Đấy là kết luận của nhà bán lẻ Map Camera tại Nhật Bản. Thời gian tổng hợp doanh số bán những chiếc máy ảnh của đơn vị này được tính theo năm tài khóa 2024, tức là từ ngày 1/4/2024 đến hết 31/3/2025. Như tiêu đề, bất chấp việc khan hàng, đội giá, cùng vô vàn những rắc rối trong chuỗi cung ứng lắp ráp và nguồn cung, bán chạy nhất ở Nhật Bản trong năm vừa rồi là chiếc máy compact, không gương lật, ống kính liền với thiết kế rangefinder cổ điển của Fujifilm, X100VI.

Map Camera không công bố doanh số cụ thể của từng mẫu máy, nhưng trải đều trong 20 vị trí những mẫu máy ảnh bán chạy nhất của nhà bán lẻ này là những cái tên từ Fujifilm, Sony, Nikon và Canon, rồi đâu đó có một vài sản phẩm từ một số hãng khác. Ricoh đương nhiên không thể bị lờ đi, với hai chiếc máy compact GR III và GR IIIx, xếp ở vị trí thứ 15 và thứ 8.

Tuy nhiên anh em có thể để ý, trong 10 chiếc máy ảnh bán chạy nhất trong năm tài khóa 2024 tjai Map Camera, chỉ có hai chiếc máy compact không đổi được ống kính, là Fujifilm X100VI và Ricoh GR IIIx. Còn lại đều là những giải pháp có thể đổi ống kính, với hệ sinh thái sản phẩm rất ấn tượng từ cả bốn hãng, Sony, Fujifilm, Canon và Nikon.

Có vài điểm đáng chú ý.

Thứ nhất là rõ ràng thị trường một chiếc máy mirrorless nhỏ gọn nhưng vẫn được trang bị cảm biến full frame 35mm vẫn đang phát triển rất mạnh. Bằng chứng là Sony a7C II được xếp ngay ở vị trí thứ 2 trong danh sách. Một ví dụ khác tương tự là Panasonic Lumix S9. Ít nữa các trang tin ghi nhận việc Sigma BF ra mắt và trở thành một món đồ chơi hot trong làng nhiếp ảnh, có lẽ cũng không có gì bất ngờ.

Thứ hai là, dù đã ra mắt từ tận tháng 11/2022, X-T5 của Fujifilm vẫn là một trong những lựa chọn hàng đầu từ thương hiệu này khi vẫn đứng ở vị trí thứ 5 trong số 20 chiếc máy ảnh bán chạy nhất của Map Camera. Cảm biến 45 megapixel, chống rung IBIS, rồi kèm thêm vô vàn những tính năng cao cấp nhất trong một body gọn gàng và cổ điển luôn là những giá trị khiến X-T5 được yêu mến.

Thứ ba, Nikon chạy theo trend máy ảnh thiết kế cổ điển nhưng bên trong là những tính năng cao cấp nhất hiện giờ một cách quá thành công, với bằng chứng là top 4 dành cho chiếc Zf.

Mới đây tại hội chợ do NAB - Liên đoàn các đơn vị truyền hình quốc gia Mỹ tổ chức, PetaPixel đã có cuộc phỏng vấn ông Hiroyuki Ikegami, phó chủ tịch điều hành cấp cao, kiêm giám đốc điều hành mảng thiết bị nhiếp ảnh của Nikon. Tại đây ông Ikegami đưa ra tuyên bố như thế này:

“Miễn là khách hàng đòi hỏi, thì chúng tôi vẫn sẽ muốn tiếp tục phát triển những mẫu camera thiết kế cổ điển, vì nó là một xu hướng lớn ở thời điển hiện tại. Thành ra, khách hàng cần là sẽ có những chiếc máy ảnh cổ điển như vậy ra mắt trong tương lai."

Còn trong khi đó, cũng với xu hướng này, Canon, cụ thể hơn là giám đốc điều hành mảng kinh doanh thiết bị nhiếp ảnh, ông Manabu Kato hồi tháng 2 đã cho biết: "Chúng tôi nhận ra thực tế rằng những công ty khác cũng đã tạo ra những chiếc máy ảnh kiểu dáng cổ điển, và chúng đã trở nên rất phổ biến trên thị trường. Chúng tôi cũng nhận ra rằng người yêu mến thương hiệu Canon làm điều tương tự.

