Chúng ta đều biết những tác động tiêu cực của chế độ ăn giàu chất béo bão hòa và đường tinh luyện đối với cơ thể. Giờ đây, trong một nghiên cứu đầu tiên trên người, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng nó dường như cũng ảnh hưởng xấu đến một bộ phận cụ thể của não bộ.

Sử dụng hệ thống kính thực tế ảo, các nhà khoa học từ Đại học Sydney đã thực hiện cuộc nghiên cứu khoa học, tìm cách chứng minh mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu chất béo và đường với sự suy giảm khả năng định hướng không gian và trí nhớ. Điều này củng cố những phát hiện trước đó trong các nghiên cứu trên động vật gặm nhấm.

Trong thử nghiệm, 120 tình nguyện viên tham gia khảo sát về lượng chất béo và đường trong chế độ ăn (DFS - dietary fat and sugar) mà họ tiêu thụ trung bình trong vòng 12 tháng qua để các nhà nghiên cứu có thể đánh giá sơ bộ. Sau đó, họ được cho đeo kính VR, những người tham gia sử dụng cần gạt điều khiển để di chuyển qua mê cung ba chiều với các dấu mốc chỉ dẫn để tìm một chiếc rương kho báu ở cuối đường.

Họ phải thực hiện việc này 6 lần. Nếu họ tìm thấy rương kho báu trong vòng ít hơn bốn phút, họ sẽ được chuyển qua thử thách tiếp theo. Và nếu không đạt được thời hạn này, họ sẽ bị "teleport" đến vị trí của chiếc rương để có thể quan sát các dấu mốc xung quanh cho lần thử sau. Ở lượt thử thứ 7 và cũng là lần cuối cùng, hình ảnh chiếc rương kho báu bị loại bỏ, và lần này những người tham gia phải điều hướng đến vị trí mà họ cho là nơi chiếc rương từng nằm.

Ngay cả khi điều chỉnh theo chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể) và trí nhớ làm việc, những người tham gia có điểm DFS cao hơn lại thực hiện kém hơn đáng kể so với những người có lượng chất béo và đường ít trong chế độ ăn của họ khi xác định vị trí chiếc rương trong thế giới thực tế ảo.

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chế độ ăn giàu chất béo và đường, tương tự như chế độ ăn phương Tây truyền thống, gây ra hình thái suy giảm chức năng của hồi hải mã trong não (hippocampus), ảnh hưởng đến khả năng định hướng không gian và trí nhớ. Định hướng không gian là quá trình học và ghi nhớ lộ trình từ một địa điểm này sang địa điểm khác.

"Sau khi kiểm soát các yếu tố như trí nhớ làm việc và BMI, lượng đường và chất béo mà người tham gia tiêu thụ đã đưa ra được những dự đoán đáng tin cậy hiệu suất về trí nhớ của họ trong lần thử nghiệm cuối cùng," tiến sĩ Dominic Tran từ Đại học Sydney cho biết.

Điều này có nghĩa là, ngay cả ở những người tương đối khỏe mạnh với chỉ số BMI bình thường, một chế độ ăn uống kém vẫn có thể làm suy giảm nhận thức sớm hơn nhiều so với khi họ phát triển các bệnh chuyển hóa khác.

Tất nhiên, nghiên cứu này cũng có những hạn chế nhất định. Mặc dù có 120 tình nguyện viên bắt đầu thử nghiệm, chỉ có 55 người hoàn thành, do phần còn lại cảm thấy khó chịu khi sử dụng hệ thống VR. Ngoài ra, đối tượng tham gia hầu hết đều là sinh viên đại học, độ tuổi những tình nguyện viên từ 18 đến 38, không phải là đại diện cho toàn bộ dân số. Bên cạnh đó, khảo sát dựa trên thông tin tự báo cáo và không có hình ảnh chụp não được nghiên cứu.

Tuy nhiên, mặc dù chưa thể chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp, kết quả nghiên cứu cũng tương đồng với các nghiên cứu trước đây trên động vật gặm nhấm cho thấy chế độ ăn giàu chất béo và đường tác động đến khả năng học tập và trí nhớ không gian của chúng.

Tiến sỹ Tran nói: "Tin tốt là, chúng tôi nghĩ rằng đây là một tình trạng có thể đảo ngược dễ dàng. Những thay đổi trong chế độ ăn uống có thể cải thiện sức khỏe của hồi hải mã, và do đó, khả năng định hướng của chúng ta trong môi trường xung quanh, chẳng hạn như khi khám phá một thành phố mới hoặc học một lộ trình về nhà."

Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy rằng một chế độ ăn uống tốt là quan trọng đối với sức khỏe não bộ – điều này ngày càng trở nên quan trọng hơn khi chúng ta già đi và chức năng nhận thức tự nhiên suy giảm.

Tiến sỹ Tran kết luận rằng: “Chúng ta đã biết từ rất lâu, rằng việc tiêu thụ quá nhiều đường tinh luyện và chất béo bão hòa làm tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì, bệnh chuyển hóa, bệnh tim mạch và một số loại ung thư. Chúng ta cũng biết những thói quen ăn uống không lành mạnh này đẩy nhanh sự khởi phát của suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác ở người trung niên và người cao tuổi. Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng cho thấy chế độ ăn uống rất quan trọng đối với sức khỏe não bộ ngay cả ở lứa tuổi trưởng thành sớm, khi chức năng nhận thức thường còn nguyên vẹn.”