Trong tương lai, xu thế sử dụng passport điện tử khả năng nhận diện sinh trắc học như vân tay, gương mặt sẽ dần trở nên phổ biến và thay thế cho việc sử dụng passport giấy như hiện tại.

Trong vài năm nữa, thế giới có thể chuyển mình với nhiều thay đổi và một trong số đó là khuôn mặt anh em sẽ được sử dụng như một tấm hộ chiếu, cho phép anh em đi qua các cửa khẩu nhập cảnh tại các quốc gia khác một cách dễ dàng chỉ bằng việc quét gương mặt. Trên thực tế, đây không phải viễn cảnh khoa học viễn tưởng mà là xu thế đang phổ biến trong du lịch toàn cầu. Hộ chiếu giấy truyền thống, vốn là vật dụng quen thuộc với khách du lịch trong hơn một thế kỷ, dần bị thay thế bởi các giải pháp kỹ thuật số, hứa hẹn thay đổi cách anh em di chuyển.

Xu thế chuyển đổi từ Hộ chiếu Giấy sang Hộ chiếu Kỹ thuật số

Theo chiều dài lịch sử, hộ chiếu đã xuất hiện từ thế kỷ 15 dưới những hình thức sơ khai nhất. Tại châu Âu, vào khoảng những năm 1400, Vua Henry V được cho là đã giới thiệu tấm ‘hộ chiếu’ đầu tiên mà chúng ta có thể nhận ra ngày nay. Những tấm hộ chiếu ban đầu này chỉ đơn giản là những lá thư tay, yêu cầu sự an toàn cho người mang nó. Theo thời gian, hộ chiếu đã phát triển thành những cuốn sổ giấy tiêu chuẩn, trở thành công cụ thiết yếu cho việc du lịch quốc tế. Đã từng có một thời gian, việc thu thập những con dấu nhập cảnh trên hộ chiếu là một xu hướng mà ai cũng muốn thực hiện. Tuy phổ biến nhưng loại hộ chiếu này ngày càng lỗi thời và dễ dàng bị làm giả.

Để đối phó với hiện trạng này, một số quốc gia đang đi đầu trong việc chuyển đổi sang hộ chiếu kỹ thuật số. Singapore là một ví dụ cụ thể khi quốc gia này đã triển khai hệ thống cho phép người dân du lịch mà không cần hộ chiếu vật lý. Ngoài ra, hơn 1,5 triệu du khách đã sử dụng hệ thống này khi họ có thể rời khỏi Singapore mà không cần hộ chiếu giấy. Một ví dụ khác là Phần Lan đã tiến hành thử nghiệm căn cước du lịch điện tử trên 22 đường bay và điều này giúp giảm đáng kể thời gian kiểm tra. Liên minh Châu Âu cũng đã có kế hoạch giới thiệu Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh điện tử (Entry/Exit System) vào tháng 11 năm 2024, thay thế việc đóng tem hộ chiếu bằng dữ liệu sinh trắc học: quét khuôn mặt và dấu vân tay để tăng cường an ninh và đơn giản hóa việc đi qua lại giữa các biên giới.

Công nghệ sử dụng cho hộ chiếu kĩ thuật số

Với hộ chiếu kĩ thuật số, công nghệ đằng sau nó thường bao gồm việc lưu trữ thông tin lên chip NFC tích hợp vào hộ chiếu, đồng thời chip này có thể kết nối với điện thoại của bạn. Tại các sân bay, hành khách sẽ xuất trình điện thoại và các camera nhận diện khuôn mặt sẽ kiểm tra liệu ảnh quét được có khớp với hình ảnh lưu trữ trong hệ thống hay không. Một trong những giải pháp được thử nghiệm rộng rãi nhất là căn cước du lịch số (Digital Travel Credential - DTC), đề xuất bởi Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế(ICAO).

DTC bao gồm hai thành phần. Phần đầu tiên là một thiết bị vật lý, ví dụ như điện thoại thông minh của anh em, có vai trò lưu trữ phần dữ liệu số chứa thông tin cá nhân, sinh trắc học của anh em. Hai thành phần này được liên kết với nhau bằng các kỹ thuật mã hóa tiên tiến, đảm bảo tính xác thực và toàn vẹn của chứng chỉ, khiến người khác khó có thể giả mạo hoặc thay đổi danh tính kỹ thuật số của bạn. Khi du lịch, các cơ quan sẽ quét thông tin từ điện thoại của anh em, giải mã và xác thực liệu thông tin có trùng khớp với những gì họ đang thấy tại sân bay trước khi cho anh em đi qua cửa khẩu hay không.

Lợi ích của Hộ chiếu Kỹ thuật số và Công nghệ Mới nổi

Việc áp dụng hộ chiếu kỹ thuật số mang lại nhiều điểm tích cực. Một trong những lợi ích đầu tiên là thông tin kỹ thuật số có thể giúp khách du lịch và các nhân viên an ninh giảm thiểu thời gian chờ tại sân bay, qua đó nâng cao hiệu suất một cách đáng kể. Ngoài ra, do dữ liệu sinh trắc học là đặc trưng của mỗi cá nhân, việc làm giả sẽ trở nên khó khăn hơn, điều này sẽ nâng cao an ninh cho những chuyến bay. Cuối cùng, sự tiện lợi là một yếu tố rất quan trọng, việc lưu trữ thông tin du lịch trên điện thoại thông minh sẽ loại bỏ nhu cầu mang theo tài liệu vật lý, giảm nguy cơ mất mát hoặc trộm cắp passport giấy và sử dụng nó vào những mục đích không phù hợp.

Rủi ro và Lo ngại Liên quan đến Hộ chiếu Kỹ thuật số

Mặc dù có những lợi ích, việc chuyển đổi sang hộ chiếu kỹ thuật số cũng đặt ra một số lo ngại nhất định. Đầu tiên là vấn đề bảo mật dữ liệu vì việc lưu trữ thông tin cá nhân, nhất là những thông tin nhạy cảm dưới dạng số tăng rủi ro rò rỉ dữ liệu. Thông thường, những hệ thống này thường là những hệ thống kín, không minh bạch hoàn toàn về cách hoạt động dẫn đến việc đánh giá mức độ an toàn thật sự của chúng trở nên khó khăn. Ngoài ra, việc giám sát hoạt động của những hệ thống quét sinh trắc học này là một vấn đề lớn khác. Ví dụ việc sử dụng rộng rãi tính năng nhận diện gương mặt có thể dễ dẫn đến việc giám sát tăng cường hoặc xâm phạm quyền cá nhân. Ngoài ra, các lỗi kỹ thuật hoặc sự không chính xác trong nhận diện khuôn mặt có thể dẫn đến chậm trễ trong việc di chuyển hoặc bị từ chối nhập cảnh, đặc biệt nếu không có phương pháp nhận dạng dự phòng.