Nhưng đối với chúng tôi, sẽ không cảm thấy vui vẻ cho lắm nếu chỉ đơn giản là chạy theo xu hướng và tạo ra một chiếc máy ảnh với thiết kế cổ điển. Chúng tôi sẽ muốn thiết kế mọi thứ từ con số 0, từ ống kính đến phụ kiện. Chúng tôi cần đảm bảo mọi thứ của hệ thống máy ảnh thiết kế cổ điển hoàn toàn cân bằng với nhau.

Vì thế tôi nghĩ ở phương diện đó, giờ Canon mới đang ở bước cân nhắc và xem xét khả năng hiện thực hóa ý tưởng, và sẽ tốn rất nhiều công sức để làm điều đó. Đơn cử một việc, chúng tôi rất coi trọng vấn đề công thái học và khả năng vận hành, đặc biệt là cách chiếc máy ảnh cầm nắm. Không chắc điều đó đã được đảm bảo ở một thiết kế máy ảnh cổ điển.”

Tin đồn từ đầu năm nay là, thiết kế của Canon AE-1 sẽ được hồi sinh trong hình dạng một chiếc máy ảnh với cảm biến và công nghệ của năm 2025.

Rồi thứ tư, nếu anh em để ý danh sách mà mình chụp screenshot trên đây, anh em sẽ thấy cả ba khía cạnh, xu hướng, nhu cầu người dùng và quy mô từng phân khúc được mô tả vô cùng rõ nét thông qua doanh số máy bán ra thị trường. Lấy ví dụ như X100VI là chiếc máy được nhiều đối tượng mơ ước, từ nhiếp ảnh gia đường phố đến những người có điều kiện, muốn sở hữu một chiếc máy ảnh ở tầm cao cấp trong số những chiếc máy cảm biến APS-C, nhưng vừa nhỏ gọn, vừa hợp thời lại đúng theo trend.

Dân chuyên nghiệp thì mua những chiếc Canon EOS R5 Mark II, giờ là sản phẩm tiệm cận flagship tốt nhất mà những người đang ở hệ sinh thái ống kính RF có thể sở hữu, phục vụ đa dạng nhu cầu công việc, chứ không chuyên biệt hóa cho nhiếp ảnh thể thao và báo chí như EOS R3 và R1. Tương tự như vậy là Sony a7R V, Nikon Z8 và Z6 III. Còn cộng đồng dân vlogger thì có quy mô nhỏ hơn, với minh chứng là doanh số của những chiếc máy như DJI Osmo Pocket 3 hay Sony ZV-E10. Anh em để ý ở vị trí thứ 20 là ZV-E10, chứ không phải ZV-E10 II, ra mắt tháng 7 năm 2024.

Thứ năm, trong báo cáo thống kê của Map Camera, họ cũng nhấn mạnh, danh sách kể trên hoàn toàn có thể thay đổi nếu như nguồn cung một số mẫu máy ảnh thay đổi, dồi dào hơn hoặc khan hiếm hơn. Chỉ có duy nhất một trường hợp của Fuji X100VI là ngoại lệ, có khan hàng thì vẫn bán chạy như tôm tươi.

Và thứ 6, ở danh sách 10 chiếc máy ảnh đã qua sử dụng bán chạy nhất trên đây, a7 III của Sony vẫn cứ chứng tỏ được rằng, nó là một trong những mẫu máy ảnh thành công nhất mọi thời đại, khi ra mắt đến tròn 7 năm về trước (4/2018), mà giờ vẫn được săn đón. Một ví dụ khác, là một trong những mẫu máy mirrorless APS-C thành công nhất: Sony a6400.

Anh em để ý trong danh sách trên đây, mô tả được một xu hướng rất quen thuộc, đó là không thiếu những người mua máy về trải nghiệm trong một khoảng thời gian ngắn, cảm thấy không hợp hoặc hơi quá tầm túi tiền, nhu cầu không cần tới mức độ mà chiếc máy cung cấp, nên ký gửi cho cửa hàng để bán đi. Đấy chính là lý do vì sao xếp thứ 3 trong danh sách 20 máy ảnh second-hand bán chạy nhất chính là Nikon Zf, rồi ở vị trí thứ 20 là Sony a7R V.

Xu hướng bán máy cũ để lên đời máy mới của những người dùng chuyên nghiệp và những khách hàng có tiền cũng đã khiến Canon EOS R5 xếp ở vị trí thứ 2, Z6 và Z6 II của Nikon ở vị trí thứ 10 và 11. Nói vui một chút, tâm lý “cũ người mới ta” là thứ có giá trị toàn cầu, chứ chẳng riêng gì ở Việt Nam.