Khi bạn vừa mua một chiếc máy tính Windows mới, có một số cài đặt quan trọng nên được chỉnh sửa ngay từ đầu. Những thay đổi này sẽ giúp tối ưu hiệu suất, tăng cường bảo mật, quản lý lưu trữ và cá nhân hóa trải nghiệm sử dụng máy. Quá trình này không mất nhiều thời gian, nhưng lại mang lại hiệu quả lâu dài. Việc điều chỉnh các thiết lập cơ bản khi vừa mua máy tính Windows không chỉ giúp bạn tối ưu hóa hiệu năng mà còn bảo vệ dữ liệu, tiết kiệm pin và mang lại trải nghiệm sử dụng cá nhân hóa hơn. Sau khi hoàn tất các bước dưới đây, bạn có thể yên tâm bắt đầu công việc hay giải trí trên máy tính mới của mình.

Dưới đây là 8 bước cụ thể bạn nên thực hiện ngay sau khi khởi động chiếc PC mới của mình:

1. Tắt các ứng dụng khởi động cùng Windows để tăng tốc độ mở máy

Mặc định, Windows cho phép một số ứng dụng tự khởi động cùng hệ thống. Điều này có thể làm chậm quá trình bật máy, do tài nguyên máy bị chia sẻ cho các ứng dụng không cần thiết.

Cách tắt:

• Nhấn Win + I để mở ứng dụng Cài đặt (Settings)
• Vào Ứng dụng (Apps) > Khởi động (Startup)
• Tại đây, bạn sẽ thấy danh sách các ứng dụng khởi động cùng máy.
• → Gạt công tắc sang Tắt (Off) với những ứng dụng bạn không cần dùng ngay khi mở máy.

Ví dụ: Nếu bạn không cần mở Spotify hoặc Discord mỗi khi khởi động máy, hãy tắt chúng tại đây.

2. Cá nhân hóa thanh Taskbar và menu Start

Taskbar (thanh tác vụ) và Start Menu (menu Bắt đầu) là những nơi bạn tương tác thường xuyên nhất. Việc điều chỉnh chúng sẽ giúp thao tác nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Tuỳ chỉnh Taskbar:

• Vào Cài đặt (Settings) > Cá nhân hóa (Personalization) > Taskbar

Mở rộng phần Hành vi thanh tác vụ (Taskbar behaviors). Tại đây bạn có thể:

• Căn chỉnh vị trí Taskbar (giữa hoặc trái)
• Tự động ẩn Taskbar khi không dùng
• Hiển thị biểu tượng thông báo trên ứng dụng

Tuỳ chỉnh Start Menu:

• Vào Cài đặt > Cá nhân hóa > Start
• Tại đây bạn có thể:
• Bật/Tắt hiển thị ứng dụng dùng gần đây
• Ẩn phần "Gợi ý mẹo, ứng dụng mới..." để tránh quảng cáo không cần thiết

3. Bật Storage Sense - Tự động dọn dẹp bộ nhớ

Storage Sense là tính năng giúp Windows tự động xóa các tệp tạm, tệp trong thùng rác hoặc thư mục tải về sau một thời gian, giúp tiết kiệm dung lượng ổ cứng.

Cách bật:

• Vào Cài đặt > Hệ thống (System) > Bộ nhớ (Storage)
• Kéo xuống phần Quản lý lưu trữ (Storage Management)
• Kích hoạt tính năng Storage Sense

Tuỳ chỉnh nâng cao:

• Nhấn vào Storage Sense để điều chỉnh thời gian xóa:
• Ví dụ: Xóa file trong thùng rác sau 30 ngày
• Xóa file trong Tải về (Downloads) sau 60 ngày...

