Khi Stephen Hawking qua đời năm 2018, thế giới đã mất đi một trong những bộ óc thông minh nhất. Dù không thể đi lại và nói chuyện bình thường, nhưng Hawking thực tế đã nói rất nhiều thông qua thiết bị tạo giọng nói. Trong đó, ông từng đưa ra một số dự đoán bi quan về tương lai Trái đất lẫn vũ trụ. Mặt khác Hawking cũng trấn an rằng con người sẽ kịp nhận ra những mối nguy và kiểm soát chúng.

Đa vũ trụ là có thật

Bài báo cuối cùng của Hawking có nói về viễn cảnh sẽ xảy ra cho vũ trụ: Sự giãn nở không đồng đều của vũ trụ tạo ra sự tồn tại của các vũ trụ nhỏ hơn, với không gian giữa chúng ngày một mở rộng. Điều này tựa như một bồn tắm chứa rất nhiều bong bóng xà bông và mỗi bong bóng là một “vũ trụ” khác nhau. Dù sự giãn nở xảy ra liên tục khiến cho số vũ trụ con cứ nhiều lên thêm, nhưng nhìn chung vũ trụ vẫn sẽ kết thúc vào một lúc nào đó.

AI và máy móc sẽ thế chỗ con người

Hawking đã đồng ý với kết cục của bộ phim Terminator: sự thắng thế của máy móc. Năm 2017, ông nói với tờ Wired rằng Thần đèn đã thoát khỏi chiếc bình và sợ rằng AI có thể thay thế con người. Nếu con người có thể thiết kế virus máy tính thì cũng sẽ thiết kế được một loại AI có năng lực tự sao chép, để rồi nó sẽ biến thành một “dạng sống” mới nổi trội hơn chính họ.

Cảnh báo của Hawking không ngoa khi mà vào tháng 11/2021, Viện Wyss tại Harvard, cùng 2 Đại học Tufts và Vermont đã hợp tác tạo ra những con rô-bốt ”sống” tự sao chép đầu tiên gọi là Xenobot, được lấy từ tế bào gốc phôi của ếch móng vuốt châu Phi. Đó là các tế bào sống nhưng được thiết kế và lập trình bằng thuật toán máy tính. Xenobot sẽ thu gom các tế bào gốc và ráp thành những Xenobot mới.

Biến đổi khí hậu sẽ có hệ quả “kinh hoàng”

Hawking nói chúng ta đang rất gần điểm tới hạn mà sự nóng lên toàn cầu khó lòng đảo ngược, để rồi một lúc nào đó Trái đất sẽ nóng tới… 250°C cùng với mưa axít y chang Sao Kim. Xem ra ông có lý khi vào năm 2021, một nghiên cứu từ Viện Weizmann phát hiện rằng trung bình mỗi tuần, một người xả ra lượng rác lớn hơn cả cân nặng của họ.

Dân số sẽ tiếp tục tăng

Hồi năm 2017 Hawking từng cảnh báo rằng thế giới đang có quá nhiều người. Ông nói Trái đất đan trở nên nhỏ bé do dân số tăng quá nhanh, nên con người cần tích cực theo đuổi một kiểu sống mới nếu muốn tồn tại. Từ 8,2 tỷ hiện nay, Liên hợp quốc dự báo cuối thế kỷ 21 dân số sẽ tăng lên 11 tỷ người về trung bình. Còn theo kịch bản tỷ lệ sinh cao sẽ vọt lên 15 tỷ, hoặc nếu sinh ít thì chỉ quanh mức 9 tỷ.

Con người được biến đổi gen để thành “siêu nhân”

Hawking đã cảnh báo hậu quả từ việc biến đổi gen của con người. Trong cuốn "Brief Answers to the Big Questions” ông nói: “Tôi chắc là trong thế kỷ này người ta sẽ tìm ra cách biến đổi cả trí thông minh lẫn bản năng, chẳng hạn tính hung hăng". Dĩ nhiên sẽ có luật hạn chế, nhưng “… nhiều người sẽ khó lòng cưỡng lại bởi việc cải thiện trí nhớ, khả năng chống bệnh tật và lão hóa rất hấp dẫn.” Hawking coi việc can thiệp gen là nguy hiểm và làm con người chia rẽ nhau.

Virus biến đổi gen

Năm 2016, trong một bài giảng ông từng nói rằng các virus được biến đổi gen là thứ đáng gờm có thể hủy diệt loài người bởi chúng rất khó lường, bất kể là có mục đích tốt tới đâu. Những loại virus như vậy thực sự đang được nghiên cứu, chẳng hạn vào năm 2016 các nhà nghiên cứu từ Đại học Texas A&M đã biến đổi một loại virus có thể can thiệp vào cách các tế bào thần kinh dẫn tới sự nghiện ở con người.

Khoa học bị nghi ngờ

Năm 2017, Hawking than phiền chúng ta đang sống trong cái thời mà khoa học lẫn các khoa học gia đều bị coi thường, đồng thời lý giải rằng mọi người không tin khoa học vì họ chẳng hiểu nó. Theo ông, sự mất lòng tin này có thể gây hậu quả nặn nề cho thế giới bởi nó sẽ khiến chúng ta có những quyết định tệ hại. Ông cũng nêu cách khắc phục như là thu hút thế hệ trẻ nghiên cứu khoa học, đồng thời mọi người cần có hiểu biết khoa học căn bản để ra quyết định sáng suốt cho tương lai.

Thời hạn 100 năm

Năm 2016, trong một bài giảng ông nói rằng chúng ta khó lòng sinh tồn thêm 1 ngàn năm nữa nếu như vẫn ở miết trên Trái đất. Rồi tới năm sau, Hawking giảm cột mốc còn 600 năm khi ông nói tới năm 2600 dân số hẳn là siêu đông và lượng điện tiêu thụ sẽ làm Trái đất sáng trưng giữa không gian. Chưa hết, sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận khí hậu Paris thì “thời hạn” của Hawking giảm còn có 100 năm.

Ông coi chuyện rút lui này ngiêm trọng tới mức nói thẳng là con người cần chuẩn bị tìm hành tinh mới để ở vì Trái đất sắp kiệt quệ rồi. Để đáp ứng “thời hạn” đó, NASA đã đề ra nhiều sứ mệnh lên sao Hỏa bắt đầu từ năm 2030. Nhưng Sao Hỏa rất lạnh và chẳng có không khí, thế nên những khó khăn luôn tồn tại dù con người có ở đâu đi nữa.