Trung Quốc đang thiết kế một loại phương tiện chiến tranh mới gây xôn xao dư luận với viễn cảnh tấn công Đài Loan.

Phương tiện quân sự này là tàu “cầu nổi” mới của Trung Quốc, còn được gọi là Shuiqiao. Phương tiện này đang tạo ra làn sóng chú ý trong giới quân sự nhờ thiết kế đặc biệt phục vụ cho các chiến dịch đổ bộ quy mô lớn, điều này gợi mở lên viễn cảnh Trung Quốc thực hiện việc tấn công Đài Loan. Về cơ bản, những con tàu này được thiết kế nhằm giải quyết thách thức lớn về mặt hậu cần như bờ biển Đài Loan rất hiểm trở và rất ít khu vực phù hợp để đổ bộ. Bằng cách kết nối các tàu lại với nhau như các mảnh LEGO, Shuiqiao cho phép xe bọc thép hạng nặng lăn bánh trực tiếp từ các tàu mẹ xuống bờ biển mà không cần trung chuyển bằng xuồng đổ bộ nhỏ.

Một số đặc điểm nổi bật của tàu lớp Shuiqiao

Qua một số hình ảnh từ vệ tinh và truyền thông Trung Quốc, các tàu Shuiqiao được trang bị những chân chống khổng lồ, dài hàng chục mét, có thể “đóng” xuống đáy biển để cố định thân tàu giữa đại dương. Điều này cho phép tàu tạo ra một bệ vững chắc ngay cả khi biển động. Ngoài ra, hệ thống cầu nối dài khoảng 800 mét sẽ giúp kết nối tàu mẹ đến bờ biển, hình thành một “xa lộ nổi” giữa biển cho xe thiết giáp di chuyển. 

Hình ảnh vệ tinh và truyền thông của Trung Quốc về con tàu cầu nối vào đất liền

Hiện tại, có ít nhất bảy con tàu loại này được phát hiện, đi kèm với ba biến thể chính: Shuiqiao-185, Shuiqiao-135 và Shuiqiao-110. Những biến thể này được đặt tên theo chiều dài thân tàu khi cầu được xếp gọn. Trong đó, Shuiqiao-185 là loại lớn nhất với tám chân chống và hệ thống cầu gồm nhiều đoạn, có thể kết nối với các phà dân sự loại roll-on/roll-off, vốn được thiết kế sẵn để chở xe tăng hạng nặng ở Trung Quốc. Bên cạnh đó, Shuiqiao-110 nhỏ hơn, có thể áp sát bờ hơn và có thể được dùng như cầu nối giữa các tàu lớn và bãi đổ bộ. Ngoài ra, một nguyên mẫu dài khoảng 70 mét, không có động cơ, từng được phát hiện qua vệ tinh từ năm 2022.

Một điểm đặc biệt là nhiều tàu Shuiqiao dường như có hệ thống điều khiển độc lập, với radar, buồng lái và ống xả. Điều này cho phép những con tàu này tự vận hành thay vì bị kéo như các bến cảng nhân tạo “Mulberry” từng được quân Đồng minh sử dụng tại Normandy trong Thế chiến II. Ngoài ra, tàu cũng có thể neo cố định xuống đáy biển sâu tới 32 mét nhờ các chân chống kết hợp hệ thống đối trọng và đầu chân hình nón giúp bám chắc vào nền đáy biển.

Tác động chiến lược của những con tàu Shuiqiao

Theo giáo sư Andrew Erickson, chuyên gia về chiến lược quân sự tại Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc của Trường Chiến tranh Hải quân Mỹ, Shuiqiao không phải là loại tàu đa năng như tàu sân bay mà được tối ưu hóa duy nhất cho mục tiêu chuyển quân đổ bộ. Trên thực tế thì đây là điều mà không quốc gia nào ngoài Trung Quốc đang đầu tư mạnh mẽ. Các tàu này có thể hỗ trợ việc mở rộng đáng kể số địa điểm có thể đổ bộ quanh Đài Loan, vốn có địa hình ven biển phức tạp, đá nhiều và ít khu vực nông thích hợp cho tàu đổ bộ truyền thống.

Mô phỏng việc vận hành con tàu với hệ thống phà Roll-on Roll-off, các lực lượng vũ trang khác để thực hiện việc đổ bộ lên đất liền

Bên cạnh khả năng mở rộng năng lực đổ bộ, Shuiqiao còn giúp quân đội Trung Quốc tiết kiệm thời gian và chi phí bằng cách bỏ qua khâu trung chuyển bằng tàu nhỏ, vốn vừa tốn kém vừa dễ bị tấn công. Dù vậy, để vận hành hiệu quả những con tàu Shuiqiao này, quân đội Trung Quốc cần phải tạo lập một vùng kiểm soát an toàn trên không và dưới biển, từ đó loại bỏ các mối đe dọa từ tên lửa, tàu ngầm hoặc không quân đối phương.

Tại sao Mỹ không phát triển hệ thống tương tự?

Hiện không có quốc gia nào ngoài Trung Quốc phát triển hệ thống tương đương Shuiqiao. Lý do chính ó lẽ nằm ở mục tiêu chiến lược: không ai khác ngoài Trung Quốc đang chuẩn bị một cuộc xâm lược toàn diện nhắm vào một đảo quốc như Đài Loan. Trong khi đó, các nước phương Tây lại tập trung vào các phương tiện tác chiến đa năng như tàu sân bay hoặc tàu tấn công đổ bộ hỗn hợp, còn Trung Quốc thì chọn lối tiếp cận chuyên biệt, tối giản chi phí và tăng hiệu quả theo hướng nhiều, nhanh và rẻ. Hơn nữa, các quốc gia phương Tây như Mỹ lại ưu tiên các công nghệ tiên tiến như máy bay không người lái, vũ khí dẫn đường chính xác và hệ thống tàng hình thay vì các công cụ xâm lược chuyên biệt.

Trong khi đó, Mỹ lại tập trung vào các loại phương tiện chiến tranh khác như tàu sân bay, vũ khí dẫn đường, máy bay tàng hình 

Hơn nữa, sự phát triển nhanh chóng và quy mô của ngành đóng tàu Trung Quốc, vốn có thể sản xuất hàng loạt tàu Shuiqiao với chi phí thấp, cũng là một lợi thế mà các nước khác không dễ dàng bắt chước. Mặc dù các tàu Shuiqiao có thể trở thành mục tiêu tấn công hàng đầu nếu chiến tranh xảy ra, khả năng triển khai nhanh chóng với cấu hình linh hoạt và chi phí rẻ khiến chúng trở thành lựa chọn hấp dẫn trong chiến lược quân sự của Trung Quốc.

Hiện chưa rõ tổng số tàu Shuiqiao đã được đóng và sẽ được lắp ráp, nhưng với tốc độ và quy mô hiện tại, có thể dự đoán rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục mở rộng lực lượng này trong những năm tới. Và dù chưa rõ chúng có thực sự được triển khai trong thực chiến hay không, sự hiện diện của Shuiqiao là một tín hiệu mạnh mẽ về mức độ nghiêm túc của Trung Quốc trong việc chuẩn bị cho một cuộc đổ bộ có thể xảy ra lên Đài Loan.