Theo bà Vương Hương Giang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, trưởng đoàn, kỳ thi năm nay đánh dấu nhiều điểm mới. IJSO - do Ủy ban Olympic quốc tế điều hành - được Nga đăng cai lần đầu với sự ủng hộ trực tiếp của Tổng thống Vladimir Putin. Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã chọn 6 học sinh lớp 10 và 11 của Trường Trung học Phổ thông Chuyên Hà Nội - Amsterdam tham dự, được các thầy cô của trường và giảng viên từ những đại học mạnh về vật lý, hóa học và sinh học huấn luyện trong 2 tháng.

Giám đốc Trung tâm Giáo dục Sirius, bà Elena Shmeleva, cho biết IJSO-2025 áp dụng mô hình xây dựng đề thi hoàn toàn mới. Khác với truyền thống tách riêng 3 môn vật lý, hóa học và sinh học, kỳ thi năm nay nhấn mạnh tính liên ngành và tăng cường yếu tố thực hành, với sự tham gia của đối tác công nghiệp. Chương trình gồm 3 vòng: thực hành, trắc nghiệm và tự luận. Vòng trắc nghiệm có 30 câu, mỗi môn 10 câu; vòng tự luận và vòng thực hành đòi hỏi xử lý các bài tập liên ngành và làm việc nhóm trong điều kiện độc lập hoàn toàn với giáo viên.

Dù được phổ biến trước thể thức thi, nhiều học sinh chia sẻ khó khăn lớn nhất không nằm ở độ khó đề thi mà ở kỹ năng quản lý thời gian và phối hợp nhóm. Hai em Đỗ Bảo Trang và Trần Ngọc Hùng - chủ nhân của hai tấm huy chương bạc, cho biết điều tiếc nuối nhất là chưa phân bổ thời gian hợp lý và chưa thật nhuần nhuyễn khi làm việc nhóm. Trong môi trường khoa học và hiện đại của cuộc thi trí tuệ đầy thách thức, IJSO không chỉ là cuộc thi mà còn mang đến một cơ hội độc đáo để phát hiện ra những năng lực của bản thân.

Năm nay, số đội tham dự giảm mạnh từ 52 xuống 24, số thí sinh từ 400 xuống 122 - đồng nghĩa các đội góp mặt đều là những đoàn mạnh nhất trong nhiều kỳ thi trước đây, tạo thêm áp lực cho đoàn Việt Nam.

Bất chấp thể thức thi đổi mới, yêu cầu được nâng cao, cộng thêm điều kiện khí hậu chưa quen ảnh hưởng đến sức khỏe, các thí sinh của Việt Nam không hề giảm sút ý chí khi đã nhận đương đầu với thách thức. Những câu chuyện về việc các thầy cô chạy đua với thời gian để dịch đề thi vừa dài vừa khó, bản lĩnh để bảo vệ bài thi của học trò nước mình trước ban giám khảo, còn về phía các học sinh là sức ép tâm lý khi lần đầu tiên trong đời nghe tiếng báo động và yêu cầu xuống hầm trú ẩn rồi ngay sau đó vẫn phải bắt đầu phần thi khó nhất, cũng chính là chặng đường cô trò đồng hành vượt lên chính mình.

Các học sinh đều xem đây là cơ hội để hiểu rõ năng lực bản thân, học hỏi bạn bè đồng trang lứa từ Nga, Ấn Độ, Thái Lan, Azerbaijan…, đồng thời chia sẻ: “Chúng em không thua kém nhiều, chỉ là một chút kỹ năng, một chút thời gian, một chút chuẩn bị”.

Tất cả 6 thành viên của đoàn đều xuất sắc giành huy chương gồm 3 Huy chương Bạc và 3 Huy chương Đồng. Ba học sinh giành Huy chương Bạc là Đỗ Bảo Trang, Hoàng Khôi Nguyên và Trần Ngọc Hùng; 3 học sinh giành Huy chương Đồng là Nguyễn Đông Quân, Trịnh Nguyên Hưng và Đỗ Mạnh Hưng.

Dẫu chưa thể bước lên bục cao nhất, song chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, mỗi em đều đúc kết được cho mình những kinh nghiệm quý. Em Trần Ngọc Hùng chia sẻ ngày càng thấm hơn tầm quan trọng của kỹ năng quản lý thời gian, còn về phần mình, em Đỗ Bảo Trang nhận thêm “món quà quý” ngoài huy chương bạc, là những người bạn cùng sở thích và động lực để phát triển bản thân hơn nữa. Còn đối với các em Hoàng Khôi Nguyên, Nguyễn Đông Quân, Trịnh Nguyên Hưng, Đỗ Mạnh Hưng sau những trải nghiệm “đầu tiên và duy nhất”, các em đều tự tin về trình độ của mình giữa bạn bè đến từ khắp năm châu, kể cả những thiếu sót đầy tiếc nuối cũng giúp các em tin vào nhận thức của chính mình.

Thành tích này đã nhận được sự động viên rất kịp thời từ phía Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi, Quỹ “Truyền thống và Hữu nghị”, Quỹ Khai sáng. Trong lời chúc mừng toàn đoàn, Đại sứ Đặng Minh Khôi cũng bày tỏ niềm tin rằng trải nghiệm của đoàn tại nước Nga sẽ lan toả đến các bạn học sinh tại Việt Nam hình ảnh một môi trường học thuật, nghiên cứu nghiêm túc và hiện đại tại Nga. Đại sứ khẳng định rằng nếu chọn nước Nga làm nơi đến học tập, các em sẽ bảo đảm cho mình một môi trường học tốt nhất, những chuyên ngành cơ bản cũng như ứng dụng đáp ứng mọi xu hướng hiện đại.

Không phải tình cờ mà IJSO được tổ chức song song với Đại hội các nhà khoa học trẻ. Theo đó, Ban tổ chức Olympic cho biết đây là dịp đáng quý để học sinh làm quen với các nhà bác học hàng đầu của Nga, cũng như các thành tựu của nền khoa học và công nghệ Nga.

Olympic không chỉ là một cuộc thi, mà còn là cơ hội để các em tiếp cận tri thức hiện đại, mở ra nền tảng cho những hợp tác khoa học tương lai nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu.