Báo cáo tài chính của nhà sản xuất thiết bị gia công bán dẫn Hà Lan, ASML vừa vô tình bị tập đoàn này công bố sớm 1 ngày, với kết quả kinh doanh có phần ảm đạm khiến giá cổ phiếu của tập đoàn trên sàn chứng khoán Nasdaq giảm tới 16.3%. Cụ thể hơn, đơn hàng máy gia công quang khắc bán dẫn mà ASML nhận được trong quý III vừa rồi chỉ bằng một nửa so với kỳ vọng của thị trường. Vậy là đến năm 2025, dự báo kinh doanh của ASML cũng giảm theo.

CEO Christophe Fouquet đưa ra lời cảnh báo rằng các đối tác của ASML đang có quan điểm tương đối cảnh giác, và bản thân toàn bộ quá trình hồi phục của ngành bán dẫn toàn cầu có thể sẽ diễn ra một cách chậm chạp hơn trên mọi khía cạnh, ngoại trừ mảng chip xử lý AI phục vụ máy chủ đám mây và data center.

Cùng lúc, thị trường chứng khoán với cổ phiếu của những tập đoàn công nghệ và chip bán dẫn ở Mỹ cũng sụt giảm tương tự. Nvidia hôm thứ 2 thì đạt kỷ lục giá trị vốn hóa, nhưng sau đó lại giảm 4.5%. AMD cũng vậy, giảm 5%. Broadcom giảm 3.5%, còn ARM cũng giảm 6.9%.

Doanh thu đơn hàng của ASML, con số mà các đối tác và khách hàng đặt và chuyển tiền, chưa tính tới doanh thu máy quang khắc bán dẫn cao cấp mà ASML có được trong quý III năm 2024 là 2.83 tỷ USD, thấp hơn rất nhiều so với dự báo hơn 5 tỷ USD của các nhà đầu tư và các nhà phân tích thị trường. Các nhà phân tích tại Stifel nói rằng, đơn hàng ASML nhận được trong quý III vừa rồi là “rất thấp”.

Còn trong khi đó, dự báo năm 2025, ASML cho biết doanh thu đơn hàng sản xuất và lắp ráp máy quang khắc bán dẫn sẽ đạt ngưỡng 32.7 đến 38.1 tỷ USD, tỷ suất lợi nhuận rất cao, từ 51 đến 53%. Trước đó từng có dự báo cho rằng ASML sẽ kiếm được 43.6 tỷ USD trong năm 2025, tỷ suất lợi nhuận từ 54 đến 56%.

Trong ngành gia công bán dẫn, ASML hiện tại vẫn đang là cái tên độc quyền sản xuất ra những cỗ máy quang khắc DUV và EUV thế hệ mới, đủ khả năng gia công những con chip ở tiến trình bán dẫn hiện đại và mới nhất hiện nay, phục vụ cho mọi tập đoàn trong ngành, từ Samsung đến Intel, từ Hynix đến TSMC…

Những khó khăn tại Intel và Samsung có thể được coi là một trong số những nguyên nhân khiến cho ASML sụt giảm doanh thu. Xét riêng trường hợp của Intel, họ đang phải cắt giảm mạnh chi phí kinh doanh, hoãn hoàn thành fab gia công bán dẫn mới, tái cấu trúc và cắt giảm cả nhân sự sau quãng thời gian kinh doanh thua lỗ. Còn về phần Samsung, họ thừa nhận đang tụt hậu so với cả ngành gia công bán dẫn ở mảng sản xuất chip xử lý AI, cùng lúc thị trường chip nhớ nói chung cũng đang có dấu hiệu suy thoái.

Giám đốc tài chính của ASML, Roger Dassen nói rằng “những vấn đề cạnh tranh cụ thể trong ngành gia công bán dẫn” đang khiến tốc độ hồi phục của ngành trở nên chậm lại, đặc biệt là ở những thị trường sản phẩm không được hưởng lợi từ cơn sốt AI, vốn đang khiến mảng cơ sở hạ tầng điện toán đám mây bùng nổ.

Một lý do nữa đến từ thị trường Trung Quốc. Giám đốc tài chính ASML dự đoán rằng doanh thu từ thị trường này trong năm sau cũng sẽ giảm. Quý III vừa rồi, doanh thu bán máy sản xuất chip của ASML cho các khách hàng Trung Quốc đã giảm khoảng 20%. Trong cả năm vừa rồi, chính phủ Hà Lan và Mỹ đã có những động thái thắt chặt kiểm soát nguồn cung thiết bị gia công bán dẫn sang Trung Quốc, một trong số những nỗ lực ngăn cản tốc độ phát triển AI của quốc gia này. Nhưng thị trường này vẫn được nhập khẩu những thiết bị quang khắc DUV thế hệ cũ để sản xuất những chip xử lý trên tiến trình ít phức tạp và cao cấp hơn, phục vụ thiết bị công nghệ gia dụng và công nghiệp.