Nằm ở độ cao 2.500 mét trên đỉnh núi Jebel al-Lawz, thuộc vùng tây bắc Arab Saudi, khu nghỉ dưỡng Trojena được quảng bá là ngôi làng trượt tuyết "thẳng đứng" đầu tiên trên thế giới – một biểu tượng táo bạo của siêu dự án NEOM.

Trung tâm của dự án là đường trượt tuyết nhân tạo dài 30 km, được xây dựng chạy len lỏi giữa các khách sạn, biệt thự và trung tâm thương mại cao cấp. Tuyết sẽ được tạo ra từ hệ thống làm tuyết công nghệ cao, lấy nước từ một hồ chứa nhân tạo với dung tích lên tới 57 triệu lít.

Khu nghỉ dưỡng Trojena là một trong sáu dự án chủ lực thuộc thành phố tương lai NEOM, siêu dự án trị giá 14.000 tỷ USD cực kỳ tham vọng của Arab Saudi. Đây là đứa con tinh thần của Thái tử Mohammed bin Salman Al Saud.

Nếu dự án này thành công, dự án có thể đưa tên tuổi của ông sánh cùng những nhà xây dựng huyền thoại trong lịch sử như Darius Đại đế, vua Solomon, hoàng đế Hadrian hay Pharaoh Sneferu.

Tuy nhiên, hiện thực hoá tầm nhìn này không hề dễ dàng. NEOM đang vấp phải nhiều chỉ trích. Ước tính đã đã có khoảng 21.000 công nhân thiệt mạng kể từ khi dự án khởi động vào năm 2017. Và khoảng 80 tỷ USD đã được tiêu tốn vào phần móng của các siêu công trình bao gồm dự án toà nhà The Line dài 170km, cao 500m. Dự án NEOM được cho là đã cạn kiệt nguồn tiền mặt dự trữ, chỉ còn khoảng 24 tỷ USD.

Theo tầm nhìn của thái tử Mohammed bin Salman Al Saud, NEOM sẽ là thành phố của tương lai hiện đại, sang trọng và vận hành hoàn toàn bằng năng lượng xanh, được xây dựng dựa trên doanh thu cuối cùng từ trữ lượng dầu mỏ của quốc gia. Ý tưởng của ông chính là dùng NEOM để thu hút các nhà đầu tư công nghệ lớn đến đầu tư và xây dựng các cửa hàng tại đây. Và dự án khu nghỉ dưỡng Trojena sẽ là dự án tiên phong đầu tiên.

Giám đốc điều hành Trojena Philip Gullett cho biết trong một tuyên bố trên trang web: “Trojena là mảnh ghép không thể thiếu trong tầm nhìn của NEOM – từ khu nghỉ dưỡng ven biển, thành phố không xe hơi The Line, cảng tự động đến sân bay thông minh mới. Từ trên đó, bạn cũng có thể nhìn ra vịnh Aqaba, Ai Cập cũng như toàn bộ khu vực NEOM.”

Tuy nhiên, thời gian để hiện thực hoá giấc mộng đó không còn nhiều.

Arab Saudi đã đăng ký đăng cai Đại hội Thể thao Mùa đông châu Á năm 2029 (Asian Winter Games). Điều đó cũng có nghĩa là khu nghỉ dưỡng cũng phải hoàn thành trong vòng 4 năm đến.

Tại Hội nghị Thượng Đỉnh dự án Giga Saudi hồi tuần trước, ông Gullett đã cho biết công việc tại NEOM là “một chiến dịch quân sự”, trong đó, vị trí và địa hình đồi núi xa xôi là một thách thức lớn.

Giám đốc phát triển của Trojena thừa nhận rằng “Hầu hết tuyết ở Trojena sẽ là do máy tạo ra. Trong 5 mùa đông vừa qua, chúng tôi đã thử nghiêm các công nghệ làm tuyết và thiết kế các sườn dốc phù hợp để mang đến những cuộc phiêu lưu khó quên, hạn chế tác động ít nhất đến môi trường."

Hiện tại, giám đốc điều hành tạm thời của NEOM đang tập trung vào việc nâng cao hiệu quả và đẩy nhanh tiết độ các dự án chủ chốt trong siêu kế hoạch NEOM. Tuy nhiên, các nhà phân tích nghi ngờ điều này có thể sẽ dẫn đến đến việc NEOM phải thu hẹp quy mô đi đáng kể để tránh vỡ kế hoạch.

Trong bối cảnh thiếu nguồn lao động và nguồn cung, dự án sẽ ưu tiên hoàn thành đoạn đầu tiên dài 2,5km của toà nhà Line, bao gồm một sân vận độn quy mô lớn, được dự kiến sẽ là nơi tổ chức FIFA World cup 2034.

Dự đoán rằng NEOM cần thêm 50 năm để hoàn thành đang bị xem là quá lạc quan. Với mức đầu tư lên tới 14.000 tỷ USD - gấp 25 lần GDP hàng năm của Arab Saudi cũng bị giới chuyên gia nhận định là phi thực tế.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo giá dầu toàn cầu phải duy trì trên 100 USD mỗi thùng, thì vương quốc này mới đủ khả năng chi trả cho khoản nợ đang ngày càng lớn của họ. Hiện nay, giá dầu chỉ quanh quẩn ở mức hơn 60 USD. Dẫu vậy, Thái tử Mohammed bin Salman vẫn quyết tâm theo đuổi giấc mơ tham vọng này.

Trong chuyến thăm gần đây đến khu vực vùng Vịnh, tổng thống Mỹ Donald Trump đã xem xét các mô hình kinh doanh phát triển của Arab Saudi. Sau chuyến đi, Quỹ đầu tư công (PIF) của Arab Saudi đã ký một số thoả thuận trị giá hàng tỷ USD với các nhà đầu tư Mỹ.