Việc Pakistan bổ nhiệm Zhao Changpeng, người sáng lập Binance, làm cố vấn chiến lược cho Hội đồng Tiền điện tử (PCC) mới thành lập đã dấy lên những lo ngại, đặc biệt khi ông từng bị kết án tù tại Mỹ vào năm ngoái vì các cáo buộc rửa tiền.

Tỷ phú sinh ra ở Trung Quốc, hiện đang có quốc tịch Canada và là người sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới đã được bổ nhiệm làm cố vấn chiến lược cho PCC vào tuần trước. Zhao đã từ chức CEO của Binance vào năm 2023 và công ty sau đó bị phạt 4.3 tỷ USD vì vi phạm luật chống rửa tiền và các lệnh trừng phạt của Mỹ.

PCC được chính phủ Pakistan thành lập vào tháng 3/2025, để xây dựng khuôn khổ pháp lý cho ngành công nghiệp tiền điện tử. Sau khi được bổ nhiệm, Zhao, thường được gọi là CZ, đã có các cuộc họp riêng với Thủ tướng Shahbaz Sharif và Phó Thủ tướng Ishaq Dar.

Muhammad Aurangzeb, Bộ trưởng Tài chính Pakistan kiêm Chủ tịch PCC, coi việc bổ nhiệm Zhao là một cột mốc quan trọng. "Chúng tôi đang gửi một thông điệp rõ ràng đến thế giới: Pakistan sẵn sàng đón nhận sự đổi mới," một tuyên bố báo chí chính thức cho biết.

Shoaib Lalani, người sáng lập FinPocket, một nền tảng đầu tư tại Pakistan, trả lời phỏng vấn tờ Nikkei Asia: “Pakistan có số lượng nhà đầu tư đang tích cực giao dịch và đầu tư vào tiền điện tử cao hơn 3 đến 4 lần so với nhà đầu tư cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán Pakistan.” Ông nói thêm: “Nếu được thực hiện đúng cách, PCC có thể cải thiện quản trị và bảo vệ nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư bán lẻ.”

Việc bổ nhiệm Zhao đã gây ra những hồi chuông cảnh báo trong cộng đồng tài chính và kinh doanh do hồ sơ gây nhiều tranh cãi của ông. Zhao đã từng phải thụ án bốn tháng tù tại Mỹ vào năm ngoái sau khi nhận tội vi phạm luật chống rửa tiền.

Ikram ul Haq, một chuyên gia về kinh tế và thuế, gọi động thái của chính phủ là gây sốc.

"Điều này cho thấy sự thiếu năng lực trong việc kiểm tra lý lịch hoặc nỗ lực cố ý vì lợi ích cá nhân," ông nói. "Nó một lần nữa xác nhận rằng các chức sắc nhà nước và đại diện được bầu cử ở Pakistan chủ yếu làm việc để phục vụ lợi ích bản thân thay vì lợi ích của cộng đồng."

Ahsan Hamid Durrani, Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Chính sách có trụ sở tại Islamabad, cho biết đây là một động thái được tính toán kỹ lưỡng.

"Mặc dù danh tiếng toàn cầu của CZ mang nhiều tranh cãi, nhưng vai trò của ông trong việc định hình hệ sinh thái tiền điện tử toàn cầu là không thể bỏ qua," Durrani nói. "Rất ít người có tầm ảnh hưởng, hiểu biết kỹ thuật và kinh nghiệm như những gì CZ có thể đem lại."

Một quan chức chính phủ giấu tên tiết lộ với Nikkei rằng vai trò của Zhao trong PCC chỉ mang tính chất tư vấn chứ không phải quy định, và ông sẽ không có quyền ra quyết định.

"Sự tham gia của Zhao nên được xem là tín hiệu cho thấy ý định của Pakistan học hỏi từ chuyên môn toàn cầu, chứ không phải là sự thỏa hiệp về tính toàn vẹn của quy định," quan chức này nói thêm.

Các nhà quan sát lo ngại rằng bản án ở Mỹ của Zhao có thể ảnh hưởng đến vị thế của Pakistan với khuôn khổ Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF), một cơ quan giám sát chống rửa tiền toàn cầu. Pakistan đã bị đưa vào danh sách xám của FATF ba lần trong hai thập kỷ qua. Gần đây nhất, Pakistan nằm trong danh sách xám từ năm 2018 đến năm 2022.

Danh sách xám bao gồm các quốc gia đang được FATF theo dõi chặt chẽ và phải hợp tác với cơ quan này để giải quyết những thiếu sót hệ thống nhằm chống lại rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí.

Theo một bài nghiên cứu của Naafey Sardar, phó giáo sư kinh tế tại Đại học St. Olaf có trụ sở tại Mỹ, nền kinh tế Pakistan đã chịu thiệt hại 38 tỷ đô la từ năm 2008 đến năm 2021 do bị FATF đưa vào danh sách xám.

Ông Haq cho biết việc bổ nhiệm Zhao sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng. "FATF sẽ xem xét điều này một cách nghiêm túc, và điều này có thể khiến Pakistan chịu sự giám sát và kiểm tra chặt chẽ hơn," Haq nói. “Rủi ro càng lớn do lịch sử gần đây của Pakistan khi nằm trong danh sách xám của FATF.”

Durrani đồng ý rằng việc bổ nhiệm Zhao và sự quan tâm ngày càng tăng của Pakistan đối với crypto chắc chắn sẽ được FATF ghi nhận, đặc biệt là trong bối cảnh những lo ngại toàn cầu đang diễn ra về tài sản kỹ thuật số và tài chính bất hợp pháp.