4. Đăng nhập bằng tài khoản Microsoft để đồng bộ và sao lưu

Sử dụng tài khoản Microsoft sẽ giúp bạn:

• Đồng bộ cài đặt, theme, mật khẩu Wi-Fi giữa các thiết bị
• Tự động sao lưu file với OneDrive
• Tải và quản lý ứng dụng từ Microsoft Store

Cách thực hiện:

• Vào Cài đặt > Tài khoản (Accounts) > Thông tin của bạn (Your info)
• Nhấn vào “Đăng nhập bằng tài khoản Microsoft”
• Nếu chưa có tài khoản, bạn có thể tạo mới tại đây.

5. Bật sao lưu tự động với OneDrive

Sự cố có thể xảy ra bất kỳ lúc nào - xóa nhầm file, lỗi ổ cứng hoặc virus mã hóa dữ liệu. Việc sao lưu thường xuyên là cách bảo vệ dữ liệu tốt nhất.

Yêu cầu: Đã đăng nhập bằng tài khoản Microsoft.

Các bước thực hiện:

• Nhấn Win + E để mở File Explorer
• Nhấn vào OneDrive - Personal trong thanh điều hướng bên trái
• Nhấp vào mục OneDrive trên thanh địa chỉ > chọn Cài đặt (Settings)
• Trong cửa sổ OneDrive, chọn Đồng bộ & Sao lưu (Sync and Backup) > Quản lý sao lưu (Manage Backup)
• Chọn các thư mục muốn sao lưu như: Documents, Pictures, Videos
• Gạt công tắc Bật, rồi nhấn Lưu thay đổi (Save Changes)

Sau khi thiết lập, các file mới thêm vào thư mục sẽ được sao lưu tự động lên OneDrive.

6. Tối ưu thời lượng pin (đối với laptop)

Nếu bạn dùng laptop, hãy điều chỉnh thiết lập tiết kiệm pin để kéo dài thời gian sử dụng và bảo vệ tuổi thọ pin về lâu dài.

Cách cài đặt:

• Vào Cài đặt > Hệ thống > Nguồn & Pin (Power & Battery)

Thay đổi các mục sau:

• Chế độ năng lượng (Power Mode):
• Đặt “Khi dùng pin - On battery” thành Hiệu năng tốt nhất (Best Performance)
• Thời gian tắt màn hình, ngủ (Sleep) và ngủ đông (Hibernate):
• Tắt màn hình sau: 5 phút
• Đưa máy vào chế độ ngủ sau: 10 phút
• Ngủ đông sau: 30 phút

Mẹo: Với tùy chọn “Khi cắm sạc - Plugged In”, bạn có thể để tất cả ở mức “Không bao giờ - Never” để tránh máy tự động nghỉ giữa lúc sử dụng.

7. Bảo vệ máy với Windows Security

Windows Security (trước đây gọi là Windows Defender) là phần mềm diệt virus miễn phí tích hợp sẵn, đủ dùng cho người dùng cá nhân.

Kiểm tra và bật bảo vệ thời gian thực:

• Vào Cài đặt > Quyền riêng tư & bảo mật (Privacy & Security) > Bảo mật Windows (Windows Security)
• Nhấn Mở Bảo mật Windows
• Chọn Bảo vệ chống virus và mối đe dọa (Virus & Threat Protection)
• Nhấn Quản lý cài đặt (Manage Settings)
• → Kích hoạt chế độ Bảo vệ thời gian thực (Real-time protection)

Bạn cũng nên khám phá thêm các mục:

• Tường lửa & bảo vệ mạng
• Kiểm soát ứng dụng & trình duyệt
• Bảo mật thiết bị

Nếu máy bạn có phần mềm diệt virus bản dùng thử, nên gỡ cài đặt nếu không định mua, để tránh xung đột với Windows Security.

8. Luôn cập nhật Windows

Sau tất cả những thiết lập trên, đừng quên thường xuyên kiểm tra và cài đặt các bản cập nhật Windows mới nhất.

Cách kiểm tra cập nhật:

• Vào Cài đặt > Windows Update
• Nhấn Kiểm tra bản cập nhật (Check for updates)

Windows thường xuyên phát hành bản vá lỗi, cải thiện bảo mật và hiệu suất - vì vậy cập nhật định kỳ là việc rất nên làm.