Chiến đấu cơ có cần thiết trang bị kính chống đạn hay không?
04/08/2025 08:48
Chiến đấu cơ có cần thiết trang bị kính chống đạn hay không?
Nếu anh em đã từng coi bộ phim Top Gun năm 1986 thì sẽ thấy một điều khá lạ, vòm kính buồng lái của chiếc chiến đấu cơ F-14 Tomcat xuất hiện trong phim không thể chống đạn. Đó là một thực tế không chỉ đúng cho Tomcat mà còn đúng với nhiều chiến đấu cơ khác kể cả những chiếc mới hơn như F-15 Eagle, F-22 Raptor và F-35 Lightning II. Ngoài vòm kính buồng lái, ngay cả phần thân của chúng cũng không được bọc thép dày để chống đạn. Thực ra các nhà sản xuất máy bay chiến đấu thừa sức trang bị khả năng này cho chúng, nhưng chiếc máy bay sẽ phải đánh đổi nhiều thứ nếu có một vòm kính chắc chắn.
Yếu tố đầu tiên mà nó phải “hy sinh” chính là trọng lượng, khi vòm kính được làm chống đạn và bọc thép cho thân máy bay thì nó sẽ bay chậm hơn và trở nên nặng nề, thậm chí không bay được xa. Thế nên tốc độ, sự linh hoạt khi thực hiện các thao tác trên không mới là thứ được ưu tiên hơn và chính điều đó mới mang đến an toàn cho phi công hơn là trang bị một bộ giáp nặng nề cho buồng lái.
Lấy chiếc F-35 làm thí dụ, vòm kính của nó được làm từ vật liệu tổng hợp polycacbonat, có lớp phủ vàng để tăng tính “tàng hình” và không đủ chắc để chống đạn, nhưng chí ít vẫn chịu được va đập mạnh của chim trời nặng tối đa 1,8 kg khi F-35 đang bay ở tốc độ cao. Vòm kính hiện giờ nặng từ 90-120 kg và kính chống đạn nhiều lớp nặng từ 180-360 kg. Nếu thay bằng kính chống đạn thì phần đầu của F-35 sẽ nặng thêm hàng trăm ký và sẽ làm nó bay chậm, tốn nhiều nhiên liệu hơn, khả năng cơ động giảm và nghiêm trọng nhất là khó phóng ghế thoát hiểm khi khẩn cấp.
Tầm nhìn cũng là một yếu tố sẽ bị ảnh hưởng, một vòm kính chống đạn rất dễ bị mờ một vùng rộng bao quanh chỗ viên đạn găm vào, khiến phi công không quan sát được rõ ràng. Trong tình huống không chiến, họ đòi hỏi phải có tầm nhìn bao quát 360 độ và những chỗ mờ đục đó có thể khiến tấm kính trở nên “phản chủ". Trong khi đó vật liệu tổng hợp vừa nhẹ, ít bị mờ kiểu đó mà lại rất trong suốt.
Yếu tố đầu tiên mà nó phải “hy sinh” chính là trọng lượng, khi vòm kính được làm chống đạn và bọc thép cho thân máy bay thì nó sẽ bay chậm hơn và trở nên nặng nề, thậm chí không bay được xa. Thế nên tốc độ, sự linh hoạt khi thực hiện các thao tác trên không mới là thứ được ưu tiên hơn và chính điều đó mới mang đến an toàn cho phi công hơn là trang bị một bộ giáp nặng nề cho buồng lái.
Lấy chiếc F-35 làm thí dụ, vòm kính của nó được làm từ vật liệu tổng hợp polycacbonat, có lớp phủ vàng để tăng tính “tàng hình” và không đủ chắc để chống đạn, nhưng chí ít vẫn chịu được va đập mạnh của chim trời nặng tối đa 1,8 kg khi F-35 đang bay ở tốc độ cao. Vòm kính hiện giờ nặng từ 90-120 kg và kính chống đạn nhiều lớp nặng từ 180-360 kg. Nếu thay bằng kính chống đạn thì phần đầu của F-35 sẽ nặng thêm hàng trăm ký và sẽ làm nó bay chậm, tốn nhiều nhiên liệu hơn, khả năng cơ động giảm và nghiêm trọng nhất là khó phóng ghế thoát hiểm khi khẩn cấp.
Tầm nhìn cũng là một yếu tố sẽ bị ảnh hưởng, một vòm kính chống đạn rất dễ bị mờ một vùng rộng bao quanh chỗ viên đạn găm vào, khiến phi công không quan sát được rõ ràng. Trong tình huống không chiến, họ đòi hỏi phải có tầm nhìn bao quát 360 độ và những chỗ mờ đục đó có thể khiến tấm kính trở nên “phản chủ". Trong khi đó vật liệu tổng hợp vừa nhẹ, ít bị mờ kiểu đó mà lại rất trong suốt.
Với chiếc F-22, tình huống cũng tương tự vậy. Bình thường nó nặng tối đa 38 tấn và đạt tốc độ hành trình Mach 1,76 (2170 km/giờ), nhưng khi được trang bị thêm một vòm kính chống đạn thì sẽ bay chậm và đốt nhiều nhiên liệu hơn. Có điều là vòm kính của nó vẫn được mạ vàng, đồng thời một số chiếc F-22, F-35 và F-16 còn được trang bị công nghệ đặc biệt trên vòm kính để phóng ghế thoát hiểm ra ngoài. Đó là gắn cho nó một dây mảnh chứa thuốc nổ ở mặt trong hoặc mặt ngoài của vòm kính, một khi phi công kích hoạt ghế phóng thì cái dây này sẽ phát nổ để làm bể vòm kính trong thời gian chưa tới nửa giây, sau đó ghế phóng sẽ bật ra ngoài. Thậm chí nó chỉ bể theo một đường có sẵn, hạn chế mảnh vỡ văng vào buồng lái.
Vòm kính của F-22
Dù là không thể chống đạn, nhưng vòm kính của một máy bay chiến đấu vẫn tuân theo một số tiêu chuẩn riêng. Nó phải chịu được nhiệt độ khắc nghiệt có thể sinh ra do ma sát với không khí, không bị vỡ khi đụng phải chim và không làm méo mó hình ảnh quan sát. Đặc biệt nó có thể bảo vệ phi công trước tia laser, tia cực tím (UV) và tĩnh điện nhờ được làm bằng vật liệu acrylic hay polycacbonat có khả năng chịu áp suất cao. Trong khi đó một vòm kính chống đạn có thể làm hỏng tất cả những tính năng đắt giá trên.
Thời Thế chiến II một tấm kính chống đạn có thể là thứ cần thiết. Nhưng điều đặc biệt là các chiến đấu cơ hiện nay lại tác chiến bằng tên lửa tầm xa với những mục tiêu hoàn toàn nằm ngoài tầm nhìn của phi công. Cho nên thường thì bản thân các chiến đấu cơ cũng không cần trang bị nhiều súng đạn, chẳng hạn chiếc F-35A chỉ đem theo một khẩu pháo GAU-22/A cỡ nòng 22 mm, với chừng 180 viên đạn và số đạn ít ỏi đó sẽ bắn hết trong vài giây. Vì nhiều máy bay khác cũng đem theo ít đạn như vậy, nên khả năng mà vòm kính của họ trúng đạn có khi còn thấp hơn xác suất bị trúng tên lửa phòng không.
Dĩ nhiên cũng có một số ngoại lệ như chiếc A-10 Warthog, nó có các lớp giáp và buồng lái được trang bị một lớp titan. Chiếc A-10 cần phải làm như vậy vì nó có nhiệm vụ tấn công mục tiêu khi bay thấp gần mặt đất. Hoặc như chiếc cường kích Su-34 của Nga cũng được bọc thép.
Buồng lái của A-10
Về cơ bản, sự an toàn mà kính chống đạn đem lại cho phi công nhỏ hơn nhiều so với những rủi ro mà nó gây ra. Vì vậy quân đội Mỹ cũng như quân đội của các nước khác không yêu cầu chiến đấu cơ phải có kính chống đạn.
Tin xem thêm
nội dung mới
