theo QCVN 85:2025/BNNMT. Phương pháp thử gia tốc tự do đang được hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm toàn bộ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và phần lớn các nước ASEAN áp dụng.

Là một người có hiểu biết sâu về động cơ, anh Lê Thượng Tiến - Giám đốc Gara ô tô Auto Only's tại TPHCM cho rằng, việc đạp hết ga tại chỗ không hề gây hại vì động cơ vốn dĩ được thiết kế đạt tới vòng tua nhất định, thì chắc chắn phải hoạt động được ở vòng tua đó.

"Cần phải đạp hết ga thì mới có thể biết được piston, động cơ còn ổn không. Có nhiều xe khi đạp nhẹ không hề ra khói, nhưng khi đạp tới giới hạn, khói xuất hiện, điều này gây ảnh hưởng môi trường rất lớn. Điều tối quan trọng là động cơ cần được làm nóng, đạt đến mức nhiệt độ hoạt động tối ưu", anh Tiến chia sẻ.