Hôm thứ Tư, Anthropic đã ra mắt một mô hình tương tác phác thảo ba kịch bản về cách trí tuệ nhân tạo (AI) có thể định hình lại nền kinh tế Hoa Kỳ vào năm 2030, từ mức tăng trưởng khiêm tốn cho đến tình trạng thất nghiệp ở mức kỷ lục đối với nhân viên văn phòng. Công cụ này, do nhóm chuyên gia kinh tế của Anthropic phát triển, dựa trên một khung phân tích chia các công việc trong nền kinh tế thành hai nhóm: các công việc đòi hỏi tư duy (như quản lý, chuyên môn, bán hàng và hành chính văn phòng) và các công việc còn lại. Người dùng có thể nhập các giả định của riêng mình về năng lực của AI, tỷ lệ ứng dụng và mức tăng năng suất để tạo ra các dự báo về GDP, tiền lương, tỷ trọng thu nhập của người lao động và tỷ lệ thất nghiệp.

Trong kịch bản "khiêm tốn" (ít tác động nhất), AI sẽ đảm nhận khoảng 4% khối lượng công việc toàn nền kinh tế vào năm 2030. Theo Axios, ở kịch bản này, GDP sẽ cao hơn 1,6% so với thế giới không có AI, trong khi việc làm và tỷ lệ thất nghiệp hầu như không bị ảnh hưởng. Kịch bản trung gian hay "đáng kể" dự báo AI sẽ đảm nhận 12% khối lượng công việc, đẩy GDP tăng khoảng 8,3% so với mức cơ sở không có AI, đồng thời khiến tỷ lệ thất nghiệp nhích lên mức khoảng 4,6%; theo Axios, việc làm trong lĩnh vực tri thức sẽ giảm khoảng 4%.

Ở mức độ cao nhất là kịch bản "cực đoan" – một tình huống mà Anthropic cho là chưa từng có tiền lệ trong lịch sử kinh tế: AI tiếp quản gần một phần ba tổng khối lượng công việc, sản lượng tăng vọt 32% so với quỹ đạo không có AI, tỷ lệ thất nghiệp leo thang lên mức gần 12% và việc làm của nhân viên văn phòng giảm hơn 20% (theo Axios). Trong kịch bản cực đoan này, tỷ trọng thu nhập của người lao động trong tổng thu nhập quốc dân sẽ giảm từ 60% xuống còn 45%; hệ quả là dù quy mô nền kinh tế lớn hơn một phần ba so với bình thường, tổng tiền lương chi trả cho người lao động vẫn không cao hơn so với thế giới không có AI.

Dù kịch bản nào xảy ra, mô hình này đều cho thấy AI sẽ chuyển dịch thu nhập từ người lao động sang các chủ sở hữu vốn, và khoảng cách giữa hai nhóm này sẽ ngày càng nới rộng khi AI đảm nhận tỷ trọng lớn hơn trong các hoạt động sản xuất...

Trích lược Cris Tolomia https://qz.com/anthropic-ai-economy-scenarios-2030-091026