Phát hiện một quần thể người mới từng sinh sống tại sa mạc Sahara

04/04/2025 16:18
Phát hiện một quần thể người mới từng sinh sống tại sa mạc Sahara

Trước khi trở thành một vùng sa mạc khô cằn và cằn cỗi như ngày nay, Sahara từng là một thảo nguyên xanh tươi với cây cối, sông hồ trù phú. Nơi đây còn là nơi sinh sống của rất nhiều loài động vật và các cộng đồng loài người nguyên thuỷ. Tại đây, các nhà khảo cổ đã từng tìm thấy hài cốt của 15 phụ nữ và trẻ em được chôn cất tại một hang đá trong khu vực. 


Để tìm hiểu về nguồn gốc của những cư dân "Sahara xanh", các nhà khoa học đã tìm cách khôi phục lại bộ gen từ hài cốt của hai người phụ nữ được chôn cất tại Takarkori. Việc khai quật hang đá Takaroki bắt đầu diễn ra từ năm 2003 và hai bộ hài cốt phụ nữ 7.000 năm tuổi này nằm trong số những phát hiện quan trọng đầu tiên. 


Savino di Lernia, đồng tác giả của nghiên cứu này cho biết nguyên nhân lựa chọn 2 bộ hài cốt này là vì các da, dây chẳng và mô trên cơ thể vẫn còn được bảo quản rất tốt. Đây cũng là lần đầu tiên các nhà khảo cổ học có thể giải trình tự toàn bộ gen từ hài cốt người được tìm thấy trong một môi trường nóng và khô cằn đến như vậy.


Các chuyên gia đã nghiên cứu hài cốt và hiện vật khai quật từ địa điểm Takarkoki trong nhiều năm, nhưng thu hồi DNA từ hài cốt là một việc không hề dễ dàng và mất nhiều thời gian. Bởi DNA cổ đại thường bị phân mảnh và ô nhiễm, đặc biệt là trong nhiệt độ khắc nghiệt của sa mạc lớn nhất thế giới, hiện trạng còn tệ hơn.


Kết quả phân tích bộ gen đã mang đến một bất ngờ lớn, khi các cư dân của Sahara xanh là một quần thể loài người chưa từng được biết đến, sống tại khu vực này trong hàng chục nghìn năm, tách rời với phần còn lại của thế giới. 


Cộng đồng này được cho là có thể đã di cư đến đây trong làn sóng di cư đầu tiên của loài người ra khỏi châu Phi cách đây hơn 50.000 năm. Đồng tác giả của nghiên cứu - Harald Ringbauer cho biết thật kỳ lạ khi một dòng dõi di truyền lại bị cô lập như vậy.


Sự cô lập về mặt di truyền này cho thấy Sahara không phải là một tuyến đường di cư phổ biến giữa khu vực châu Phi cận Sahara và Bắc Phi vào thời điểm đó, dù cho điều kiện sống ở đây có thuận lợi đi chăng nữa. 


Trước đây, dựa vào các bức tranh hang động mô tả cư dân nơi đây chăn nuôi cừu, dê, một số nhà khoa học từng suy đoán rằng họ có thể có nguồn gốc từ khu vực Cận Đông (Near East) – nơi khởi nguồn của nền nông nghiệp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đã bác bỏ giả thuyết này, vì nhóm người ở Takaroki không có dấu hiệu pha trộn gen với các cộng đồng bên ngoài. Thay vào đó, nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rất có thể hoạt động chăn thả gia súc đã được du nhập thông qua quá trình trao đổi văn hoá, tương tác với nhóm khác đã thuần hoá động vật.


“Giờ đây, chúng ta biết được rằng cộng đồng này bị cô lập về mặt di truyền, chứ không phải về mặt văn hoá. Dòng dõi di truyền của nhóm người này mang dấu vết của con người vào thời Pleistocene, kết thúc vào khoảng 11.000 năm trước.” - Savino di Lernia cho biết. Bên cạnh đó, DNA của hai người phụ nữ này còn cho thấy họ có thể bắt nguồn từ một dòng di truyền Bắc Phi cổ đại chưa được biết đến trước đây.


Tin xem thêm

Lenovo ra mắt màn hình chơi game Legion mới với tần số quét 320Hz

Chuyên mục UH Plus
20/10/2026 11:04

MXH mygo - Lenovo ra mắt màn hình chơi game Legion mới với mức giá phải chăng cùng tần số quét 320Hz

Apple lần đầu tiên tiết lộ dung lượng pin của iPhone

Chuyên mục UH Plus
19/10/2026 10:00

MXH mygo - Apple tiết lộ dung lượng pin của iPhone Duo

"Apple đã mắc 'sai lầm lớn' với hoạt động đặt trước bộ đôi iPhone"

Chuyên mục UH Plus
19/10/2026 09:50

MXH mygo - Mark Gurman vừa đưa ra nhận xét: Apple đã mắc ’sai lầm lớn’ với hoạt động đặt trước bộ đôi iPhone

Claude, trí tuệ nhân tạo của Anthropic, đã giải quyết được một bí ẩn mật mã học tồn tại suốt 25 năm qua

Chuyên mục UH Plus
18/10/2026 09:46

MXH mygo - Claude của Anthropic giải mã một bí ẩn mật mã học 25 năm tuổi của NSA trong chưa đầy 30 phút

Samsung có thể cắt giảm 30% sản lượng điện thoại trong năm nay

Chuyên mục UH Plus
18/10/2026 09:38

MXH mygo - Samsung có thể cắt giảm 30% sản lượng điện thoại trong năm nay khi biên lợi nhuận dần biến mất.

Thế lực mới ngành sữa: Ả Rập Xê Út mang ngành chăn nuôi bò sữa đến giữa sa mạc

Chuyên mục UH Plus
17/10/2026 23:57

MXH mygo - Ngành công nghiệp sữa của Ả Rập Xê Út đang phát triển mạnh mẽ, nhưng liệu nó có bền vững không?

Anthropic cảnh báo các mô hình AI nhỏ có thể tự sao chép thông qua các thiết bị IoT

Chuyên mục UH Plus
17/10/2026 23:34

MXH mygo - Những “bộ sao chép dựa trên trọng số” (small weight-based replicators) này có thể mở đường cho một thế hệ sâu máy tính mới.

Kính AR XREAL 1 Pro+ nâng độ sáng lên 1.200 nit với giá 599 USD

Chuyên mục UH Plus
16/10/2026 10:38

MXH mygo - Phiên bản mới có giá 599 USD này được trang bị hệ thống quang học Micro-OLED với độ sáng 1.200 nit cùng khả năng hiển thị chiều sâu 3D ở tần số 60Hz; bản cập n...

Asus ra mắt đối thủ mới của MacBook Air

Chuyên mục UH Plus
16/10/2026 10:23

MXH mygo - Asus ra mắt đối thủ mới của MacBook Air với thiết kế kim loại, RAM 16 GB và màn hình OLED 120 Hz