Ngay cả khi thay đổi chính quyền và tổng thống Mỹ, bộ tư pháp Mỹ vẫn sẽ nỗ lực hết sức để giải quyết những lo ngại về vấn đề độc quyền của tập đoàn Alphabet, chủ quản công cụ tìm kiếm trực tuyến Google.

Ngay từ tháng 11 vừa qua, đại diện bộ tư pháp Mỹ cũng như đại diện chính quyền vài bang ở Mỹ hôm 20/11 đã đề xuất thẩm phán tòa án liên bang ra phán quyết yêu cầu tập đoàn Alphabet phải thoái vốn mảng trình duyệt Chrome, một trong những trình duyệt internet phổ biến nhất hành tinh hiện giờ. 

Dù nghe giải pháp chống độc quyền của các nhà quản lý thị trường Mỹ không đáng sợ như việc ép Alphabet phải thoái vốn mảng Android hay mảng công cụ tìm kiếm trực tuyến Google, nhưng nếu đến cấp tối cao pháp viện Hoa Kỳ vẫn giữ nguyên quyết định này, bất chấp những nỗ lực kháng cáo của Google, vẫn đủ để định hình lại toàn bộ thị trường công nghệ ở Mỹ nói riêng và toàn thế giới nói chung.

Tua nhanh đến đầu tháng 3 vừa rồi, văn bản được đại diện bộ tư pháp Mỹ đệ trình lên tòa án lại tiếp tục đề xuất giải pháp chia tách tập đoàn Alphabet, cụ thể hơn là tập đoàn này phải thoái vốn mảng trình duyệt Chrome. 

Quan điểm của nhà quản lý thuộc chính phủ Mỹ, tập đoàn Alphabet đã có những động thái và hành vi cạnh tranh không lành mạnh, bằng cách lợi dụng thị phần đáng kể của mảng tìm kiếm trực tuyến và quảng cáo trực tuyến để thúc đẩy mở rộng thị phần của những mảng kinh doanh khác thuộc tập đoàn, đáng kể nhất không gì khác chính là trình duyệt Chrome.

Chính phủ Mỹ lập luận rằng, lượng dữ liệu cá nhân của hàng tỷ người trên thế giới, được Google thu thập thông qua trình duyệt Chrome, kết hợp với toàn bộ hệ sinh thái ứng dụng công nghệ mà Google đang vận hành đã giúp tập đoàn có được lợi thế rất lớn so với những đối thủ cạnh tranh, ngăn cản sức sáng tạo, từ đó ảnh hưởng tới chính cộng đồng người tiêu dùng. Thông qua việc ghép chung trình duyệt Chrome trên hệ điều hành di động Android, Google đã tạo ra một mạng lưới phủ rất rộng, khiến hàng tỷ người dùng trên thế giới không có nhiều lựa chọn, từ đó khiến các doanh nghiệp nhỏ hơn gần như không có cách nào cạnh tranh.

Trong văn bản đề ngày 7/3/2025 vừa được đệ trình lên thẩm phán tòa án liên bang tại khu vực Washington, DC, bộ tư pháp Mỹ viết: “Những hành vi phạm pháp của Google đã tạo ra một gã khổng lồ về mặt kinh doanh, và gã khổng lồ này đã hủy hoại cả thị trường chỉ với một mục tiêu duy nhất, đó là đảm bảo rằng dù có chuyện gì xảy ra đi chăng nữa, Google vẫn sẽ là kẻ chiến thắng.”

Cũng trong văn bản này, đại diện bộ tư pháp Mỹ đề xuất tòa án cũng như thẩm phán Amit P. Mehta đưa ra phán quyết sơ bộ, yêu cầu tập đoàn Alphabet ngay lập tức thoái vốn toàn bộ khối tài sản kinh doanh liên quan tới mảng trình duyệt Chrome “cho một bên thứ ba được phê duyệt”. Nói cách khác, Google sẽ phải bán Chrome cho một đối thủ cạnh tranh. Trước đó, giống hệt như yêu cầu ByteDance thoái vốn TikTok Mỹ, chính phủ, hay đúng hơn là nhà quản lý thị trường Mỹ sẽ xét duyệt những nhà đầu tư tiềm năng để đảm bảo việc thoái vốn Chrome không gây ảnh hưởng tới an ninh quốc gia của nước Mỹ.

Năm ngoái, bộ Tư pháp Mỹ đã giành được chiến thắng pháp lý trước Google trong vụ kiện chống độc quyền. Vụ kiện này liên quan đến các hoạt động kinh doanh trong mảng tìm kiếm trực tuyến, và thỏa thuận chống cạnh tranh với các công ty khác, để Google biến công cụ tìm kiếm của họ thành mặc định trên nhiều thiết bị. 

Bây giờ, với mục tiêu là trình duyệt Chrome, cơ quan tư pháp của chính phủ Mỹ đang muốn có những hành động quyết liệt hơn. Nếu chính phủ thành công trong việc buộc Google bán Chrome, tập đoàn Alphabet cũng có thể phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn đối với Android, hệ điều hành di động được sử dụng rộng rãi nhất thế giới.

Nhiều chuyên gia tin rằng hệ điều hành Android có thể phải chịu chung số phận như Chrome, phải đối mặt với việc thoái vốn bắt buộc, vì những mảng này đóng vai trò quan trọng trong chiến lược độc quyền thị trường trực tuyến, thứ mà bộ tư pháp Mỹ cáo buộc Google đã và đang thực hiện. Các biện pháp giải quyết tình trạng độc quyền đã được đề xuất, được Bộ Tư pháp sửa đổi vào đầu tháng 3 này, bao gồm một điều khoản để ép Alphabet thực hiện điều đó.

Mặc dù Google vẫn chưa bình luận về khả năng thoái vốn mảng kinh doanh trình duyệt Chrome, nhưng người phát ngôn của công ty đã kịch liệt phủ nhận các cáo buộc về hoạt động độc quyền và không có gì ngạc nhiên khi phản đối việc thoái vốn bắt buộc đối với bất kỳ tài sản nào của mình.

"Các đề xuất toàn diện của Bộ Tư pháp tiếp tục vượt khỏi giới hạn quyết định của Tòa án, và sẽ gây hại cho người tiêu dùng, nền kinh tế và an ninh quốc gia của nước Mỹ", một phát ngôn viên của Google cho biết.

Google lập luận rằng các sản phẩm của họ, bao gồm trình duyệt Chrome, đã giúp cải thiện trải nghiệm người dùng và đều được cung cấp miễn phí cho người tiêu dùng, thành ra Google cũng không hiểu tại sao những dịch vụ của họ lại được quy về những thứ giúp tập đoàn thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Tuy nhiên, vụ kiện của bộ tư pháp Mỹ vẫn đang có đà, các quan chức chính phủ cho rằng vụ kiện có thể được tiếp tục đưa ra tòa án phúc thẩm trong năm 2026.

Kết quả của vụ kiện đang diễn ra này có thể định hình lại bối cảnh internet so với những gì chúng ta đã quá quen thuộc hiện giờ. Nếu Google bị yêu cầu thoái vốn mảng Chrome, hay thậm chí có thể là Android, điều này có thể mở ra cánh cửa cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh mới trên thị trường trình duyệt và hệ điều hành cho các thiết bị di động. 

Tuy nhiên, những tác động lâu dài vẫn chưa chắc chắn. Một số nhà phân tích lo ngại rằng, việc phá vỡ hệ sinh thái của Google có thể dẫn đến trải nghiệm internet bị phân mảnh, kém thân thiện với người dùng hơn.