Những đặc điểm ‘dị thường’

Chiều tối 27/9, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về bão số 10 Bualoi.

Theo TS. Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm, cơn bão đã mạnh lên cấp 12, giật cấp 15 và vẫn đang di chuyển với tốc độ chưa từng thấy trong nhiều năm trở lại đây. 

“Hiếm có cơn bão nào di chuyển với tốc độ "chóng mặt" như vậy”, ông Lâm đánh giá. Theo ông, hiện tại Bualoi đang di chuyển với vận tốc lên tới 30-35km/h, thậm chí có lúc chạm ngưỡng 40km/h - gấp hai lần tốc độ trung bình của các cơn bão thông thường (chỉ khoảng 10-20km/h, có những cơn còn chậm hơn, chỉ 5-10 km/h).

“Trong khí tượng, những cơn bão di chuyển chậm có khả năng tích tụ năng lượng dễ hơn, có thể đổi hướng hoặc thay đổi các đặc điểm của bão. Nhưng cơn số 10 di chuyển nhanh như vậy thì khả năng thay đổi về hướng là khó”, ông Lâm lý giải. 

Do đó, ông Lâm cho rằng phương án dự báo ban đầu (khi bão chưa vào Biển Đông) là bão có khả năng ngoặt lên phía Vịnh Bắc Bộ và vào khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng đến nay là rất thấp. Phương án có khả năng cao nhất hiện nay là bão sẽ di chuyển vào khu vực Hà Tĩnh và Bắc Quảng Trị (Quảng Bình cũ).

Đặc điểm thứ hai là hoàn lưu bão rộng. Ngay từ chiều 27/9, khu vực Quảng Trị - Huế - Đà Nẵng đã có mưa to đến rất to do ảnh hưởng từ rìa mây phía ngoài. Đặc điểm của rìa mây này là mưa theo từng đợt, mưa xong dừng rồi lại mưa tiếp. Nhưng nếu mưa trong vành mây của bão thì sẽ liên tục, có thể lúc to lúc nhỏ nhưng không có thời điểm dừng lại, ông Lâm giải thích thêm.

Theo ông Lâm, trong đêm 27/9, những khu vực trên có thể tiếp tục có mưa, và khả năng cao sẽ xảy ra ngập úng đô thị.

Với những đặc điểm trên, Bualoi trở thành cơn bão rất khó lường, đòi hỏi các địa phương nằm trên đường đi phải chuẩn bị ứng phó ngay từ rất sớm. 

Bão vào đất liền vẫn khả năng mạnh đến cấp 12

Về diễn biến mới nhất của cơn bão, ông Lâm nhận định, với tốc độ di chuyển nhanh và dọc bờ biển từ phía Nam ra Bắc nên vùng ảnh hưởng cũng sẽ mở rộng dần theo hướng này.

Trước mắt, từ chiều tối 27/9, vùng biển từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi (bao gồm đảo Hòn Ngư, đặc khu Cồn Cỏ và Lý Sơn) gió mạnh dần lên cấp 6-7, giật cấp 8-9, sóng biển cao 3-5m, biển động mạnh.

Từ gần sáng ngày 28/9, gió tăng lên cấp 8-9, vùng gần tâm bão đi qua cấp 10-13, giật cấp 16, sóng biển cao từ 5-7m, biển động dữ dội (sức phá hoại cực kỳ lớn, sóng biển cực kỳ mạnh; đánh đắm tàu biển có trọng tải lớn).

Đối với khu vực Vịnh Bắc Bộ (bao gồm đặc khu Bạch Long Vỹ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải và đảo Hòn Dấu), dự báo từ gần sáng 28/9, gió mạnh dần lên cấp 6-7, sau tăng lên cấp 8-9 (rất nguy hiểm đối với tàu thuyền), giật cấp 11, sóng biển cao từ 3-5m, biển động rất mạnh.

Đặc biệt, với khu vực đất liền, ông Lâm cho biết, từ chiều 28/9, khu vực đầu tiên ảnh hưởng bão là phía Bắc Quảng Trị (Quảng Bình cũ). 

“Chúng tôi dự báo gió mạnh trên đất liền là từ Bắc Quảng Trị trở ra phía Bắc. Gió bắt đầu cấp 6–7 từ chiều, sau đó tăng lên cấp 8–9 và đạt cao điểm vào ban đêm. Với cơn bão này, gió mạnh và mưa lớn sẽ tập trung vào đêm 28/9 sang rạng sáng 29/9”, ông Lâm nhận định.

Theo ông Lâm, khu vực gió mạnh nhất là từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị, có thể đạt cấp 10-12, giật cấp 14 ở vùng gần tâm bão. Với cấp gió này thì việc đổ cây cối, nhà cửa tốc mái, đổ cột điện là hoàn toàn có thể xảy ra.

Ngoài ra, vùng ven biển từ Quảng Ninh đến Ninh Bình, từ Nam Quảng Trị đến TP Huế cũng gió mạnh dần lên cấp 6-7 (cây cối rung chuyển, khó đi ngược gió), giật cấp 8-9.

"Chúng tôi cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai cấp 4 (rủi ro rất lớn) đối với đất liền ven biển từ Nghệ An đến phía bắc Quảng Trị", ông Lâm nhấn mạnh.

Khu vực nào mưa lớn đến 600mm? 

Từ nay đến 30/9, ở Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi có khả năng xảy ra một đợt mưa lớn diện rộng với tổng lượng mưa phổ biến từ 100-300mm, cục bộ có nơi trên 450mm; riêng khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Nam Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị phổ biến từ 200-400mm, cục bộ có nơi trên 600mm.

Ông Lâm nhấn mạnh lại: Bão số 10 đi nhanh, hoàn lưu trước bão gây mưa từ xa, quá trình di chuyển vào đất liền ít bị suy yếu. Mưa lớn xảy ra sớm, ngay từ chiều tối 27/9, và dịch dần từ Quảng Ngãi ra đến Bắc Bộ.

Trên đất liền, từ chiều 28/9, gió bão sẽ mạnh dần trên khu vực Quảng Trị - Thanh Hóa.

Trước mức độ nguy hiểm của bão số 10, ông Lâm khuyến cáo, chính quyền địa phương ở vùng ảnh hưởng cần tăng cường tuyên truyền, chủ động triển khai các phương án phòng, tránh khi có bão hoặc áp thấp nhiệt đới.

Đồng thời, chúng ta phải cảnh giác, theo dõi sát các dự báo, cảnh báo về hoạt động của các cơn bão trên khu vực Biển Đông.

Đối với người dân, cần cập nhật thông tin dự báo qua các phương tiện thông tin đại chúng, tuân thủ nghiêm ngặt khuyến cáo của chính quyền địa phương về biện pháp phòng chống bão, kế hoạch di dân, cấm biển...