Thế giới công nghệ - bao gồm cả ngành công nghiệp ô tô - dường như đang trải qua một giai đoạn “tái sử dụng nút bấm”. Mặc dù màn hình cảm ứng vẫn là một trang bị nổi bật trong nội thất xe, song các hãng xe đang xem xét lại giá trị của các nút bấm vật lý khi người lái dần nhận ra tầm quan trọng của chúng. Lái xe là việc đòi hỏi tính thực tiễn và an toàn một cách đơn giản thay vì hiện đại, thời trang nhưng bất hợp lý.

Sự trở lại của nút bấm vật lý

Rachel Plotnick - Phó Giáo sư tại Đại học Indiana Bloomington và được mệnh danh là “chuyên gia về nút bấm” - đã nghiên cứu về sự trở lại của cảm giác xúc giác này trong nhiều năm. Là tác giả của cuốn sách “Power Button: A History of Pleasure, Panic, and the Politics of Pushing (2018)”, Plotnick đã khám phá tâm lý học và lịch sử văn hóa của nút bấm cũng như vai trò bền vững của chúng trong công nghệ.

Hiện nay, bà đang giúp một số công ty thiết kế tinh chỉnh giao diện bảng điều khiển nhằm cân bằng giữa kỹ thuật số và xúc giác.

Trong một cuộc phỏng vấn với trang Spectrum, khi được hỏi về các yếu tố thúc đẩy việc tái sử dụng nút bấm trên các thiết bị tiêu dùng - một xu hướng đang ngày càng trở nên rõ ràng trong nội thất xe, bà Plotnick đã trả lời: “Có lẽ là do sự mệt mỏi với màn hình. Chúng ta sử dụng các thiết bị này cả ngày lẫn đêm và điều đó có phần gây mệt mỏi. Nút bấm có thể là một cách để giảm bớt sự phụ thuộc vào công nghệ trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta ở một mức độ nào đó”.

Bà cũng chia sẻ thêm: “Điều này không có nghĩa là nút bấm không phù hợp để dùng kèm với màn hình, bởi chúng như là đối tác của nhau. Nút bấm làm giảm tầm quan trọng của thị giác, đồng thời giúp người dùng nhận ra rằng màn hình không phải lúc nào cũng là cách tốt nhất để tương tác với một thứ gì đó.”

Trong xe hơi, nhận định này càng có cơ sở. Plotnick nhấn mạnh rằng màn hình cảm ứng có thể gây mất an toàn trong một số trường hợp, vì chúng yêu cầu sự tập trung về thị giác - điều mà người lái khó có thể dành ra khi lái xe. Ngược lại, các nút bấm vật lý mang lại sự đơn giản hơn và cho phép sử dụng một cách trực quan mà không cần phải rời mắt khỏi đường đi.

Một số hãng xe cũng nhận ra vấn đề về nút bấm vật lý

Hiện nay, nhiều hãng xe đang bắt đầu nhận ra những hạn chế của màn hình cảm ứng và những hệ quả từ việc cắt giảm chi phí dẫn đến việc loại bỏ các nút bấm vật lý để thay thế bằng màn hình. Điều này một phần xuất phát từ việc ngày càng nhiều phản hồi của người dùng về nút bấm trên màn hình. Các nút bấm, công tắc và núm vặn cho các chức năng quan trọng như điều chỉnh nhiệt độ và âm lượng đang dần xuất hiện trở lại trên xe ô tô.

Đơn cử như hãng xe Hyundai của Hàn Quốc mới đây cũng đã quay lại sử dụng nút bấm vật lý vì khách hàng ghét dùng màn hình cảm ứng trên mẫu Santa Fe, đặc biệt là người dùng tại thị trường Bắc Mỹ. Trưởng bộ phận thiết kế của Hyundai tại Bắc Mỹ chia sẻ phần lớn người dùng tỏ ra căng thẳng, khó chịu và tức giận khi muốn kiểm soát một tính năng nào đó trong trường hợp cấp bách, nhưng lại không thể thực hiện được ngay.

Những nút bấm vật lý này như được “giải cứu” khỏi hệ thống thông tin giải trí và đặt lại đúng vị trí của chúng: trên bảng điều khiển trung tâm. Tương tự, thử nghiệm ngắn ngủi với các nút “cảm ứng haptic” (của Volkswagen) để tạo ra phản hồi xúc giác cho người dùng khi bấm cũng dần bị loại bỏ để nhường chỗ cho nút bấm truyền thống hơn.

Tuy nhiên, màn hình cảm ứng sẽ không bị loại bỏ hoàn toàn trên ô tô. Plotnick lập luận rằng, các nút bấm vật lý và màn hình cảm ứng không phải là “đối thủ” của nhau mà chúng bổ trợ cho nhau.

Sự cân bằng thông minh giữa các giao diện

Các chuyên gia kết luận rằng cách tối ưu là kết hợp các loại giao diện khác nhau dựa trên mục đích sử dụng và yêu cầu cụ thể của từng tình huống.

Thay vì từ bỏ hoàn toàn màn hình cảm ứng, ngành công nghiệp ô tô nên áp dụng cách tiếp cận kết hợp bằng cách ghép các nút bấm vật lý với giao diện kỹ thuật số. Các chức năng quan trọng như điều chỉnh nhiệt độ hoặc bật tắt đèn pha, nên được điều khiển bằng các nút và núm xoay vật lý.

Dù vậy, không phải tất cả các hãng xe đều đi theo hướng này. Tesla - hãng xe tiên phong trong việc loại bỏ các nút bấm vật lý khỏi nội thất xe - vẫn tiếp tục tập trung vào phát triển nút bấm trên màn hình cảm ứng. Thậm chí, các bản nâng cấp gần đây còn tiến xa hơn khi loại bỏ hoàn toàn cần gạt số truyền thống.

Trong tương lai gần, nhiều người mong rằng các hãng xe sẽ ưu tiên tính thực tiễn và an toàn của người dùng hơn là việc chạy theo xu hướng “màn hình cảm ứng” như hiện tại. Việc quá nhiều màn hình cảm ứng không những ảnh hưởng đến quá trình sử dụng mà còn gây ra một số hư hỏng về hệ thống điện sau thời gian dài vận hành xe.